A primrose by the river's brim
A yellow primrose was to him,
And it was nothing more.
Bu dizeleri ben şöyle tercüme ettim: "Dere kenarında bir çiçek/ Onun gözünde bir sarı çiçekti/ Hepsi bu."
Ustam Caeiro gülmeye başladı.
"Bu basit insan doğru görmüş: Sarı bir çiçek gerçekten de sarı çiçektir yalnızca."
Ama, aniden, düşündü.
"Bir fark var," diye ekledi. "Bu sarı çiçeği olası sarı çiçeklerden biri olarak mı kabul ediyoruz, yoksa yalnızca bu sarı çiçek mi, bunu bilmek gerekir."
Sonra bana şunu söyledi:
"Sizin İngiliz şairin söylemek istediği şey, bu adama göre bu sarı çiçeğin sıradan bir deneyim, zaten bilinen bir şey olduğudur. Bu adam bu konuda yanılıyor. Gördüğümüz her şeyi ilk kez görüyor olmalıyız, çünkü onu gerçekten de ilk kez görürüz. O zaman, her sarı çiçek yeni bir sarı çiçektir; o, ifade edildiği gibi, dünkü çiçekle aynı olsa bile yenidir. Bakan kişi dünkü kişi değildir, çiçek de değildir. Sarı bile aynı olamaz. İnsanların bütün bunları bilmelerini sağlayacak gözlerinin olmaması ne yazık! Olsaydı hepimiz mutlu olurduk."
Pessoa Pessoa'yı Anlatıyor
Fernando Pessoa
Pessoa Pessoa'yı Anlatıyor
Fernando PessoaAvangard, İsyan ve Üslûp*
Besim F. DELLALOĞLU**
* 9-10 Mayıs 2008’de Galatasaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi ile İstanbul Psikanaliz Derneği’nin ortaklaşa düzenlediği “Gençlik ve Başkaldırı” başlıklı sempozyumda bildiri olarak sunulmuştur.
** Doç Dr. Galatasaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü
Özet: Avangard, isyan ve üslûp arasında çok güçlü bir ilişki vardır. Hem kavramsal olarak hem de tarihsel olarak avangard her zaman isyan ve üslûba yakın olmuştur. Bu yazıda, bu kavramlar arasındaki ilişkiler tartışılmaktadır. Ayrıca, Franz Kafka ve Fernando Pessoa örnekleri üzerinden, melankolik avangard ve şizofrenik avangard kavramları önerilmektedir.
İzin verirseniz ben bugün somut olmaktan çok soyut bir isyandan söz etmek istiyorum. Dolayısıyla 68’den değil, ama onu da kapsama alanı içine alabilecek olan avangard kavramından bahsetmek istiyorum. Yani tarihsel olmaktan çok, kavramsal bir açıdan konuşmak istiyorum. Bunun da iki temel nedeni olabilir. Birincisi bir itiraf. Mesleki deformasyon. Felsefi bir dilden konuşurken sürekli olarak kavramsallaştırma eğilimi taşımak gibi. İkincisi ise bir umut. Çünkü kavramsal bir avangard, tarihin koşullarından en azından göreli bir özerkleşmeyi ve dolayısıyla imkânsızı hâlâ ve hep imkânın ufkunda tutabilmeyi işaret eder sanki.
Avangard’ın kendisi bir metafor zaten. Askerî bir kavram. Bir ordunun öncü birliklerini ifade ediyor. Bir askerî gücün en nitelikli, en zinde, en cesur, en yiğit, en gözüpek, en fedakâr birliklerini anlatıyor. Ondokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren öncü sanat akımlarını eğretiliyor. Askerî ve estetik anlamda avangard savunmadan çok hücumu ifade ediyor. Ya da en azından savunmaya geçmeden hemen önceki ânı. Askerî olanla estetik olanın imkânsız ortalaması siyaset belki de. Avangard aynı zamanda çok
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Aniden sordum ustam Caeiro'ya Kendinizden memnun musunuz? ve cevap verdi bana hayır, memnunum. Toprağın sesiydi bu, herkesin ve hiç kimsenin sesi.
Fernando Pessoa, 20. yüzyılın en etkileyici şairlerinden biri olarak kabul edilir ve eserleriyle modernizmin önde gelen figürlerinden biri olarak tanınır. Ancak, Pessoa'nın en dikkat çeken özelliği, farklı takma adlar altında yarattığı çoklu kimlikleridir.
