Bu gün nə günüdür?!
**__01.03.2026 🦋 Zero Discrimination Day__** Bu gün ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizəyə həsr olunmuş beynəlxalq gündür. 2014-cü ildən etibarən qeyd olunur və əsas təşəbbüskar qurum UNAIDS-dir (BMT-nin HİV/QİÇS proqramı). 🎯 Məqsədi nədir? İnsanlar arasında bərabərliyi təşviq etmək İrqə, dinə, cinsə, milliyyətə, sağlamlıq vəziyyətinə görə ayrı-seçkiliyin qarşısını almaq HİV ilə yaşayan insanlara qarşı stiqmanı azaltmaq İnsan hüquqlarını qorumaq 🦋 Niyə kəpənək simvoludur? Kəpənək: Dəyişiklik Azadlıq İnkişaf simvoludur. Bu gün insanların daha ədalətli və bərabər cəmiyyət qurması mesajını verir. 🌍 Harada qeyd olunur?
Alıntı
Bərabərlik Arzusu və Reallığın Sərhədləri
İnsan bərabərliyi — tarix boyu saysız ideologiyaların, inqilabların və mübarizələrin mərkəzində olmuş bir anlayışdır. Kimisi bu ideyanı sosializmdə, kimisi kommunizmdə, kimisi isə ibtidai icma quruluşunun sadəliyində axtardı. Amma mən nə bu sistemləri, nə də başqa hazır quruluşları müdafiə edirəm. Bərabərlik mənim üçün bir idealdır, beynimin ən küncündə oturmuş, heç vaxt tam sönməyən bir istək. Lakin qarşısında durduğu divar çox möhkəmdir — bu divarın adı reallıqdır. Bəzən biz bu reallığın üzərindən keçir, onu görməməzlikdən gəlirik. Amma o, həmişə oradadır: sərt, dəyişməz, bəzən də amansız. Tutaq ki, bütün dünya razılaşdı və kağız üzərində bərabərliyi yaratdı. Qanunlar qəbul olundu, iqtisadi sistem yenidən quruldu, sərvətlər bərabər bölüşdürüldü. Sonra nə baş verəcək? İnsanın daxilində bir qüvvə var — doyumsuzluq. Bu, təkcə daha çox mal-dövlət istəyi deyil, həm də üstünlük qazanmaq, fərqlənmək arzusu. Bu hisslər sadəcə sosial quruluşun məhsulu deyil, insan təbiətinin özündən gəlir. Doyumsuzluq praktiki bir problemdir. O, bərabərliyi kağız üzərində belə pozacaq qədər güclüdür. Bəs bu tükənməyən istəkləri necə cilovlamaq olar? Tarix göstərir ki, zor gücü ilə bu istəklər yox olmur — sadəcə gizlənir, sonra isə daha güclü şəkildə üzə çıxır. Dinlər, fəlsəfi məktəblər, tərbiyə sistemləri əsrlər boyu insanın içindəki “daha çox” istəyi ilə mübarizə aparmağa çalışıb. Bəzən uğur qazanıblar, amma heç vaxt tam qalib gələ bilməyiblər. Həqiqət budur ki, bərabərlik təkcə iqtisadi və siyasi mexanizmlərlə qurula bilməz. O, daxili intizam tələb edir — arzuların sahibi olmaq yox, onları idarə edə bilmək bacarığı. Beynimizdə mükəmməl bir dünya yaratsaq belə, yaşadığımız “mövcud dünyalar”a uyğunlaşmaq məcburiyyətindəyik. İnsan cəmiyyətinin qaydaları, norması və gözləntiləri var. “Niyə
İnsan ve Toplum
Tatil planı hazırsa sıra okuma listenizde!
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik. 💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
“Bədənə bağlananlar ruhla həmişə uduzar.”
