Toplu yorum :)Felsefe
Puan vermedi·328 syf.··
Beğendi
·2026 18. kitabı
·11 günde okudu
·Okunma: 30 Nisan 2026 00:00
#KayıpZamanınİzinde
#MarcelProust
2904 sayfa
Uzuun bir yolculuktan sonra merhaba!
Fransız edebiyatının modern başyapıtıyla geldim ben :)
7 kitaptan oluşan Kayıp Zamanın İzinde serisinin ilk kitabını okuduktan sonra yorum yapmış ve toplu yorumu en sonda yapacağımı söylemiştim.
Roman yazarın geçmişi hatırlama çabasıyla başlıyor. Yedi kitaptan oluşan bu seride yazarın küçüklüğünden yaşlılığına değin yaşadıklarını okuyoruz.
İlk kitapta yazar, doğduğu Combray kasabasında ve anne öpücüğünü almadan uykuya dalamayan bir küçüktür.
İkinci kitapta ergendir ve ilk kez aşkla ve sanatla tanışır.
Üçüncü kitapta yazar ailesi ile Paris'te taşınır ve burada Fransız sosyetesinin o kibirliği soğuk karanlık yüzüyle karşı karşıya kalır. Bunu ve smobizmi Dreyfus olayıyla hicveder.
Dördüncü kitapta tanıştığı Baron sayesinde eşcinsellikle yani toplumsal yasakların Arzu arzulanabilirliği ile yüz yüze gelir.
Besinci kitapta Marcel, kaçmasından korktuğu Albertine’i Paris’teki evine adeta hapseder. Kitap tamamen kıskançlık, denetim arzusu ve aşkın tutsak edici yanına odaklanır.
Altıncı kitapta Albertine evden kaçar ve Marcel'in pişmanlık dolu acılarına tanık oluruz. Tam bir melankolik yengeç erkeği.
Yedinci kitapta ise yıllar geçer, Brinci Dünya Savaşı yaşanır ve Marcel yaşlanmış olarak Paris’e döner. Bir davette eski dostlarının ne kadar yaşlandığını görünce zamanın acımasızlığını fark eder.
Ve burasıdır zaten sorguladığı daha doğrusu hatırlamaya başladığı yer. Keza kitap bu noktada başladığı yere geri döner.
Proust bu romanına ruhunu kazandıran felsefeyi aynı zamanda akrabası olan Henri Begson'a borçludur. Bergson'un felsefesinde saatle ölçülebilir olan mekanik zaman gerçek zaman değildir. Gerçek zaman süre anlamındaki Dure ile ifade edilir.
Mekanik zamanda zaman sadece ileri akarken
Ji bo dîroka mirovahiyê nerîne ke nû!
Puan vermedi
Dîroka Veşartî ya Jinan – Sheila Rowbotham
Ev pirtûk, yek ji berhemên herî girîng ên dîroknasîya femînîstî ye, ku di sala 1972’an de hatîye weşandin û niha jî wekî çavkanîya bingehîn tê hesibandin. Nivîskar Sheila Rowbotham, di vê xebatê de, 300 salên dawî yên dîroka Brîtanyayê dinirxîne û cih, rol û têkoşînên jinan di nav pêvajoyên aborî, civakî û siyasî de derdixe holê, yanî yên ku heta wê demê di dîrokê de hatibûn paşguhkirin an jî veşartin.
Rowbotham nîşan dide ku çawa pêşketina kapîtalîzmê, guherîna avahîya malbatê, dabeşkirina kar û desthilatdariya baviksalarî, bi hev re cihê jinan di civakê de diyar kirine. Ew îspat dike ku bindestbûna jinan ne rewşek xwezayî ye, lê encama guherînên dîrokî ye:
-Di serdema destpêka kapîtalîzmê de, jin ji karên kêrhatî hatin dûrxistin, karên wan wekî “nekar” hatin binavkirin û nirxê wan kêm hatîye dîtin.
- Têkoşînên jinan ji bo mafên xwe “mafê dengdanê, mafê xwendinê, mafê kar û mûçeyek wekhev, mafê kontrolkirina jiyana xwe ya zayendî” bi berfirehî têne şîrove kirin.
- Têkiliya di navbera çîna civakî û rewşa jinan de jî bi zelalî tê vekolîn: rewşa jina karker û jina çîna navîn her çend cûda be jî, herdu di bin bandora desthilatdariya mêran de bûn.
Nivîskar bi zelalî û zimanekî hêsan, lê kûr, nîşan dide ku jin ne tenê mexdûrên dîrokê bûn, lê di her qonaxê de li hemberî vê rewşê berxwedanî kirine û guherînên mezin bi dest xistine.
*Yekem xebatên ku dîrokê ji çavê jinan dinirxîne û valahiyek mezin di dîroknasiyê de tije dike.
* Têkiliya di navbera pergala aborî û rewşa jinan de bi awayekî rast derdixe holê.
* Ne tenê ji bo zanyaran, lê ji bo her xwendevanekî jî têgihîştî ye.
* Ev pirtûk bingeha tevgerên femînîstî yên paşerojê danîye û li ser gelek lêkolînên din bandor kirîye.
*Piraniya naverok li ser Brîtanyayê ye; rewşa jinan li
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Spoiler içermez.1000Kitap
Açıkçası pek keyifle okuduğum söylenemez.
