Neyi Tüketiyoruz, Kimin İçin Tüketiyoruz?1000Kitap
Fransız felsefeci, toplum bilimci ve kültür eleştirmeni Jean Baudrillard’ın ilk kez 1970 yılında yayımlanan "Tüketim Toplumu" kitabı, aslında elli altı yıl öncesinden bugüne tutulan dev bir ayna gibi. Değişen ekonomik, siyasi ve teknolojik koşulların varoluşumuzu nasıl etkilediğini okurken, insan ister istemez soruyor: Acaba ne kadar farkındayız?
Üretmek ve tüketmekle geçen bir ömürde, Baudrillard tüketimin nasıl bir tüketme eylemine dönüştüğünü, kitle iletişim araçlarının bu hıza nasıl eşlik ettiğini öyle bir ele almış ki; bir yazarın zamana meydan okuyan ileri görüşlülüğüne hayran kalmamak elde değil. İşte bu yüzden, üzerinden yıllar geçse de hâlâ bugüne ışık tutan bu eser, gerçek bir klasik başyapıt niteliğinde.
Üzerine konuşacak çok şey olsa da, zihnimde yer eden bazı tespitleri paylaşmak istiyorum.
Baudrillard bize tatil ve boş zaman dediğimiz o özgürlük alanının aslında ne kadar büyük bir illüzyon olduğunu söylüyor. Bütün yıl çalışıp o çok beklediğimiz tatil günü geldiğinde bile işten tam olarak çıkmış olmuyoruz; sadece patronumuzu değiştiriyoruz ve yeni patronumuz artık sistemin kendisi oluyor. Yazarın dediği gibi; boş zaman gerçek bir yaratıcılık değil, hafta içi yaşadığımız o yabancılaşmadan kaçmak için sığındığımız bir liman. Domates ekerken ya da ahşap boyarken aslında üretken olmuyoruz; sadece iş bölümünden önceki çocukluk günlerimize duyduğumuz nostaljik bir özlemle, sistemin bizde açtığı o boşluğu eski usul işlerle yamamaya çalışıyoruz.
En can alıcı nokta ise, tatilin de tıpkı iş hayatı gibi bir başarı projesine dönüşmesi. İş yerindeki dosya yetiştirme baskısı, sahilde yerini bronzlaşma ödevine bırakıyor. Eğer o plajdan bronzlaşmadan dönersek, sanki ödevimizi yapmamış gibi hissediyoruz. Güneşin altında kan ter içinde yatmak, müzeleri bir görev
Meraklı okurlara...1000Kitap
Puan vermedi·157 syf.·
2026 17. kitabı
Konu başlıkları arasında şöyle bir gittim geldim. Aslında bu metin daha çok duygu ve düşünce barındırıyor ama ben birlik ve beraberlik vurgusuna odaklanacağım için "1000Kitap" başlığı sanırım daha yerinde. :) (Ah Deniz, uzatma!) :)
Neyse, gelelim konumuza, yani aslında duygularıma... Niyetim çok yalın: İyice "ben" merkezli hale gelen, birbirimizden koptuğumuz şu toplumda, o unuttuğumuz "biz" olma hissini yeniden hatırlatmak. Evrim Kuran'ın bir sözü geldi aklıma; hani o en ufak duyarlılığın bile bir fark yaratacağından, o "mikro iyiliklerin" gücünden bahsettiği... Belki de benim şu an yaptığım sadece budur: Küçük bir duyarlılık, ufacık bir fark yaratma çabası. Oluyor mu, bilmiyorum ama denemekten zarar gelmez diyorum.
