Babam bir bahçıvandı. Şimdi bir bahçe…
Bahçıvan ve Ölüm
Kitabı kapattığımda içimde kalan duygu ölüm korkusu değil, eksiklik hissiydi.
Bazı kitaplar bir hikâye anlatır; bazılarıysa insanın kendi içine tuttuğu aynaya dönüşür. Bu kitapta sık sık babasız büyümenin bıraktığı boşlukla karşılaştım. Sorulamayan sorular, paylaşılamayan anılar, birlikte yaşanamayan yıllar…
Yazarın anlattığı yas, yalnızca kaybedilen bir insanın ardından duyulan özlem değildi. Aynı zamanda yaşanamamış bir geleceğin, kurulamamış bir ilişkinin ve içimizde hep eksik kalan bir yerin hüznüydü.
“Ölüm sensiz olgunlaşan bir kiraz ağacıdır.”
Belki de bu yüzden bu cümle içime yerleşti. Hayat devam ediyor, mevsimler geçiyor, ağaçlar meyve veriyor… Ama bazı eksiklikler bizimle birlikte büyümeye devam ediyor.
Bu kitabı bir roman olarak değil, bir vedanın ve bir baba özleminin uzun mektubu gibi okudum.
Ölümün gölgesinde açan çiçekler...Alıntı
Toprağa eğilen bir insanın, bir gün kaçınılmaz olarak göğe bakmak zorunda kalışının hikâyesi...
Bahçıvan ve Ölüm, ölümün karşısında verilen büyük savaşları değil, insanın kendi içindeki sessiz yenilgilerini anlatıyor. Bir bahçıvanın toprağı işlerken gösterdiği sabır, sevgi ve emek; hayatı koruma isteğinin en sade hâline dönüşüyor. Fakat bazı gerçekler vardır ki ne emekle ne de dualarla değişir.
Kitabı okurken sık sık şunu düşündüm: İnsan, sevdiği birini kaybetme ihtimaliyle ne zaman yüzleşmeye başlar? Tehlike kapıyı çaldığında mı, yoksa onu sevdiği ilk anda mı?
Yazarın dili gösterişli olmaktan uzak ama tam da bu yüzden etkileyici. Cümleler okurun üzerine yürümüyor; usulca yanına oturuyor. Bahçede açan her çiçek, dökülen her yaprak ve değişen her mevsim, yaşamın geçiciliğine dair sessiz bir hatırlatmaya dönüşüyor.
Bu kitap bende büyük fırtınalar koparmadı. Daha çok, yağmurdan sonra toprağın üzerinde kalan o tanıdık koku gibi yer etti. Son sayfayı kapattığımda içimde kalan şey hüzünden çok kabullenişti. Çünkü bazı hikâyeler bize ölümü anlatırken aslında yaşamın ne kadar kıymetli olduğunu fısıldar.
Bahçıvan ve Ölüm, bittiğinde değil; üzerine düşündükçe büyüyen kitaplardan biri oldu benim için.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Çocukları anlamak yerine, şiddetle karşılık vermek herkes anne baba olmamalı, büyüklerin hatalarının günahını güçsüzlerden çıkarmamalı, gökyüzüne uçmayı istemek , küçücük bir çocuk için ne kadar acı çektiğini bir göstergesi ... Zeze kitabı okurken sanki odanın içinde onunla birlikteymişim gibi hissediyordum çok derinlere işlenen bir kitap olmuş...
8/10
2026 30. kitabı
McDaragh ailesinin üç kuşağının hayatına eşlik ediyoruz 'Çitkuşu'nun sayfalarında. Kurgunun İrlanda'da geçiyor olması sizi yanıltmasın, hepimizin hayatından kesitler var bu hikâyede, bir nevi bazılarımızın hayatlarının simülasyonu gibi.