Hikayesini çok daha farklı beklemiştim, okurken epey sıkıldım ve çok öteledim bitirmeyi...
Kitaptaki olay, bir çocuğun ağzından yani ana karakterimiz olan Scout’un bakış açısıyla anlatılıyor. Scout, avukat babası Atticus, ondan 4 yaş büyük abisi Jem ile yaşıyor. Anneleri Scout daha çok küçükken ölmüş. Bir de sürekli yanlarına gelen, hem evin çalışanı hem de çocuklarla ilgilenen bir yardımcıları var.
Siyahi bir adam beyaz bir kadına t-cav*z etme suçundan suçlanır. Scout’un babası Atticus, bu davayı çözmek üzere görevlendirilir. O dönemde ırkçılık çok ciddi bir meseledir ve bu dava dolayısıyla Scout ve ailesi birçok olumlu, olumsuz şeyler yaşar. Kitap bu olay üzerinde ilerliyor. Çocukların saf, filtresiz ve her şeyi olduğu gibi gördükleri o bakış açısı hakim kitaba. Hepimize olduğu gibi küçükken hayata bakışımız, çevremizdeki insanları tanıyış şeklimiz ve gördüğümüz muamelelere verdiğimiz tepkilere benzer tepkilerle Scout'un yaşadığı yeri, olayları ve insanları gözlemliyoruz. Kitabın bir çocuğun gözünden anlatılması aslında okuyucuya ayrı bir sorgulama ve farklı bir perspektiften bakma imkanı sunuyor çünkü çocuklar dünyayı henüz kalıplar ve önyargılarla tam olarak şekillendirmemiştir. Bu yüzden yetişkinlerin normalleştirdiği bazı davranışlar, onların gözünde tuhaf ve anlaşılmazdır. Atticus karakteri bu tuhaflıklar ve anlaşmazlıkları çocuklara çok güzel açıklıyor her defasında.
Kitap 2 kısımdan oluşuyor.
Birinci kısım kitaba adapte olmak adına karakterler ve yaşayış stillerine odaklanılmış ancak bence gereksiz uzun tutulmuştu. İkinci kısımda ise artık asıl olaylara geçiliyor ve her şeyin sebebi ile sonuçlarını görüyoruz yavaş yavaş ama bence ikinci kısım çok havada kalmıştı, merak ettiğim hiçbir şeye değinilmemişti mesela öcü
Berfa SorKurdî
Mehmet Dîcle mijara gerîla û dewletê bi çavên kesê sêyemîn girtiye dest. Nivîskar ji aliyê bikaranîna peyvan û vegotina mijarê de gelek sade û serkeftî ye. Di tu gotina xwe de nebûye alî, vegotina xwe li ser çavê sêyemîn vegotiye.
Di bûyerên ku vedibêje de rastî û xeyal tevlihev dibe. Rêbaza ku bikaraniye vegotina wî bandortir dike.
tevî ku romana yekemîn a nivîskar e jî, nivîskar ji bo wêjeya kurdî vegotine serkeftî ye pêşxistiye...
Deryayeke di Nav Bergê Piçûk de: "Dema Tu Çûyî"Şiir
Salek berê, di rojeke îmzekirinê de, min ev pirtûka piçûk tenê ji bo piştgiriyê kirîbû. Îro, gava min di nav pirtûkxaneya xwe de li pirtûkekê digeriya û ji xwe re digot: “Gelo ez niha çi bixwînim?”, çavê min li vê pirtûka qebare-piçûk ket û min got: “Bila rêza vê be.”
Lê belê, min dît ku ew tenê ji derve ve piçûk e...
Hundirê wê deryayeke bêbinî û tije pêl e. Pêlên wê li keviyên dilê mirov dixe û henaseya mirov di qirikê de diçikîne.
"Dema Tu Çûyî"...
Ev ne tenê pirtûkek e; ev birîneke zindî ye ku di kûrahiya dil de vedibe. Her rêzeke wê wekî tîrekê di dil re derbas dibe û birîneke nû vedike; lê di heman kêliyê de, wekî melhemekî ronahiyê li ser wê birînê dadiweşîne.
Dema min ev pirtuk xwend, hêviyên min geş bûn û dilê min germ bû. Wekî kesekî nenas hat, destê min girt û bi pistepist got: “Tu ne bi tenê yî… Em hemû birîndar in, lê em hîn jî li ser piyan in.”
Bi kurt û kurmancî; divê her kes vê pirtûkê bixwîne û di wê deryayê de xwe…
Aşkın Mapushane...1000Kitap
Cümleye bak: "Albertine’in beni terk etmesinden korkup ben onu terk etmek istiyormuşum gibi rol yapmıştım;" yani böyle düşünen bir insanın aşkından ne hayır beklenir? :)
Hayır yani, adam zaten Yengeç burcuymuş; bu durum zaten her şeyi yeterince açıklamıyor mu? Bence açıklıyor :)
Zaten kitabı okurken zihnimin dehlizlerinde "Sevda kuşun kanadında, ürkütürsen tutamazsın" şarkı sözleri dolandı durdu.
Neyse, zaten topluca yorumu yedi kitap bitince yapacağım için burada kısaca bitiriyorum. Çav Bella!