Bêhna Welat...Kurdî
Hevalnoo, carinan mirov li benda tiştekî dibe ku ruhê wî hênik bike, wekî ba bibe û di ber guhê mirov re derbas bibe. Min gava berhema 
Occo Mahabad 'a bi navê 
Helbestên Dînik xwend, tam ev hîs di dilê min de çêbû. Bawer bikin, min ev pirtûk ne wekî pirtûkên din xwend min ew hilda, danî ber sînga xwe û min rûpel bi rûpel bi wê re xeber da. Mîna ku ez bi dostekî xwe yê qedîm re li ber kulekekê rûniştim û me bi hev re dert derbas kir. Lê ya herî girîng çi bû dizanin? Gava min rûpelên vê pirtûkê vedikirin, min bêhna Kurdistanê jê girt. Ne ew bêhna di pirtûkên dîrokê de, na. Ew bêhna kixsê çiyê, bêhna xaka piştî baranê, bêhna nêrgizên ku di bin berfê de şiyar dibin. Occo di vê pirtûkê de ne mîna nivîskarekî ku ji jor de dinêre, mîna hevalekî ku bi me re di heman kolanê de meşiyaye dipeyive. Di vê dinyaya ku her kesî maskeyek kiriye ser rûyê xwe û xwe wekî aqilmend nîşan dide de, Occo bi wêrekiyeke dînane maske çirandiye. Ew dibêje ku heke em ne dîn bin, em nikarin rastiyê bibînin. Zimanê wî mîna nanê germ ê ser sêlê samîmî ye. Di her malikekê de min hîs kir ku ew behsa daxwazên me yên veşartî dike. Ev pirtûk ji bo min mîna ku ez piştî salan vegeriyam gundê xwe, çûm ser kaniya xwe û min serê xwe danî ser xaka bav û kalan. Wisa hêsan, wisa kûr û wisa dîn.
Dilê we bi pirtûkan re be, xwendineke xweş! ︎
Türkçe çevirisi:
Arkadaşlar, bazen insan ruhunu ferahlatacak, rüzgâr olup kulağının dibinden geçip gidecek bir şeylerin beklentisi içine girer. Occo Mahabad’ın Helbestên Dînik adlı eserini okuduğumda, tam da bu his kalbimde oluştu. İnanın, bu kitabı diğer kitaplar gibi okumadım onu aldım, göğsüme bastırdım ve sayfa sayfa onunla dertleştim. Sanki kadim bir dostumla bir pencere önünde oturmuşuz da birlikte dertlerimizi dökmüşüz gibi. Ama en önemlisi neydi biliyor musunuz? Bu
Occo Mahabad 'a bi navê Helbestên Dînik xwend, tam ev hîs di dilê min de çêbû. Bawer bikin, min ev pirtûk ne wekî pirtûkên din xwend min ew hilda, danî ber sînga xwe û min rûpel bi rûpel bi wê re xeber da. Mîna ku ez bi dostekî xwe yê qedîm re li ber kulekekê rûniştim û me bi hev re dert derbas kir. Lê ya herî girîng çi bû dizanin? Gava min rûpelên vê pirtûkê vedikirin, min bêhna Kurdistanê jê girt. Ne ew bêhna di pirtûkên dîrokê de, na. Ew bêhna kixsê çiyê, bêhna xaka piştî baranê, bêhna nêrgizên ku di bin berfê de şiyar dibin. Occo di vê pirtûkê de ne mîna nivîskarekî ku ji jor de dinêre, mîna hevalekî ku bi me re di heman kolanê de meşiyaye dipeyive. Di vê dinyaya ku her kesî maskeyek kiriye ser rûyê xwe û xwe wekî aqilmend nîşan dide de, Occo bi wêrekiyeke dînane maske çirandiye. Ew dibêje ku heke em ne dîn bin, em nikarin rastiyê bibînin. Zimanê wî mîna nanê germ ê ser sêlê samîmî ye. Di her malikekê de min hîs kir ku ew behsa daxwazên me yên veşartî dike. Ev pirtûk ji bo min mîna ku ez piştî salan vegeriyam gundê xwe, çûm ser kaniya xwe û min serê xwe danî ser xaka bav û kalan. Wisa hêsan, wisa kûr û wisa dîn.
