Aslı
@asli_d
Lisans
İstanbul Üniversitesi
1047 okur puanı
Aralık 2019 tarihinde katıldı
Biliyorum üzerine çokça inceleme yazılmış bu novellanın. Her zamanki gibi bana duygu katan kitaplardan birine herhangi bir psikolojik-felsefik bir analiz yazmaktan ziyade, hislerimi aktararak profilimde yer edinmesini istiyorum.
Yüreğime bu kadar dokunan, bu kadar kısa ve basit bir anlatımla; içerisinde aşk romantizm ve abartılı-bayağı, dramatik kelimeler içermeyen bir kalemle okuyucuya bu kadar çok duygu aktarabilen bir eser okumamıştım.
Bir solukta okuyabilirsiniz "küçük adam"*ın uzun öyküsününü.
"Hepimiz Gogol'un Palto'sundan çıktık."
diyen,
*Dostoyevski'nin; Öteki'sinden Petersburglu Bay Goldaykin'e de selamlar...
Ve elbette Gogol'un bu sözleriyle bitirmek istiyorum aktarımımı:
“Tanrı’nın emriyle şu tuhaf kahramanlarımla sürüp giden
koca hayatı, herkesin görebileceği alay ve kimsenin göremeyeceği gözyaşlarıyla daha ne kadar seyredeceğim?”
Ölü Canlar, 1842
Emma Bovary'e farklı bir bakış.Edebiyat
Emma her kadın gibidir aslında. Kendine göre zevkleri olan, ilk gençliğinde ya maneviyata saran ya da idealleştirdiği pırıltılı bir aşkı hayal eden. O günün geleceğini: Ve mutluluğu!
Evlenir. Artık hayalini kurduğu adamı da hayatı da yakalamıştır. Çünkü aşkı bulmuştur sonunda.
Tabii uzun sürmez bu mutluluk.. Genç kadın, tutkularından besleniyordur. Orta sınıf bir taşra hayatında, onun kadar derin olmayan bir erkekle yaşamak, hep o aradığı aşkın zannettiği gibi olmaması ve günlük yaşamda kıstırılıp kalmasıyla, romantik kitaplarda boğulur, hüznüne hüzün katar. Öyle ki, sevgilileri bile olur, çünkü bunaldığı bir hayatta kendisini iyi hissettiren yeni kıyafetler ve takılar, bir de anlaşılmayan ruhunu yama ettirdiği sevgilisi vardır.
Ve hayal kırıklıklarıyla dolu yaşamında, Emma, güzelliği ve keyifsizliğiyle, kibri ve hırsıyla içinde yeşertebileceği tüm güzellikleri soldurur. Yaşamına son verir.
Charles Emma'yı asla anlamadı... Emma ise Charles'a çok haksızlık etti. İki taraf da ağır hasar aldı, ama bir kadını anlamak ki, onun derinliğine inebilmek, Charles'ın vasatlığından ileri gelmeydi.
Sadece realizm için değil, feminist felsefe için de önemli bir yapıttır Madam Bovary. Ve herkesin yazmış olduğu gibi, ortada sadece bir aldatma, tatminsizlik ve aptal yerine koyan bi kibir yoktur. Bunların oluşmasına sebebiyet veren nedenler analiz edilmelidir. Yine de her okuduğumda Charles'a üzülürüm. Ve bununla beraber bir kadına bir kadın perspektifinden baktığınızda siz de Emma'yı anlayabilirsiniz. Hak veremeseniz de...
Ben Emma'nın ruhunda arayış görüyorum.
Kuşlar üzerinden ne güzel anlatmış Yaşar Kemal İstanbul'a dair, ve o insanlığa dair olan umudumuzu. Elbette öykünün sonunda, bu güzel anlatımı yine İstanbul ve içindekilerin acımasızlığı ve kirliliğiyle bitirmiş.
"Cehennem yerinde hiç ateş yoktur, herkes ateşini buradan götürür..."
Yeşili, yani doğayı kalbimde hissettiğimde mutlu oluyorum. Bu ya bi ormanda, yürüyüşte gerçekleşiyor ya da sohrab'ın şiirlerini okuduğumda. Çünkü her ne kadar hüzünü de işlese, hep bi çiçek hep bi yaprak sıkıştırıyor araya.
Cennetin; doğanın kendisi olduğunu biliyorum. Bir orman tasvirini düşünüp kaybolun (zihninizde) ya da ormanda yürüyüşe çıkın. Cennetin böyle bir yer olduğuna eminim ben... Geldiğimiz yeri arıyoruz. Ve ben bunu Sohrab'ın şiirinde buluyorum.
Çeviri şiirin ruhunu öldürmüş. Aynı şiirleri Arapça düşündüğümde daha anlamlı şiirler oluşurken, Türkçe çeviri halinde maalesef çok karmaşık ve anlamsız şiirler çıkıyor ortaya. Şairin tarzına hakim değilim lâkin tarzı böyleyse bile bu şiiri çevirenlere fazlaca iş düşüyor. Sevmedim.
