Nasıl ki Dostoyevski denince Suç ve Ceza, Tolstoy denince Anna Karenina, Victor Hugo denince Sefiller akla geliyorsa, Yaşar Kemal denince de hiç şüphesiz İnce Memed gelmeli ve dünya klasiklerine eklenmeli.
Sonunda bitirdim. Evet, kalın bir kitap ve zaman istiyor ama verilen emeğin karşılığını fazlasıyla alıyorsunuz. Yaşar Kemal'in doğa tasvirleri, karakterleri ve dili öyle güçlü ki kendinizi Çukurova'nın ortasında hissediyorsunuz. En sevdiğim yanı ise olayların klişe bir şekilde ilerlememesi oldu. Sürekli "şimdi şöyle olur" diyorsunuz ama roman sizi başka bir yola çıkarıyor.
"Her Firavun'un bir Musa'sı vardır" sözü gibi, her Ağa'nın da var bir İnce Memed'i. Haksızlığa boyun eğmeyenlerin, umudunu kaybetmeyenlerin hikayesi...
Spoiler İçerebilir
Anna Burns'ün *Sütçü* romanını genel olarak beğensem de bazı önemli eksikleri olduğunu düşünüyorum. Roman özellikle başlangıç bölümünde oldukça sürükleyici. Sütçü karakterinin yarattığı gizem, anlatıcının üzerindeki baskı ve mahallede yayılan dedikodular güçlü bir psikolojik gerilim atmosferi oluşturuyor. Ancak ilerleyen bölümlerde tempo belirgin şekilde düşüyor.
Özellikle anne ile anlatıcı arasındaki uzun diyaloglar ve gerçek sütçüyle ilgili bölümler bana göre romanın ritmini yavaşlatıyor. Bu kısımlar tematik açıdan bazı katkılar sunsa da olay örgüsünü ileri taşımakta yetersiz kalıyor. Benzer şekilde erkek arkadaş karakteri de roman boyunca önemli bir yere sahipmiş gibi kurulmasına rağmen hikâyeden oldukça hızlı ve yüzeysel biçimde çıkıyor.
Romanla ilgili en büyük eleştirim ise adını kitaba veren Sütçü karakterinin yeterince derinleştirilmemiş olması. Sütçünün retçiler içindeki siyasi konumu, mahalledeki gerçek gücü, insanlar üzerindeki etkisi ve en önemlisi neden anlatıcıya bu kadar takıntılı hâle geldiği gibi konuların daha ayrıntılı işlenmesini isterdim. Kitap boyunca merkezde duran bir karakter olmasına rağmen onun hakkında çok az şey öğreniyoruz.
Aynı şekilde Sütçü'nün devlet güçleri tarafından vurularak öldürülmesi de bana göre fazla yüzeysel geçiliyor. Romanın en önemli figürlerinden birinin ölümünün birkaç cümleyle geçiştirilmesi beklediğim duygusal veya dramatik etkiyi yaratmadı. Yazarın bilinçli olarak belirsizliği tercih ettiğinin farkındayım; ancak bu tercih karakterlerin ve ilişkilerin yeterince derinleşmesini engellemiş.
Sonuç olarak *Sütçü*, atmosfer yaratma konusunda son derece başarılı, toplumsal baskı ve paranoya hissini etkileyici biçimde aktaran bir roman. Buna karşılık karakterlerinve ilişkilerin gelişimi ve bazı olayların sonuçları açısından
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Herkese merhaba #olayyerikitapkulübü eşliğinde, @ephesusyayınları tarafından gönderilen ve benim de çok sevdiğim yazarlardan biri olan John Marrs'ın Önce Sen Beni Öldürdün kitabını okuduk.
John Marrs'tan okuduğum üçüncü kitap olan Önce Sen Beni Öldürdün, benim için Yolcular'dan sonra en sevdiğim Marrs kitabı oldu. Hikâye, aynı mahallede yaşayan ve dışarıdan bakıldığında kusursuz bir hayat süren üç kadının etrafında şekilleniyor. Liv, Anna ve Margot'nun hayatları iç içe geçtikçe dostluklarının ardında saklanan sırlar, kıskançlıklar ve karanlık gerçekler birer birer gün yüzüne çıkıyor.
