Aleyna Çetintaş
@archaelyna
avâre, asude & yorgun okur.
Arkeolog
İstanbul Üniversitesi
İstanbul
18 Mayıs
86 okur puanı
Şubat 2019 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Hüzünlü bir kitap aslında. Okurken insanın içini ağır ağır dolduran, sessiz ama derin bir melankolisi var. Beni en çok etkileyen şeylerden biri, Fernando Pessoa’nın vefatından sonra bu kitabın yayımlanmış olmasıydı. Sanki hayattayken tamamlayamadığı, hatta belki de tamamlamak istemediği bir iç dökümü okuyor gibiyiz.
Kimi zaman metinlerde tekrara düşülüyormuş hissi oluşabiliyor. Aynı duygular, benzer düşünceler, aynı huzursuzluk… Ama bunu bir kusurdan çok, hayatın kendisi gibi görmek mümkün. Çünkü insan da çoğu zaman aynı duyguların etrafında dolaşıp duruyor.
Pessoa’nın farklı karakterleri (heteronimleri) kendisiymiş gibi kullanması oldukça ilginçti. Özellikle Bernardo Soares üzerinden anlatılan bu metinlerde güçlü bir yalnızlık hissi var. Okurken, bu dünyaya ait olmayan biriyle ya da sanki sonradan gelmiş birinin yeryüzüne yabancılaşmasını okuyormuşum gibi hissettim. Ama tam olarak da böyle mi, emin olamadım. Zaten kitap boyunca beni etkileyen şeylerden biri de bu oldu: Her şeyi netleştirmemesi.
Anlayamadığım noktalar, tarif edemediğim hisler oldu. Ama sanıyorum ki bu biraz da benimle alakalı. Huzursuzluğun Kitabı, okuru zorlayan ama aynı zamanda ona kendi iç dünyasını sorgulatan bir metin. Herkes için aynı kapıyı açmıyor; belki de bu yüzden bu kadar özel.
Sessiz, ağır ve yalnız bir kitap. Herkes için değil ama doğru zamanda okuyan biri için çok derin izler bırakabilir. 
Huzursuzluğun Kitabı 
Fernando Pessoa
Bu kitap, temel olarak şunu söylüyor: “Hayvanları zihninizde büyütmeyin; onlar düşündüğümüz kadar gizemli ya da insana yakın bilinç yapısına sahip değiller.” Yazar, kitabın neredeyse her bölümünü deneysel verilerle destekliyor ve oldukça ciddi bir akademik çerçeve kuruyor. Bu nedenle bence kapak ve kitap ismi, içerikteki bu yoğun akademik yönü biraz perdeleyen, hatta kitabı ilk bakışta olduğundan daha “hafif” gösteren bir unsur olmuş.
Anlatım dili yer yer fazlasıyla akademik ve bağlamların çoğu doğrudan deneyler üzerinden ilerliyor. Bu kadar deney odaklı olması kimi noktada yorucu ve tekrar hissi veren bir okuma deneyimine dönüşebiliyor. Okurken bazı bölümlerde sıkıldığımı da itiraf etmeliyim. Daha anlatısal bir bağ, biraz daha akış hissi olsaydı çok daha keyifli olabilirdi.
Buna rağmen kitabın değerini göz ardı etmek mümkün değil. Büyük bir emek, yoğun bir bilimsel birikim ve hayvan davranışlarına dair disiplinli bir yaklaşım var. Hayvanlara romantik bir yerden değil, bilimsel bir yerden bakmak isteyen herkes için oldukça güçlü ve güvenilir bir kaynak niteliğinde.
Genel değerlendirmem: Keyifli değil ama kıymetli bir okuma. Bilimle ilgilenenlere ve hayvan davranışını idealize etmeden anlamak isteyenlere özellikle öneririm.
Okudukça, İran’ın sadece haritalarda görülen bir ülke değil; içinde yaşayan insanların hikâyeleriyle dolu bir dünya olduğunu hissettim.
Dr. Fahreddîn Şevket’in İran kitabı, Osmanlı Türkçesiyle yazılmış ama Derya Örs’ün günümüz diline uyarlaması sayesinde kolayca okunabiliyor. Kitapta 1900–1925 yıllarının İran’ı çok yönlü bir şekilde ele alınıyor: halkların yapısı, kültür, din, siyaset, ekonomi, hatta günlük yaşamın ayrıntıları bile var. Özellikle İran’daki Türk topluluklarına dair verdiği bilgiler oldukça dikkat çekici.
Okurken en çok hoşuma giden şey, sadece kuru bir tarih anlatısı okumamak oldu. Sanki yazar dönemin İran’ını dolaşmış, görmüş ve bize aktarıyormuş gibi… Bu da kitaba hem güvenilirlik hem de canlılık katıyor. Zaman zaman dilin ağırlığı hissedilse de çeviri bunu büyük ölçüde hafifletmiş.
Benim açımdan İran, yalnızca tarih meraklılarına değil, kültürü ve insan hikâyelerini merak edenlere de hitap eden bir kitap. Kısacası, dönemin İran’ını içeriden tanımak isteyen herkes için güzel bir kaynak.
