Ayşe Nur 61
@ausunur6161
Şu anda okuduğu kitaplar
Cennetin Doğusu – İnsan Olmanın Romanı
John Steinbeck’in Cennetin Doğusu romanını bitirdiğimde elimde sadece bir hikâye kalmadı; insan doğasına dair onlarca soru kaldı. Kitap boyunca aileler, kardeşler, babalar, anneler, dostluklar ve düşmanlıklar anlatılıyor gibi görünse de aslında romanın merkezinde insanın kendi içindeki mücadele var.
Steinbeck, insanı ne tamamen iyi ne de tamamen kötü olarak çiziyor. Karakterlerin hemen hepsi hata yapıyor, acı çekiyor, seviyor, nefret ediyor, kıskanıyor ve pişman oluyor. Bu yüzden romandaki insanlar gerçek hayattaki insanlar gibi hissediliyor. Onları yargılamak kolay değil çünkü çoğu zaman aynı anda hem haklı hem haksız olabiliyorlar.
Kitap boyunca beni en çok etkileyen tema sevgi ve reddedilme oldu. “Bir çocuğun en büyük korkusu sevilmemektir.” cümlesi romanın büyük bölümünü açıklayabilecek kadar güçlü. Steinbeck, insanların yaptıkları birçok şeyin altında kabul edilme, sevilme ve değer görme isteğinin yattığını gösteriyor.
Romanın bir diğer güçlü yönü ise iyilik ve kötülük üzerine düşünmesi. “Bütün romanlar, bütün şiirler içimizdeki hiç bitmeyen iyi-kötü çekişmesi temeli üzerine kuruludur.” cümlesi bana göre kitabın özeti sayılabilir. Steinbeck kötülüğün varlığını inkâr etmiyor ama insanın seçim yapabilen bir varlık olduğunu da sürekli hatırlatıyor. Bu yüzden kitap kaderden çok sorumluluk üzerine kurulu.
Kitapta beni etkileyen bir başka şey de insanın kendini ve başkalarını tanıma çabasıydı. “Bazı insanlar yeşil rengi göremez ama göremediklerini hiç bilmeyebilirler.” sözü sadece bir benzetme değil; insanın kendi kör noktalarını anlatan güçlü bir düşünce. Roman boyunca karakterler hem başkalarını hem de kendilerini anlamaya çalışıyorlar.
Steinbeck’in dili ise sade görünmesine rağmen çok derin. Birçok cümle sayfalar sonra
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Bugün kitabı bitirdim.
Ve bir kitabın bitmesine gerçekten üzüldüm.
Monte Cristo Kontu sadece sürükleyici bir macera değil. İki kalın cilt boyunca bir insanın yavaş yavaş başka birine dönüşmesini izliyorsun. Ama bu dönüşüm bir süper kahraman hikâyesi değil. Bu dönüşümün bedeli var.
Edmond Dantès başta saf, temiz, umut dolu bir genç.
Sonra haksızlık geliyor.
Hapishane geliyor.
Karanlık geliyor.
Ve orada bir adam ölüyor.
Ama fiziksel olarak değil. İçindeki masumiyet ölüyor.
Yerine Monte Cristo doğuyor.
Bu roman bir intikam destanı değil.
Bu roman şunu anlatıyor:
İnsan acıyla değişir.
Ama değişirken bir parçasını geride bırakır.
Ve bazen en büyük zafer, intikamı tamamlamak değil, içindeki insanı tamamen kaybetmemektir.
Uzun bir süre etkisinden çıkamayacağım…
Tarık Tufan’ın Gece Açan Çiçekler adlı eseri, okuru sadece bir hikâyeye değil, bir konağın içine, geçmişin tortularına ve insan ruhunun en kırılgan yerlerine davet eder. Bu kitap okunan değil, yaşanan bir kitaptır. Hikâye ilerledikçe insan kendini olayların dışında değil, tam ortasında bulur; kimi zaman anlatıcının yerine geçer, kimi zaman suskun bir tanık olur.
Yazarın dili son derece incelikli ve yoğundur. Her cümle neredeyse alıntılanmak ister; bazı cümleler sadece bir kez değil, iki kez okunur. Hatta kitap kapalıyken bile sahneler zihinde dönmeye devam eder. Bu yönüyle eser, okurla bağını metnin sınırlarının dışına taşır.
Romanın atmosferi hüzünlüdür ama bu hüzün yapay değil, derin ve sahicidir. Konağın duvarları, eşyalar, sessizlikler; hepsi birer karakter gibi anlatılır. Yazar, ayrıntılara verdiği önemle okuru mekânın içine çeker. Okur bir süre sonra sadece okuyan değil, o konakta yaşayan biri hâline gelir.
Gece Açan Çiçekler, düşünmeye zorlayan ama bunu bağırarak değil, fısıldayarak yapan bir romandır. İnsan ilişkileri, geçmişle hesaplaşma, iç sıkıntısı ve suskunluk temaları ustalıkla işlenir. Bazı bölümlerde okur kendi iç dünyasıyla yüzleşir; anlatıcının iç sıkıntısı, okurun iç sıkıntısına dönüşür.