Müasir insan münasibətləri sevgi, bərabərlik və azadlıq üzərindən anlamlandırmağa çalışır. Lakin insan psixologiyası heç vaxt idealizmin qaydalarına tam olaraq tabe olmur. Görünən nəzakətin altında güc ehtiyacı, görünən bağlılığın altında isə nəzarət istəyi yatır. Və qadınla kişinin arasındakı münasibətdə bu düzən həmişə səssiz bir hakimiyyət savaşını özündə daşıyır. Qadın təbiəti etibarilə təslimiyyət fikrinə yaxın görünə bilər, lakin bu təslimiyyət yalnız bir şərt yerinə yetirildikdə gerçəkləşə bilər: kişinin onu zehni baxımdan üstələməsi. Burada üstün gəlmək fiziki güclə deyil; sözlərin, duruşun və bəzəksiz cümlələrin dərinliyi ilə baş verir. Qadın ancaq ağlı və daxili intizamı özündən daha güclü olan bir kişinin kölgəsində rahatlıq tapa bilir. Niccolo Machiavelli də demişdi: "İnsanlar ya sevgi ilə, ya da qorxu ilə idarə olunur." Müasir dünyada sevgi ideyası ön planda olsa da, qadının dərin şüuru kişini heyranlıq və cazibə ilə qəbul edir. Bu heyranlıq zəifin güclüyə duyduğu ehtiramla eynidir. Qadın güclü bir zehin, sarsılmaz bir iradə və qarşısında çözə bilmədiyi sükutla qarşılaşanda – istər-istəməz təslim olur. Müasir münasibətlərdə ən böyük illüziya bərabərliyin bağ yaradacağına olan inamdır. Halbuki həqiqi bağ asimmetriyada doğulur. Biri verir, biri alır; biri danışır, biri susur; biri tələb edir, digəri isə əvvəlcədən anlayır. Qadın hər zaman özündən bir addım öndə olan kişi ilə bağ qurmaq istəyir. Bu, şüurlu seçim deyil – içgüdüdür. Burada qadın və kişilərin düşdüyü axmaq dövrlərə toxunmaq lazımdır. Kişilər çox vaxt öz daxilinə dönə bilməyən, daxili boşluğunu qadının xarici gözəlliyi ilə doldurmağa çalışan aciz varlıqlara çevrilir. Özlərindən kiçik, zehni olaraq uşaq kimi qalan qadınlara aşiq olurlar – çünki belə qadını asanlıqla idarə edəcəklərini düşünürlər. Bu,
Duygu ve Düşünce
Cinsi bərabərlik
Bu gün bir qohumumuzgildəydik. Uşaqları parka aparmışdıq. Kənarda bir karting yeri var idi. Hamımız maraqla ora baxırdıq. Bir neçə gənc(oğlanlar) yarış edirdi. Uşaqlar da gedib daha yaxından baxmaq istədi. X qohumumuz balaca oğlunu qucağına alıb yoldaşına dedi ki siz gedin biz biraz yaxından baxacağıq. X-ın böyük oğluda onlarla bərabər getmək istədi. 7 yaşında olan X-ın qızı da təbii olaraq qardaşı ilə getmək istəyəndə anası yüksək səslə qızına qışqırdı. "Sən qızsan! Sənə neçə dəfə demişəm özünü oğlanlarla bir tutma." Ümumilikdə yaxşı insanlandırlar amma düşüncə tərzləri çox dardır. Bundan xəbərim olsa da etirazımı bildirdim. Axı o uşaqdır, niyə oğlanlardan fərqli olduğunu deyirsiniz dedim. Nolsun, indidən özünü oğlanlarla bir tutmamalı olduğunu öyrənməlidir dedi. Cavab qaytarmadım, çünki 40 yaşına gəlmiş insanları düzəltməyə çalışmağın sadəcə vaxt itkisi olduğunu bilirdim. İndi isə bir şey düşünürəm, mən də qızlarıma eyni şeyi fəqli mənada deyəcəm. Özünü oğlanlarla bir tutma, çünki sən çox daha ali bir varlıqsan!
Cumhuriyyət
107 il əvvəl bir xalq azadlığına sahib çıxdı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti quruldu – yalnız bir dövlət kimi deyil, bir fikir, bir ideal kimi! Onun təməlində azadlıq vardı, bərabərlik vardı, milli kimliyə sahib çıxmaq vardı. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və silahdaşları sübut etdilər ki, azadlıq heç kim tərəfindən verilmir, onu qazanmaq və qorumaq lazımdır. O gün atılan addım sadəcə bir dövləti qurmaq deyildi, eyni zamanda gələcək nəsillərə bir məsuliyyət qoymaq idi. Bu gün biz o məsuliyyətin sahibiyik. Müstəqillik yalnız qeyd ediləcək bir gün deyil, hər gün yaşanacaq bir dəyərdir! Biz bunu sözlə yox, əməl ilə sübut edəcəyik. Elmimiz, sənətimiz, texnologiyamız, iqtisadiyyatımız – hər sahədə daha irəli gedərək, bu torpağa olan borcumuzu ödəyəcəyik. Keçmişimizə sadəcə baxıb heyran qalanlardan deyil, ondan dərs alıb gələcək quranlardan olacağıq! Çünki bilirik: “Vətənini ən çox sevən, işini ən yaxşı görəndir!”
Tamamilə razıyam. İnsanlar cinsindən asılı olmayaraq eyni dəyərə malikdirlər. Qadın və kişi fərqli xüsusiyyətlərə malik ola bilər, lakin bu fərqlər üstünlük və ya aşağılıq anlamına gəlmir. Əgər Tanrı hər iki varlığı eyni sevgi və diqqətlə yaratmışsa, onların birinin digərinə tabe edilməsi ilahi ədalətə zidd olar. Azadlıq və bərabərlik insanın doğuşdan gətirdiyi haqqıdır, onu heç bir cəmiyyət və ya qayda əlindən ala bilməz.

g.

@_igunay
·
“Mənə görə, qadın da kişi kimi eynihüquqlu insan idi, ikisini də Tanrı yaratmışdı. Və ola bilməzdi ki, Tanrı öz yaratdığı ali varlıqların birini digərinə bilərəkdən kölə etsin.”