Arif Sinan Kılınçarslan
@askilincarslan
Türk
Kendi hayat çizgisinin yaşayanı
Şu anda okuduğu kitap
TÜRK'ÜN ULU HAFIZASI KORKUT ATAEdebiyat
Türk'ün tarihi, dünyadaki herhangi bir milletin tarihine kıyasla iz sürülmesi oldukça meşakkatli bir süreç ihtiva eder. Tarih sahnesine çıkışından günümüze kadar olan süreç, pek tabii, tamamen yazılı ve kayıt altında değildir. Bu durum karşısında edebiyatçılar ve tarihçiler, mevcut kaynakları genel bir tablo çıkarmak için didik didik etmek zorundadırlar. Bu kaynaklardan en değerlileri arasında Dede Korkut Hikâyeleri büyük bir yer kaplar. Dede Korkut veyahut Korkut Ata; Türklerin Bayat boyuna mensup, 7. yüzyılda yaşadığına inanılan bir er kişidir. Türklerin ulularından; sözüne ve emrine hürmet ile riayet edilen birisidir. Günümüze 14 hikâyesi ulaşmıştır. Bu hikâyelerden Türk toplumunun yaşam tarzını, örf, âdet ve ananelerini öğreniyoruz.
Bu bilgiler ışığında Türklerin İslamiyet'i kabul süreçlerinde kendi töre ve âdetlerini, yeni benimsedikleri İslamiyet ile bir potada eritişlerine ve Türk-İslam sentezinin içerisinde muhafaza edilen Orta Asya - Türkistan kültürüne şahitlik ediyoruz. Değişik varyantlarıyla 14. yüzyıla kadar uzanan hikâyelerinde Korkut Ata, hikâyelerdeki deyimiyle "soy soylayan, boy boylayan" olarak olayları bize aktarır. O, yalnızca bir anlatıcı değil; soy ağacı söyleyen, hüküm veren ve toplumsal düzeni inşa eden bilge bir töre koyucudur. Millet hafızası olarak konumlanan Dedem Korkut; Türk tarihinin ve edebiyatının izinin sürüldüğü, Türk dilinin canlı bir şahididir. İşte bu konumuyla Dede Korkut, Türklerin sözlü ve yazılı kültürü arasında kurulan bağın en nadide örneğidir.
Dede Korkut'un üstlendiği misyon, Türklerin İslamiyet öncesi inanışları ile Tanrı bağının radikal bir kopuşla terk edilmediğini gösterir. Aksine bu köklü miras, İslamiyet'in potasında eriyerek tasavvufi unsurlar hâlinde varlığını sürdürmüştür. Dede Korkut Hikâyeleri; Orta Asya'dan
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Martin Eden: Beklenti, Çaba ve Yabancılaşma2024 Okuma Raporları
"Beklememeyi beklemek" hiç düşündüğünüz oldu mu? Bir çaba, beklentileri ne kadar karşılayabilir ya da çaba, bizim istediğimiz yönde ne kadar yönlendirilebilir? Martin Eden, işte bu sorularla baş başa bırakıyor okuyucusunu.