Doğrusu geleceğe dair pek umutlu biri değilim; her geçen gün uzayın o kara boşluğuna bakıyor gibi hissediyorum. Ülkenin gidişatını, üzerimize çöken o ağır havayı gördükçe —çoğu duyarlı insan gibi— bazen her şey boş geliyor, zorlanıyorum. Ama bu kitabı okurken, o "Birlik olun, hep birlikte olun!" çığlığını duyduğumda olan şey güçlü bir his... Biraz yakın geçmişe, o meşhur Gezi günlerimize de gittim. Çünkü insan zihni, o anın büyüsüyle bir "olabilirliğe", bir hayale teslim olmak istiyor. Okyanusta bir damla gibi hissettiğimiz şu günlerde, koca bir denizin parçası olduğumuzu hatırlatıyor bu kitapta.
Schiller bu oyunu ömrünün son demlerinde, hayata veda etmeden hemen önce yazmış. O meşhur dağları hiç görmeden, sadece ruhuyla o birlik ruhunu satırlara dökmüş. Tell belki bir efsane ama o sahnelerde duyduğum o sarsılmaz beraberlik ihtiyacı bizim en büyük gerçeğimiz. "Ya hep beraber ya hiçbirimiz!" diye hâlâ bir avuç insanın sokaklarda yükselttiği o ses, bu kitaptan da yankılanıyor yani.
Schiller'in bıraktığı bu mesajı umarım bir gün hep beraber ve
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Nâzım’ın bu kırmızı kapaklı dünyasına girdiğimde, her satırda ciğerlerime dolan şey sadece mürekkep değil, doğrudan hayatın kokusuydu. Bu kitap, insanın içindeki o sönmeye yüz tutmuş közü yeniden harlayan bir nefes gibi; "Henüz Vakit Varken" derken aslında zamanın bir kum saati gibi aktığını değil o kum tanelerinin her birinin sevdayla nasıl altına dönüştürülebileceğini anlatıyor. Okurken anlıyorsun ki Nâzım için sevmek bir kadının gözlerinde memleketi, memleketin toprağında ise hürriyeti bulmaktır. O, parmaklıklar ardında bile gökyüzünü avuçlarına sığdırabilmiş bir şair...
Bu sayfalar bize sadece aşkı değil, insan kalbinin ne kadar büyük bir coğrafya olduğunu hatırlatır.
Nâzım Hikmet der ki; "En güzel günlerimiz henüz yaşamadıklarımız." Bu kitabı okumak, insana her şeye rağmen yarının bugünden daha parlak olabileceğine dair o meşhur "mavi" umudu aşılar. Kitabın adı bile bir çağrıdır. "Henüz vakit varken" sevmek, söylemek ve eyleme geçmek gerektiğini hatırlatır. Ertelememenin güzelliğini anlatır. Nâzım’ın şiirleri süslü kelimelerin arkasına saklanmaz, direkt kalbe hitap eder.
"Henüz vakit varken" seninle daha çok hayal kurmak, daha çok gülmek ve o en güzel günlerimize beraber yürümek istiyorum. Bu güzel yolculuğu bana hediye ettiğin için çok teşekkür ederim sevgili arkadaşım.
Henüz Vakit Varken Gülüm 
Hüseyin Cengiz 
Nazım Hikmet Ran
Henüz Vakit Varken Gülüm Hüseyin Cengiz Nazım Hikmet Ran
Selam. Bu ayın bir diğer okuduğum kitabı Ezra Pound Hugh Selwyn Mauberley *Yeryüzü Şiirleri* oldu.
Şair, 1910 yılları çıkar ve iktidar savaşlarında yaşadığı çağı eleştiren bir üslup ile yargılar.
Pound, savaşın insan değerini alçaltarak kıyımlara sebep olduğunu tüm dizelerde açıkça dile getirir. Bunlara sessiz kalmamış, bu düsturu benimsediğini yergi düzeyinde sert bir mizaçla ifade eder.
Okuduğum bilhassa özümsemesi en ağır şiir kitaplarından biri oldu.