Kitabın en sevdiğim yanı, merak duygusunu ilk sayfadan son sayfaya kadar canlı tutması oldu. Kimin doğru söylediğini, kime güvenilmesi gerektiğini anlamaya çalışırken sayfalar adeta su gibi akıp gidiyor. Karakterlerin zaman zaman sinir bozucu kararlar vermesi ise hikâyeyi daha gerçekçi kılmış.
Özellikle Margot karakteri bende güçlü duygular uyandırdı; onu okurken hem şaşırdım hem de bol bol sinirlendim. Ancak en çok sinirlendiğim karakter sanırım Anna oldu. Yaptığı bazı şeylerin sonuçlarıyla yeterince yüzleşmediğini düşündüğüm için finalde onun adına biraz daha farklı bir kapanış bekledim. Bu durum beni sinirlendirse de karakterlerin bende bu kadar güçlü duygular uyandırabilmesi, yazarın onları ne kadar başarılı yazdığını gösteriyor.
Tek eleştirim ise çeviri ve düzenleme sürecinde gözüme çarpan bazı teknik hatalar oldu. Ancak hikâye o kadar sürükleyici ve akıcıydı ki bu durum okuma keyfimi çok fazla etkilemedi.
Psikolojik gerilim, aile sırları, bol entrika ve karakter odaklı hikâyeler seviyorsanız bu kitaba kesinlikle bir şans vermelisiniz. Son sayfasına kadar temposunu koruyan, elden bırakması zor bir okuma deneyimiydi.
Puanım: 8,5/10
Kimseyi suçlamıyorum ama Aleksey, Anna'ya karşı duygularında açık ve net olsaydı,her şeyi alaya almasaydı bunlar adına mutlu bi son olabilirdi. Hikayede suçlu veya suçsuz yok. Baktığın zaman Anna'ya hak verdiğim yerler oldu ya da hiç sevmememe rağmen Aleksey için üzüldüğüm bile oldu ama ilişkileri bitiren şey cidden iletişimsizlik ve his'in olmaması. Seviyor ama hissettirmiyor ?? Neyse Levin en sevdiğim karakter oldu düşünce yapısı çok güzel
Akıcı bir dili var. Kitap zaten bir klasik olduğu için çok yoruma gerek yok fakat özellikle Anna karenina'nın vedasından sonra Lenin'in düşüncelerini duygularını mutlaka tekrar tekrar okumak gerekir diye düşünüyorum.
"Bu kez arzulayan benim içimden gelerek kendiliğimden bir adamın bizzat seçtiği genç bir kadına göz dikmesi gibi ben de ona göz diktim; bunu yıllar yapıyor, benim yaşım ve onun gençliği yapıyor bunu. Gençlik kadınsıdır ve yaşlılığın ona olan ilgisi erkeksidir ama bu arzu neşeli ve umutlu olmaz; yaşlılık kendi işe yaramazlığı yüzünden gençliğin ve bütün doğanın karşısında utanç ve korku içindedir."
Yazarın ölmeden önce tamamladığı son uzun öykü olan "Aldanan Kadın", yazarın yaşlı bir kadın olan Rosalie üzerinden genç bir erkeğe duyduğu aşkı, daha doğrusu ona olan arzusunu doğayı da içine alarak anlatıyor. Genç bir erkeğe duyduğu bu arzunun bireysel sancıları dışında toplumsal yargılarını da anlatan bir çatışmanın öyküsünü yazmış Thomas Mann.
Ayrıca Rosalie ve doğayı öyle bütünleyip harmanlamış ki doğanın ona bahşettiği bir aşk sanıyor bu arzusunu. Ve bu arzu etrafında onun ve kızı Anna'nın bu aşka bakış açısını gösteriyor Mann.
Venedikte Ölüm kadar farklı bir bakış açısı ve leziz bir dili olmasa da yine de Thomas Mann külliyatına giriş kitaplarından biri sayılır.