Nell'in bence çok çarpıcı giriş bölümüyle başlıyor kitap. Nell: Carmel'in kızı, Carmel, Carmel'in annesi Terry, Carmel'in kız kardeşi Imelda, Carmel'in babası Phil; Phil McDaragh, şair. Nell ve Carmel'in ağzından ve kısacık bir bölüm Phil'den dinliyoruz yıllar içinde yaşananları. Aile dinamikleri, genetikten miras kalanlar, aile içinde yaşanan zor anlar -parçalanmış aile hissiyle gelen: herkesin ailesi gibi olamama durumu. Baba ayrılığı sonrası Carmel'in yaşadığı travmanın -çünkü küçükken ilişkileri öyle iyi ki- hayatına ve pek tabi ebeveynliğine yansımasına şahit olup bazen kızıp bazen sarılıyoruz ona. Nell'in hiç tanımadığı dedesi Phil'in şiirlerine hayranlığı ve ona yakınlığı kişilerin davranışlarının her birey üzerindeki farklı yansımasının kanıtı gibi. Tüm bunlara ek, akıp giden kurgunun yanınsa Anne Enright'ın Phil'in ağzından yazdığı şiirler okuma zevkini daha da artırıyor.
Ezcümle, hayattan anlar var bu kitapta: anne kaybı, babanın bir anda terk edişi, ebeveyn ilişkileri, kız kardeş olma, anne olma, evlat olma, torun olma, ikili ilişkiler, ayrılıklar, kavuşmalar, gökyüzü, çiçekler, kuşlar... Mutlu anlar olduğu kadar acılar da var ama asla ajite edilmeden, olduğu gibi. Ve Çitkuşu'nun en sevdiğim yanlarından biri üç kuşak boyunca yaşananlar değişmeyecekse de hatırlananların herkes için farklı olması, herkesin aynı durumu ya da olayı farklı bir yerinden yakalaması oldu; hepimiz için öyle değil mi zaten?
Sevdim Çitkuşu'nu; Nell'in hayatına tanık olmayı, Carmel'in yaşadığı ikilemleri, Phil'i asla anlayamayıp Terry için üzülmeyi,
Epilepsi hastası Antonio, tedavisi için babasıyla birlikte gittiği Marsilya’da iki gün boyunca uykusuz kalmak zorundadır. Bu sıra dışı süreç, baba-oğula şehrin sokaklarında dolaşırken birbirlerini yeniden keşfetme fırsatı sunar.
Marsilya’nın sokaklarında yapılan yürüyüşler, uğranılan kafe ve barlar; hayat üzerine edilen sohbetler… Tüm bunlar, aralarındaki kırgınlıkların fark edilmesini sağlarken, ayrılık vakti yaklaşırken aralarında derin ve güçlü bir bağın oluşmasına da vesile olur.
Sıcak, samimi ve “anı yaşamanın” değerini hatırlatan, insanın içine huzur bırakan bir kitaptı.
SPOİLER İÇERİR!!!!·408 syf.·2026 Okuma Raporları
6/10
2026 121. kitabı
Kitaba dair yorumum
Kitapta çekirdek ailesi olan Bela'nın hikayesiyle başlıyoruz bu hikaye resmen insanı geriyor düşünsenize uyurken tam üstünüzde süzülen garip bir yaratık Allahım ...
Anne yani Ursula ne yazik ki tipik bir anne değil şehvet bağimlisi bir tip
Russ ise kızına kendini adamış bir baba
Ama her şey bu kadar mı hayir
Gelelim finale daha doğrusu final gibi görünen saçma sapan sona
Olayın bir kisminda yılın 2024 olduğu söyleniyor ama son kısımda 2023 te izin verdiği söyleniyor. Yani onca zaman Bela sandığımız şey Bela değil miydi ne oldu tam belli değil. Bu tarz kitaplara sinir oluyorum. Çok güzel gerdi ama tam bir son yok o nedenle de bitmis gibi görünen ama aslında tam bitmemiş bir kitap okumuşum hissini yaşadım. O nedenle puanim net