Bu kitap aceleyle okunacak bir kitap değildir. Tadını çıkararak, durarak, altını çizerek okunur. Okur hikâyede kendini bulur; hatta bir noktadan sonra hikâyede “ben de vardım” demeye başlar. İyi ki okunmuş, sindirilmiş ve yaşanmış bir kitaptır.
Çalıkuşu-Kitap incelemesi
Puan vermedi
Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu romanı, ilk bakışta bir genç kızın hatıra defteri gibi görünse de, içine girdikçe insanı hem dönemin Anadolu gerçekleriyle hem de Feride’nin bitip tükenmeyen yaşam enerjisiyle derinden buluşturan bir eser. İnce ve kalın versiyonlarını okuduktan sonra, özellikle uzun baskının ne kadar zengin bir dünya sunduğunu fark ettim. Kalın kitap, karakterlerin duygularını, ilişkilerin iniş çıkışlarını ve finalin anlamını tamamen değiştiren ayrıntılarla çok daha güçlü bir etki bırakıyor.
Feride, roman boyunca hem neşeli hem kırılgan, hem asi hem de sevecen yanlarıyla öyle canlı bir karakter ki, sanki her sayfada yanı başınızda konuşuyor. Onun öğretmenlik maceraları, gittiği kasabalar, karşılaştığı insanların samimiyeti ya da acımasızlığı derken, kendinizi Anadolu’nun tozlu yolları arasında buluyorsunuz. Reşat Nuri, sadece bir aşk hikâyesi yazmakla kalmıyor; aynı zamanda dönemin toplumsal yapısını, kadın algısını ve bireyin kendi ayakları üzerinde durma mücadelesini çok incelikli bir dille anlatıyor.
Özellikle kalın baskının finali, romanın duygusal ağırlığını katlıyor. Feride’nin yaşadıklarıyla olgunlaşmasını, yanlış anlaşılmaların ve gururun nasıl hayatlara yön verdiğini görmek, eserin trajik yanını daha da belirginleştiriyor. İnce baskıda daha yumuşatılmış olan son, uzun versiyonda çok daha gerçek ve sarsıcı.
Kitap boyunca altını çizilecek onlarca cümle çıkması da boşuna değil. Çalıkuşu, sadece olay örgüsüyle değil, diliyle, Feride’nin iç sesiyle ve büyüme hikâyesiyle insanın içine işleyen bir roman. Okurken hem güldüren, hem düşündüren, hem de kalbinizi burkan sahnelerle dolu.
Sonuç olarak, Çalıkuşu benim için sadece bir klasik değil, her okunduğunda yeni bir tat veren, insanın iç dünyasına dokunan bir eser oldu. Özellikle uzun baskısını
Hanımın Çiftliği#Fakir bir ailenin kızı olan Güllü Kemal adında bir genci sevmektedir. Güllü'yü o yörenin zengin toprak sahiplerinden birisi olan Muzaffer Bey'in yeğeni Ramazan istemektedir. Genç kız bir ara Kemal'e kaçar ve yaşı küçük olduğu için polis zoru ile ailesine teslim edilir. Güllü ailesine Kemal'den başkasıyla evlenmeyeceğini kesin bir şekilde söyler. Bu süreçte kız ailesinden sürekli baskı ve şiddete maruz kalır. Bir gün Kemal evlerine baskın yapar ve genç kızı dövdüklerini görür. Çıkan kavgada Güllü'nün abisi Hamza Kemal'i silahla vurarak öldürür. Sevdiği adamın öldürülmesinin ardından Güllü intikam ateşi ile yanmaya başlar. Ramazan ile çiftliğe gitmeyi kabul eder. Fakat bu gidişin amacı sadece intikam almaktır...
Orhan Kemal’in Vukuat Var, Hanımın Çiftliği ve Kaçak adlı romanlarından oluşan “Hanımın Çiftliği” üçlemesi, dönemin sosyal ve siyasi dönüşümlerine toplumcu gerçekçi bir bakışla yaklaşır. Kente eklemlenen ancak dâhil olmayan mahallelerde yaşayan, fabrikalarda çalışan yeni bir sınıfın insanları yani işçiler ve aileleri ile toprak ağaları tarafından sömürülen köylüler, sorunlarına, koşullarına ve yaşam tutumlarına eleştirel bir bakışla odaklanılan sınıflardır. Bu noktada romanlarda dikkat çeken bir özellik göze çarpar; işçiler ve köylüler aslında hayatta kalmakta ama yaşamamaktadır ancak bu insanların emekleri patronları ve ağaları yaşatmaktadır. İşçilerin ve köylülerin bu durumdan duydukları rahatsızlık belirgindir ancak bu rahatsızlık örgütlü ve bilinçli bir hak mücadelesine dönüşmez. Onların, bu mücadeleyi vermek yerine, özünü sınıf değiştirmek olarak özetleyebileceğimiz bir talih dönüşümünü hayal ettikleri görülür.
Bu kitabı herkese tavsiye ederim. Hanımın Çiftliği 3 ciltlik harika bir seridir. 1. kitap Vukuat Var, 2. kitap Hanımın Çiftliği ve
