Canan Çelik
@cann_kitapsever
459 okur puanı
Mayıs 2018 tarihinde katıldı
“ Hayatının uzun yıllarını bahçesine vakfetmiş olan babasının, “omuzlarında tonlarca geçmiş taşıyan bir Atlas” gibi gördüğü ve idealize ettiği kişinin ölümünü anlattığı bu kitabında #georgigospodinov, yeri doldurulamaz bir kayıp karşısında hissettiklerini içten ve etkileyici bir dille aktarırken, aynı zamanda hayat ve ölüm üzerine, sevgi ve yas üzerine, varoluşumuzu anlamlandıran ve yola devam etmemizi sağlayan şeyler üzerine derin bir tefekküre dalıyor.”
Yazar romanına, ölüm üzerine çarpıcı bir giriş cümlesiyle, “Babam bahçıvandı. Şimdi bir bahçe” diye başlıyor. Bu cümle, romanın özeti diyebilirim. Ardından gelen cümlelerle Gospodinov, biz okurları ileri geri gidişler ve dönüşlerle adım adım ilerleyen hikâyesinin gerçekliğinin kurgusuna hazırlıyor. #bahçıvanveölüm bir babanın hastalığı ve ölümüyle yas evresindeki oğulun vedalaşmasının ürünü diyebiliriz. Yazar, ilk bölümden itibaren babasının ölümünden önceki duygularını, anılarını anlatır ve babasının “ korkacak bir şey yok” sözünü sık sık kendisinden duyar.
Kitabı okumadan önce ikilemde kalmıştım. Popüler kitap tabirini çok hoş karşılamıyorum. Her okur kendi tarzını bildiği için okuyacağı kitaplar seçimlerinden ibarettir. Elbette arada yanılıyor olabiliriz. Fakat iyi ki okudum dediğim kitaplar arasında yerini aldı #bahçıvanveölüm. Gospodinov, kısa bölümler halinde yaşananları ve yaşananların kendisinde bıraktığı duyguları paylaşarak babasının ölüm anına, hastalığı ve acıları arttıkça yaklaşan sessizliğe tanık ediyor bizleri. Ölüm gibi bir hakikâtin ağırlığıyla yüzleşmeye zorluyor. Babasının anlattığı hikayelerden, babasıyla yaşadığı anılardan söz ederek içinde kalan o yarım bağı tamamlamaya çalışıyor. Aynı durumu yaşayan kişiler için kitabın okunması zor olabilir. İçselleştirildiğinde hislerin ayyuka çıkması
“ Ekmeğini dişledi, iri bir parça helva attı ağzına, başladı kuvvetli dişleriyle çiğnemeye. Gözlerini taa karşılara dikmişti. Dünya umurunda değildi.”
“ Konağın kapısı hızla açıldı. Saçları makineyle tıraşlı, on üç yaşlarında, haşin bir besleme kız fırladı. Fakir çocuğunu bisikletten itti, yuvarladı, sonra konağın çocuğuna koştu, şaşkın şaşkın bakan çocuğun elindekileri çekti aldı, fırlattı.”
“ Lakin biliyor musun? Tokluk, kadın.. Bir de şöyle kuru çamaşır üst baş, küçük bir kulübe. Hey Allahım, nedir bu çektiğimiz? Biz de senin kulun değil miyiz?”
#orhankemal ‘in #sarhoşlar eseri, yazarın diğer eserlerinde de olduğu gibi yine yoksul halkın yaşamının anlatıldığı, genellikle Adana ve dolaylarında geçen hikâyelerden oluşuyor. Toplumun yaşadığı sıkıntıları gözlemleyerek, hikâyeler eşliğinde biz okurlarına yansıtan yazarımız dönemin zorluklarını, çaresizlik içinde kıvranan halkı yalın bir dille anlatırken, karakterler ile aramızda bağ kurmaya vesile oluyor. Kuru bir ekmeğin boğazımızda kalmasına, evin geçimi için okullarını yarıda bırakmak zorunda kalan evlatlarımıza,ne kadar çalışılsa bile bir türlü müreffeh bir yaşama kavuşulmamasına, yoksulluğun getirilerine karşı bizlerin empati duygusunu geliştirmemize vesile olur.
“ Yollar, güneş dolu, tozlu yollar. Gözlerimin önünde o ve ötekiler. Bilhassa ötekiler. Üzgün, âdeta dargın gibiydiler, sanki benim yüzümden onlar içerde kalıyorlardı.”
