Rehber Niteliğinde
Bazı çalışmalar alanda yazılan tüm teorik bilgilerin çeşitli temalarda özetlerini sunar. Yani hemen hemen her felsefi akıma değinmeye çalışan toparlayıcı kitaplar vardır. Bu kitap da öyle bir yerde. Temel bilgilerle okuyanların zorlanabileceği ama felsefi akımlara ilişkin bilgisi olanların gayet rahat anlayabileceği bir kitap olduğunu düşünüyorum. Marksizm’den, Darwinizm’e, Freud’dan yapısalcılığa, post yapısalcılığa, hermeneutikten feminizme, dilbilime, yapıbozuma, göstergebilime, fenomenolojiye varana kadar çok geniş bir yelpazede düşünürleri antropoloji potası altında işleyen bu kitap alanda uzman olmak isteyenler için rehber niteliğinde. Mutlaka tavsiye ederim.
Egalité 
Antropoloji En başta antropoloji öğrencilerine ve ilgi duyanlara hitaben yazılmış bir kitap. İçinde pek az yorum var, olabildiğince objektif kalınmaya çalışılmış. Destek olarak özellikle antropolog Adam Kuper'ın kültürel antropolojiyi ilgililere tanıtmayı da amaçları arasına alan kitaplarından ve Ala Barnard'ın antropolojik teori ve teorisyenleri anlattığı ders kitabından yararlanılmış. Konuyla ilgilenenlere ve İngilizce bilenlere bu kitapları edinip okumaları önerilir, ki kitabın yazarları da asıl amaçlarının bu olduğunu söylüyor.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Besh chambar kitobi — Miyamoto Musashi
Musashi shaxsiyati bilan ilk bor 2023-yil dekabrida, Youtube'da videosini ko'rib, tanishib chiqqandim. U 17-asr oxiri 18-asr boshlaridagi Yaponiyada yashagan, "Qilich ustozi" nomini olgan, tarixdagi eng kuchli samuraylardan biri bo'lgan. Uning hayot falsafasi haqida bu postda (t.me/stoik_kutubxona...) qisqacha yozgandim.
Keyinchalik esa uning o'zi kitob yozgani haqida ham xabar topdim. U 60 yillik umri davomida to'plagan tajribasi va strategiyasini ushbu kichik qo'llanmaga (t.me/burasihepkitap/979) yozib ketgan ekan. Kitob inglizchaga "The book of five rings" deb tarjima qilingan. Men esa turkchadan tarjimasini oldim, "Besh chambar kitobi" (Beş çember kitabı). Kitob mazmunidan kelib chiqqanda ham, shunisi mantiqan to'g'ri.
Kitobni o'zi jang san'ati qo'llanmasi sifatida yozilgan. Musashi dzen buddizm, konfutsizm va o'sha davrdagi mahalliy din unsurlaridan foydalanib, o'zining "Strategik Yo'l" tushunchasini yaratadi. Bu strategiyadan esa biz nafaqat jang maydonida, balki oila, shaxsiy hayot, ish, biznes va hokazo vaziyatlarda qo'llashimiz mumkin bo'ladi. Usta samuray har bir taktika so'nggida takrorlashning muhimligini sizga eslatib turadi.
Ushbu "strategiya" beshta kitobdan (qismdan) iborat bo'lib, ular: tuproq, suv, olov, shamol va bo'shliq deb nomlanadi. Bu buddizmdagi besh muqaddas unsurdan olingan. Har bir unsur davomida Miyamoto o'ziga xos usullar, taktikalarni o'rgatib boradi.
Kitobda jangchi o'zini kurashga ruhan tayyorlashi kerakligi ilgari suriladi. Har qanday jangda g'alaba qilishning yagona yo'li, unga allaqachon o'lgandek kirishishdir, deydi qilich ustasi. Menimcha ham bu to'g'ri yondashuv, modomiki o'lib bo'lgan ekansan, yo'qotadigan hech narsang qolmagach, dushmaningni oldida umuman imkon qoldirmaysan. Shunday ekan, jangchining
#birkışgecesimasalı #katherinearden #thebearandthenightingale
Uzun süredir kitaplığımda bekliyor aslında bu kitap baskısı öyle öyle harika ki okurken aşırı zevk aldım. 3 kitap tamamlanınca okumak istediğim için bu kadar bekletmiştim aslında Ocak ayında #cevizinseçkisi için kar-kış temasını seçince tam zamanı diye düşündüm.
Ortaçağ rusyasına gidiyoruz henüz daha Rusya olarak adlandırılmayan prenslikler bütünü. Lord pyotr ve marina çifti çocukları ve dadıyla güzel bir evde yaşıyor ancak ünvanlarına rağmen ekonomileri fena. Marina 4 çocuğu üstüne yine hamiledir ve bu sefer gizemli bir kraliçe olan annesinin (1. Ivan'ın eşi) güçlerinin doğuracağı kıza geçeceğini düşünür. Yeni çocuk Vasya gizemli bir adamın takibindedir. Marina'yı kaybettikten sonra Marina'nın prens kardeşi kendi kızıyla Pyotr'u evlendirir. Anna, iblisleri görebilen dindar ve içe kapanık bir kızdır. Karşılığında da Pyotr kızı Olga'yı Prensin oğluyla sözler. Köylerine gelen yeni rahip Konstantin, balkı eski inanışlardan ve ruhlardan koruyup Hristiyanlığa yönlendirdikçe eski koruyucu ruhlar sinirlenip felaket yağdırır. Vasya, bu ruhları görebilen ve aslında hala onlara bağlı olduğu için de köyün tek umududur.