Fernando Pessoa'nın Önemli Eserleri ve Kullanılan Kimlikleri Rehberi;
Kimlik: Alberto Caeiro
Eserler;
"The Keeper of Sheep" (Çobanın Bekçisi)
"The Collected Poems of Alberto Caeiro" (Alberto Caeiro'nun Toplu Şiirleri)
Tema: Natüralizm
Kimlik: Ricardo Reis
Eserler;
"The Book of Disquiet" (Huzursuzluğun Kitabı)
"The Collected Poems of Ricardo Reis" (Ricardo Reis'in Toplu Şiirleri)
Tema: Stoacılık
Kimlik: Álvaro de Campos
Eserler;
"Ode Triunfal" (Zafer Odu)
"Tabacaria" (Tütün Dükkanı)
Tema: Modernizm ve şehir yaşamı.
Kimlik: Bernardo Soares
Eserler;
"The Book of Disquiet" (Huzursuzluğun Kitabı)
Tema: İçsel monologlar ve varoluşsal sorgulamalar.
Fernando Pessoa'nun bu kimlikler altında yazdığı eserler, genellikle farklı tarz ve tema özellikleri taşır ve okuyuculara çeşitli perspektifler sunar.
Müstear (Takma) isimler edebiyatta yazarların siyasi-toplumsal nedenlerle gerçek adlarını (yazar adlarını) kullanmak istemedikleri zamanlarda ürettikleri kurgusal yazar kimlikleridir. Edebiyatımızdan örnek olarak polisiye roman yazarken Kemal Tahir'in F.M. İkinci ve Peyami Safa'nın Server Bedi isimlerini verebiliriz.
Heteronim yazarlar ise yazarların farklı bir türde ya da üslupta yazabilmek için yarattıkları, biyografisi olan kurgusal yazar kimlikleridir. Bu terimi edebiyatta tanımlayan da çok sayıda heteronim yazar ismiyle katkı sağlayan da Portekizli şair Fernando Pessoa'dır. Kendisinin ayrı imzası ve biyografisi bulunan Alberto Caeiro, Alvaro de Campos, Bernardo Soares ve Ricardo Reis adlı heteronimleri bulunmaktadır. Ayrıca Ricardo Reis için bir başka Portekizli yazar Jose Saramago, 
Ricardo Reis'in Öldüğü Yıl adlı romanı kaleme almıştır. Fransız yazar Romain Gary'e Gouncourt Ödülü'nü iki kez almasına vesile olan Emile Ajar, İrlandalı yazar Flann O'Brien (Brian O'Nolan)'ın İrlandaca yazan mizah yazarı heteronimi Myles na gCopaleen, Dünya edebiyatı açısından önemli heteronimlerdir.
Bizim edebiyatımızdaysa Ercan Y. Yılmaz'ın öykü, roman ve şiir türlerinde eser veren heteronimi 
İsahag Uygar Eskiciyan 'ı, Ali Teoman'ın 1991 yılında Haldun Taner Öykü Ödülü'nü alan 
Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı kitabında edebi bir oyunun parçası olarak kullandığı Nurten Ay ismi (Gerçek kimlik), Hakan Toker'in 
Postu Modern Kızıl Tilki adlı kitabında ortak yazar olarak yer verdiği Pelin Kalp heteronimini sayabiliriz.
Müstear ve heteronimi anlattığım videoyu izlemek için: youtu.be/-wC2yatjDm4
Ricardo Reis'in Öldüğü Yıl adlı romanı kaleme almıştır. Fransız yazar Romain Gary'e Gouncourt Ödülü'nü iki kez almasına vesile olan Emile Ajar, İrlandalı yazar Flann O'Brien (Brian O'Nolan)'ın İrlandaca yazan mizah yazarı heteronimi Myles na gCopaleen, Dünya edebiyatı açısından önemli heteronimlerdir.
Bizim edebiyatımızdaysa Ercan Y. Yılmaz'ın öykü, roman ve şiir türlerinde eser veren heteronimi İsahag Uygar Eskiciyan 'ı, Ali Teoman'ın 1991 yılında Haldun Taner Öykü Ödülü'nü alan Gizli Kalmış Bir İstanbul Masalı kitabında edebi bir oyunun parçası olarak kullandığı Nurten Ay ismi (Gerçek kimlik), Hakan Toker'in Postu Modern Kızıl Tilki adlı kitabında ortak yazar olarak yer verdiği Pelin Kalp heteronimini sayabiliriz.
Müstear ve heteronimi anlattığım videoyu izlemek için: youtu.be/-wC2yatjDm4Pessoa'nın dış kimliklerinden Caeiro'nun bir şiiri.Felsefe
"Çünkü, gördüğüm şeylerin boyundayım ben, Kendi boyumda değil."