#kitapalıntıları
Her şey akıp gider,
Diyor Bilge Heraklitos;*
Ama günlerimize hükmeder
Ne ki vasat ve ucuz
Hristiyan güzelliği bile
Bozulmuş - Semadirek'ten bu yana;**
Hükmü verilen TO KALON***
Düşmüş işportaya
&Öyle veya böyle savaştı bunlar,
Ve kimi de inandı,
pro domo,* öyle veya böyle...
Kimi silaha davrandı hemen,
Kimi macera uğruna,
Kimi zayıflık korkusundan,
Kimi kınanma korkusundan,
Kimi kıyım aşkıyla, hayalinde,
Gördü sonunda...
&Kimi korkarak tattı kıyım aşkını;
Bugünkü önerim minikler için!
@öznurtürközöncel kaleminden çıkan #maceraharitası bizleri üç kafadar miniğin yaz tatiline eşlik etmeye davet ediyor. Sıradan bir yaz tatilinin çok ötesinden olan bu hikayede farklı maceralara atılıyor; dağı, taşı, doğayı dolaşıyor, yeni yerleri keşfediyor, problemlere çözümler buluyor, birbirlerine deste olurken eğleniyor ve eğlenirken öğreniyorlar.
8 yaş üzeri her çocuğun keyifle okuyacağı bu eseri bir yetişkin olarak okuduğumda artık çocukluğumuzdaki kadar eğlenememe sebebimizi daha iyi anladım; unutmuşuz. Bizi biz yapan pek çok değeri unutmuşuz. Hayatın akışında unuttuğumuz, çocukluk günlerimize olan hasretimizi biraz olsun geçirecek macera dolu bir hikaye okumak isterseniz bu kitap tam size. Büyük küçük demeden herkesin okuyabileceğini düşünüyorum.
“Kendim eğleneyim derken âlemi kendinizle eğlendiriyorsunuz.”
Selamlar
Türk edebiyatı klasikleri okuma grubumuzla Hüseyin Rahmi Gürpınar kitaplarını okumaya başladık. Bu ay, Şık adlı romanıyla edebiyat dolu günlerimize gerçekten şık bir giriş yaptı.
“Okuyun efendim, okuyunuz. Gençliğimin ihtiyarlığımdan çok neşeli ve daha güldürücü olduğunu göreceksiniz… Çünkü ben bile kendi kendime bayıla bayıla güldüm.”
Ben de Hüseyin Rahmi’nin bu tatlı mizahının etkisine çoktan kapıldım.
Hemen ardından, dumanı hâlâ tüten kitabımın üzerine sıcağı sıcağına yazıyorum bu satırları. Mizahi olarak paylaşmadan duramazdım.
Ah Şâtırzade Şöhret Bey…
Ne güldürdünüz ama beni! Katıla katıla güldüm resmen.
Şöhret Bey; zarif görünmeye çalışan ama her kusuruna bahane bulan, hatalarını adeta üst üste dizen zavallı bir “şık” tipidir. Ama Şık, yalnızca bir karakterin düştüğü komik durumlar silsilesi değildir. Aynı zamanda:
– Toplumsal dönüşümün,
– Yeni hayat tarzlarının,
– Yüzeysel modernleşmenin,
– Ve “görüntüde şıklığın” bir hicvidir.
Kitap şu soruyu sorduruyor bize:
“Şık olmak sadece kıyafetle mi olur?”
Cevap çok net:
“Mizaçla ve ahlakça da şık olmak icap eder.”
Roman, yüzeydeki gülmeceye rağmen, alt metinlerde sert bir eleştiri taşır.
Özellikle Batı’yı taklit etmenin biçimsel kalıplara sıkışması, içsel bir dönüşümden uzak olması, eserin temel eleştiri noktalarından biri.
Avrupa’yı taklit ederken onun değerlerini değil yalnızca görünüşünü örnek almak, romanın ana fikrini oluşturur.
Ve tam da bu yüzden kitap, hâlâ güncelliğini koruyan bir toplumsal eleştiridir.