Aile ilişkileri inanılmaz karmaşık. Anlatım başlarda masal gibi ve çok güzeldi özellikle kışı sonuna kadar yaşattıran hissettiren bir kitaptı. Ortalarda biraz sıkıcı hale geldi. Sonda yine toparladı. Kış lordu ve Vasya'nın atı şahane. Yazarın karakterleri sanki biz onları tanıyormuşçasına işlemesi çok hoşuma gitti. Akış nispeten hızlı denebilir. Karakterler ne kadar iyi işlense de hiçbir karakterin akıbetini merak etmedim. Vasya tabi ki sevilecek bir karakter ve doğanın perileriyle kurduğu ilişki çok güzel. İdeolojisini de beğendim. İkinci kitaptan önce araya birkaç kitap alacağım.
Insoniyligimni yoʻqotib — Osamu Dazai
Yozuvchi ushbu asari orqali kitobxon oldiga bir qator savollarni teradi: Inson boʻlish oʻzi nima? Biz qanchalik darajada insonmiz? Jamiyat ichida qabul qilinish uchun qanday rollarni oʻynashga majburmiz? Nega yolgʻizmiz? Va nihoyat. Bu hayot yashashga arziydimi?
Dazai bu savollarni berish bilan cheklanibgina qolmay, quyidagicha javoblarni ham beradi: "Birovlarni hursand qilishga boʻlgan umidsiz ehtiyojim boʻy koʻrsatganida, haqiqatlarga birdan gʻalati, zaif, axmoqona bezaklar yoki boshqa narsalar qoʻshaman." Ochigʻi, oʻzim Yozo kabi jamiyat ichida rollarga kirishga judayam koʻp majbur boʻlaman. Mendayam haqiqatlarimga axmoqona va zaif bezaklar qorishtirganim boʻlgan. Chunki jamiyat bizdan faqatgina biz bo'lishimizni istamaydi. Tan oling, siz ham roldan rolga kirishga ustasiz, koʻchada, ishda, oilada....
Bu jamiyat sizning faqatgina siz boʻlib yashashingizga qoʻyib beradigan jamiyat emas. Hayotingizning maʼlum qismida jamiyat qoliplarini oʻzingizga olishga majbur boʻlasiz. Buni qilish uchun esa usta aktyor, Dazai tilida aytganda, "masxaraboz" boʻlish kerak.
Yozo otasining ishi sababli bolaligidan insonlar aro munosabatlardagi soxtalikning guvohi boʻladi. Bu vaziyat uning butun hayotiga taʼsirini oʻtkazib, insonlarga ishonchsizlikni qoʻya turing, insoniyatga qarshi dahshatli qoʻrquv paydo boʻladi. Uy xizmatkorlari orasidagi qaygʻuli, qoʻrqinchli (jinsiy zo'ravonliklar haqidagi) hikoyalar ham Yozoga taʼsirini oʻtkazgan. Lekin u bu haqda oilasiga aytmagan. Hozir ham bu narsa oʻzgarmagan, bolalar jiddiyroq nimadir haqida gapirsa, kattalar tomonidan "bolaning xayoloti kengligi" yoki "e'tibor tortmoqchi boʻlayotgani" aytiladi.
Yozoning muammosi munosabatlardagi soxtalik, maʼnosiz jamiyat qoidalari yoki zerikarli turmush tarzi emasdi. Uning asl muammosi bolaligidan uni
sut va bol — rupi kaurAşk ve Şiir
bu bir safar hikoyasi
she'rla sogʻ qolish safari
yigirma bir yillik
qon, ter, koʻz yoshi
hovuchlaring ichidagi
yuragim
sanchish
sevish
sinish
sogʻayish
Kanadaning Toronto shahrida yashaydigan yozuvchi va rassom rupi kaur oʻzining she'r va chizmalarida sevgi, yoʻqotish, travma, sogʻayish va ayollik kabi mavzularni qalamga oladi. uning "sut va bol" asari toʻrt boʻlimdan iborat: sanchish, sevish, sinish, sogʻayish.
sanchish
bu boʻlimda muallif oʻzi misolida butun qiz-ayollarning bolalik travmalari, yaralari, ogʻriqlari haqida, ona-qiz, ota-qiz, yigit-qiz, jamiyat-qiz munosabatlari haqida ochiq, sodda, maʼnoli, qaygʻuli tilda yozgan. misol uchun:
tomirlarimda
sening qoning oqarkan
ayt
qanday unutay
- ota
pokiza gul edi u
yulib
qo'llariga oldilar
saqlash niyati bo'lmaganlar
sevish
bu boʻlimda muallif hazin satrlarni ortda qoldirib, sevgi-muhabbat toʻlib toshgan misralarni bizga hadya etadi. oʻqiyotib, goʻyo sevganing bilan gaplashayotgandek boʻlasan. baxtga toʻlasan, lablaringga tabassum yuguradi birdan. oʻzingni koʻrasan chunki bu yerda. misol uchun: