Mecruh
@be_quiet
Yaşamak çok vaktimi alıyor.
Bülent Parlak
Puan vermedi·80 syf.·
Beğendi
·14 günde okudu
·Okunma: 09 Ağustos 2023 20:26
·2023 2. kitabı
Reklam
Sürekli mutluluk içindeki acısız hayat artık insan hayatı olmayacaktır. Olumsuzluğun peşine düşen ve onu dışarı atan hayat kendini geçersiz kılar. Ölüm ve acı birbirine aittir. Acıda ölüm önceden hissedilir. Acıyı yok etmek isteyen insan ölümü de ortadan kaldırmak zorundadır. Ama ölüm ve acısı olmayan hayat insani bir hayat değil ölmemişlik hayatıdır. İnsan hayatta kalmak uğruna kendini ortadan kaldırır. Muhtemelen ölümsüzlüğe de erişecektir ama 'hayatı pahasına.'
Yeryüzünün düzeni günümüzde sonuna geliyor. Yerine dijital düzen geçiyor. Heidegger yeryüzü düzeninin son düşünürüdür. Ölüm ve acı dijital düzende yer almaz. 'Arıza' olarak görülürler. Üzüntü ve özlem de şüphe uyandırır. 'Uzağın yakınlığının acısı' dijital düzene yabancıdır. Yakın, uzağa taahhütlüdür. Dijital düzen yakını mesafesizliğe indirgeyerek acı vermemesini sağlar. Hazırda bulundurma baskısıyla her şey ulaşılabilir ve tüketilebilir hale getirilir. 'Dijital habitus' şudur: Her şey hemen hazırda olmalıdır. Dijital düzenin hedefi topyekûn hazır etmedir. "Yapılamaz olan karşısındaki tereddütlü çekingenliğin yavaşlığı"ndan yoksundur.
Sır, yeryüzü düzeni için özseldir. Dijital düzenin sloganıysa 'şeffaflık'tır. Bu her tür gizliliği ortadan kaldırır. Dijital düzen dili de şeffaflaştırır, yani onu enformasyon şeklinde şeyleştirerek hazırda tutar. Enformasyonların gizli bir arka yüzü yoktur. Dünya, verilere dönüştürüldüğünde şeffaflaşır. Algoritmalar ve yapay zeka insan davranışını da şeffaf, yani hesaplanabilir ve yönlendirilebilir hale getirir. Dijital düzenin ruhu Dataizm, veri totalizmidir. Anlatının yerine hesaplamayı geçirir. Dijital sayısal demektir. Sayısal da anlatıdan daha şeffaf, daha hazırdadır.
"Acılar ne sağlar?" sorusuna von Weizsacker şöyle cevap verir: "Öncelikle ancak acı bana neyin benim olduğunu ve nelere sahip olduğumu öğretir. Ayak parmaklarım, ayağım, bacağım ve üzerinde durduğum topraktan kafamdaki saça kadar her şeyin 'bana ait' olduğunu acı sayesinde öğrenirim. Ve yine acı sayesinde bir kemiğin, akciğerin, kalbin ve iliğin oldukları yerde olduklarını ve bunların her birinin kendi acı diline sahip olduğunu ve kendi 'organ lehçesi'ni konuştuğunu öğrenirim. Bütün bunlara sahip olduğumu tabii ki başka yoldan fark etmiş de olabilirim ama bunların ne kadar değerli olduğunu sadece acı öğretir bana; tek tek her birinin benim gözümdeki bedelini ve değerini sadece acı sayesinde öğrenirim ve bu acı kanunu aynı şekilde dünya ve onun üzerindeki şeylerin bedeli için de geçerlidir."
Acı olmaksızın ayırt edip değer biçmek mümkün değildir. Acısız dünya aynının cehennemidir. Umursamazlık hâkimdir burada. 'Eşsiz' olanın ortadan kaybolmasına neden olur.
Okul ile üniversite, şirketler ve bir de hükümetin oluşturduğu üç başlı kural canavarı aracılığıyla Amerikan toplumu radikal bir şekilde bireysellikten uzaklaştırıldı; Amerika'daki her beş işten biri diğerinin davranışlarını gözetlemenin bir biçimi.
Reklam