Kendi hâlinde bir denizci olan Martin Eden'in hayatı, bir kavgada yardım ettiği bir burjuvanın evine teşekkür yemeği için davet edilmesiyle değişmeye başlar. Evin kendine has yaşamına ve burjuva zarafetine daha ilk andan kapılan Martin'in bu hayranlığı, evin bekâr kızı Ruth'u görmesiyle aşka dönüşür.Kendini sorguladığı bu sayfalarda Martin Eden, hayatını değiştirme kararını ve bu kararın iradesini ortaya koyar. Martin artık kendini burjuvanın mensubu yapmaya kararlıdır çünkü Ruth’a ancak bu yoldan ulaşabileceği gerçeğindedir.Bu çabalar içinde Martin, Ruth'un dikkatini çekmeyi başarır; fakat Ruth için Martin, işlenmesi gereken bir madendir. Martin Eden, bu motivasyon ve özveriyle öyle bir değişim ortaya koymaya başlar ki artık Martin için anlamın vardığı nokta bambaşkadır.İlk hedeflerini çok kısa sürede geride bırakan Martin, yazmaya ve edebiyata kendini kaptırır. Geçimini bu yoldan sağlamaya karar verir. Üstelik Ruth ile olan mesafe bir hayli kısalmıştır. Uzun sefalet ve açlık dönemlerine rağmen Martin vazgeçmez; fakat çevresi, ailesi ve nihayetinde Ruth onu bırakır.Tüm bu boşluk ve yalnızlığın sonunda başarı gelir, hem de ne başarı! Martin, ABD’nin en çok okunan yazarıdır artık. Fakat bir zafer olması gereken sonuç, aksine Martin’de büyük bir anlamsal boşluk ortaya çıkarır. Artık aranan adamdır Martin. Herkes onu yemeğe davet etmektedir.Ancak Martin, beyninin derinliklerindeki o sesi bir türlü susturamaz: “Ben yine aynı benim; bütün bu kitaplar ve yazılar benim sefaletimden ortaya çıktı. Şimdi ile geçmiş arasında bir fark yok. Neden aç ve sefil
Zamanı Aşan Bozkurtlar2025 Okuma Raporları
“Kür Şad ölmüş fakat attan düşmemişti. Ölmüş fakat yenilmemişti...”
Bozkurtlar; bir ulunun etrafına dizilmiş, yürekleri gürül gürül akan bir kaynak suyundan farksız, öğrenme isteği ile yanan evlatların ululardan dinlediği bir gerçekliktir. Türk milletinin şiarının ve varoluş amacının, her diyalog ve karakterde tekrar tekrar aklımıza bir mıh gibi çakıldığı bu metinde; Türk, “Ben neden varım?” sorusuna cevap bulsun diye Göktürk dönemine gideriz. Varlığı, yokluğu, zaferi, bozgunu ve nihayetinde yeniden başlamayı bizzat deneyimleriz.
Eser; umutsuz durumlarda, umudun bağlandığı tek yerden kurtuluşun geleceğini göstermesi bakımından kıymetlidir. Türk töresi, Türk’ün en büyük yol göstericisidir. “Töre yürüsün, yurt kurtulsun” diye nice yiğit, canlarını çekinmeden verir. Büyük bir teslimiyet ve bahtiyarlıkla yapılan bu fedakârlıklar; Türklerin ataları Göktürkleri defalarca kez düşman karşısında zaferdar kılmış, yıkılan dirliğin tekrar tekrar kurulması gibi zahmetli ve zor işleri başarabilme gücünü bahşetmiştir.
Kür Şad ve kırk çerisinin hikâyesi, günümüz için bile geçerli olan bu gerçekliği gözler önüne serer. Varlığının sebebini milletini ve ulusunu yaşatmakta bulan Kür Şad, bütün umutların söndüğü anda bir alev olmuş; onun alevi sadece bir gece yanıp sönmüş olsa bile bütün Türk yurdunun meşalelerini yakmaya yetip de artmıştır. Günümüzde yaşayan Türkler, o dönemin şartlarından bambaşka bir dünyaya doğmuş olsalar bile; yüzyılların getirdiği genetik ve kültürel miras, her birinin içerisinde zerre kadar da olsa Kür Şad’ı taşıdıkları gerçeğini değiştirmez.
Bozkurtlar, dünyaya Türklerin gerçeğinin ilanıdır. Türk varlığı, bağımsızlıkla aynı göbekten kesilip dünyaya düşmüştür. Kür Şad bir bayrak olmuş olsa bile varlığının özüne varmış her Türk, birer alemdardır.
Bozkurtlar;
BEKLEMEYİ İÇSELLEŞTİRMEK ve TATAR ÇÖLÜ2025 Okuma Raporları
“Canavarlarla savaşan kişi dikkat etmelidir, ki kendisi de canavara dönüşmesin. Çünkü uzun süre uçuruma bakarsan uçurum da sana bakar.”
Tatar Çölü bu cümlelerin açıklamasıdır aslında.
1940’ta yayımlanan ve modern İtalyan edebiyatının temel metinlerinden biri kabul edilen Tatar Çölü, yalnızca bir askerî görev hikâyesi değil; insanın zaman, kader ve bekleyiş karşısındaki kırılganlığını irdeleyen bir varoluş romanıdır.
Giovanni Drogo, askeriyeden ilk görev yeri olarak kuzeyinde ıssız Tatar çölü bulunan Bastiani Kalesi'ne atanan bir subaydır. Drogo'nun Bastiani Kalesi’ne gidişi ile roman başlar. Kahramanımız, burada kalmak istemese bile zamanla alışkanlıkların ve rahatlığının etkisi ile kalede yıllarca kalmaya karar verir. Bu karar onun hayatındaki en önemli ve bütün hayatını etkileyen karar niteliğindedir. Aslında Drogo başlangıçta hemen geri dönmek ister ancak hastalık gerekçesiyle gitmenin mesleğine zarar vermesinden çekinerek dört ay kaldıktan sonra gitmesinin uygun olduğuna karar verir. Bu karardan sonra, kale bir takıntı, beklenen serüvenin gerçekleşeceğine inanılan yer, umut, kahramanca bir yazgının beklentisini körükleyen yer haline gelir.
Drago, bir efsun etkisinde kalmış gibi beklemeye ve umut etmeye başlar. Bu bekleyiş arayışlarını baştan sona değiştirir. Artık geç kalmaktan korkmaz, olmayana özlem duymaya başlar. Tercihlerini bu bekleyiş için geriye atar. Umut artık ulaşılacak bir şey değildir. Artık her günü tekdüze ve bekleyişin umuduyla geçmektedir. Sürüklendiği durumun çılgınlığa doğru gittiğinden başta kuşku duysa da zaman onu ve kuşkularını teslim alır. Son durumda olacağını bekleyeceği gerçekliğe inanmaya başlar.
"Burada her şey bir feragati andırıyordu; ama ne uğruna, hangi gizemli şey uğruna bir feragatti bu?"
Bu soru kuşkunun son direnişi olarak
Kemal Tahir ve Yolların Ayrılmadığı Yol Ayrımları2024 Okuma Raporları
Yol ayrımları niçin vardır ? Bence başka bir senaryo mümkün olduğu için. Yoksa yol neden başka bir yöne doğru ilerlesin ? İşte bu senaryoların cumhuriyet için alıştırmalarından birinde geçiyor kitabımız. Savaş kazanılmış, memleket kurtarılmıştır. Artık Kamil bey serbesttir. Bu zafer rüzgarı yanında inkılapların biraz yapıcı biraz kıyıcı bulutlarını da Türkiye üzerine taşımıştır. Bulutların tahlilinini yapar bize Kemal Tahir. Serbest fırka denemesinin dört köşesinin her birini bir karakterine tutturup, Gazi'nin elinin kolunun bağlanışını, işe gelmezliğe karar veren bir avuç insanın, ülkenin ahvalini gözardı edişini, halkın başka partilerin başka hesaplarını ve sonunda - kitapta da adlandırıldığı gibi - kör dövüşünün sona erişini okuruz. Statüko kazanmış, devrimlere zeval (!) gelmemiştir. Kemal Tahir bu panaromasıyla, her sıkıştığını hissettiğinde demokrasiye müdahale edenlerin ilk nesil hallerini gözler önüne sermiştir. Her şeyin önemsendiği fakat milletin gözardı edildiği düzen korunarak cumhuriyet kurtarılmıştır.
Cumhuriyet kurtulmuştur kurtulmasına fakat kimlik bunalımı olduğu gibi yerinde durmaktadır. Reddi miras edilen bir Osmanlı bakiyesi üzerine de birkaç laf söyler Kemal Tahir. Varlığının zeminini inkarın sadece altı boş bir devlet için anlamı vardır. Osmanlı'nın yerin dibine batırıldığı dönemin çarpıklığına da erken dönemde ayna tutar.
Karakterler özelinde, savaş yorgunluğu ve anlamsal boşlukların yarattığı ataletsizliği işler Kemal Tahir. Kuvva-i Millicilerin savaştan sonraki durgunluklarını savaş atları benzetmesi ile açıklar. Savaş atları sadece savaşa gideceklerini hissettiklerinde haraketlenirler. Yeni mücadele alanı Kuvva-i Millicilere göre değildir. Aslında halkın bile dikkatini cezbetmez çünkü ana mesele yüzyıllar değişse bile aynıdır. Ekmek kavgası