Dilê we bi pirtûkan re be, xwendineke xweş! ︎
Türkçe çevirisi:
Arkadaşlar, bazen insan ruhunu ferahlatacak, rüzgâr olup kulağının dibinden geçip gidecek bir şeylerin beklentisi içine girer. Occo Mahabad’ın Helbestên Dînik adlı eserini okuduğumda, tam da bu his kalbimde oluştu. İnanın, bu kitabı diğer kitaplar gibi okumadım onu aldım, göğsüme bastırdım ve sayfa sayfa onunla dertleştim. Sanki kadim bir dostumla bir pencere önünde oturmuşuz da birlikte dertlerimizi dökmüşüz gibi. Ama en önemlisi neydi biliyor musunuz? Bu
Kitabın adından da anlaşılacağı gibi 1971 12 Mart muhtırasıyla başlayıp, 2002 genel seçimlerinde AKP'nin iktidara gelmesiyle 2.kitap sona eriyor. Hiç yorum katılmadan hangi günde ne olmuş yorumsuz aktarılıyor. Önce 80 darbesine giden süreci okuyoruz. 1975'ten sonra başlayan kaos süreci, bu kaos sürecinin dozajı 1978'den itibaren artıyor. Günde keklik gibi en az 10 kişi öldürülüyor. Ülke her alanda kötü bir süreçte. Üniversite olayları iyice patlıyor, çok fazla öğrenci öldürülüyor. Çorum, Maraş, Malatyadaki alevi katliamları çok kötü bir dönemde. Katliamlar durdurulamıyor. Aynı zamanda siyasi istikrarsızlık var. Bu ortamda 1980 darbesi yaşanıyor. Yönetime askerler el koyuyor. Her türlü özgürlük ortamı yok ediliyor. Partiler, dernekler, cemiyetler vs kapatılıyor. 1982'de partiler yeniden kuruluyor. 1989'a kadar giden Özal hükümeti var. Bu dönemde pkk hortluyor. Doğuda çoluk çocuk kadın genç yaşlı demeden öldürüyor. Başta önemsenmiyor "birkaç çapulcu" deniyor ama işin öyle olmadığı saldırıların dozajı arttırılınca anlaşılıyor. Daha sonra Özal cb oluyor 93'e kadar. 90ların karanlık dönemini okuyoruz. pkk bi yanda, dev-sol gibi örgütlerin kanlı eylemleri bi yanda, siyasi istikrarsızlık bi yanda 90lar devam ediyor. Önemli insanlar bu dönemde katlediliyor. Madımak katliamı döneme damgasını vuruyor. Özellikle 1993 yılını okurken Allahım nolur bitsin şu yıl dedim. Okurken sıkıntı bastı yaşayanlar ne yaptı o dönemde Allah bilir. Bu dönemde Susurluk kazasının ortaya çıkarmış olduğu siyaset-mafya ilişkisi ortaya saçılırken, 28 Şubat MGK kararlanın tartışılması gibi olaylar da yaşanıyor. Susurluk kazası ve 28 Şubatın etkileri hala tartışılıyor. 90lar bu ortamda sona ererken 97-98lerde bu sefer doğuda hizbullah ortaya çıkıyor, domuz bağıyla insan öldürüyolar, öldürdükleri insanlar
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Gava Helbest Dihetikîne
"Pexşan ji helbestê zêdetir baweriyê dide mirov, lê helbest bangê birîna xedar dike."
-John Berger
Min li cihekî xwendibû digot helbest ne ji bo fehmkirinê, ji bo tehmkirinê ye. Ev gotin pirr li xweşa min çûbû, lewre ez bi xwe jî wisa difikirim û bi vî çavî li helbestê dinêrim. Helbest ne ji bo şîretan e, derdekê wê yê wisa jî tune ye ji xwe, û ne ji bo qanihkirinê, ne ji bo agahdariyê, ne ji bo vegotinê ye.. Helbest ji bo kêliyê ye, ew kêliya ku jiyan tê de di heman demê de him diçûrise him jî ditemire. Ew helbesta ku me kaşê wê kêliyê dike serkeftî ye, wekî din bilebil e, êşkence ye.
Em werin ser pirtûka xwe ya îro: Xunçeyên Heyamê. Pirtûk ya helbestvanê Giyadînî Rizgar Elegez e. Di sala 2020an de hatiye çapkirin. Pirtûka wî ya duduyan e. Rizgar Elegez yek ji wan emekdarê zimanê kurdî ye, geh bi nivîsên xwe, geh bi wergerên xwe. Keda wî ya bi salan nayê piştguhkirin bê guman, û şexsiyetekî hêja ye.
Lê mixabin min ti tahm ji vê pirtûka wî ya helbestê negirt. Hewqas giran, hewqas dirêj, hewqas li hev alîyayî; min pirr zehmetî kişand dema xwendinê. Lê divê helbest bi me wiha nede hîskirin. Divê em bêtir sivik hîs bikin "wê kêliya xwendinê". Elegez, pirtûka xwe ya ewil 2015an de nivîsiye, pirtûka wî ya dawiyê jî îsal yanî 2025an de derket; deh salên sax. Min pirtûka dawiyê "Şîrê Tarîyê" xwend, dikarim bibêjim ku di nava vî deh salî de guherîneke erênî heye, qe nebe li meriv sivik tê xwendin û fêhmkirina wê. Ji ber tercîha peyvan, kafîye û hwd. terzeke Rizgar Elegez heye, dema meriv dixwîne dikare pê derxe ku ev rêzik aîdê wî ne, ev herî zêde jî bo xwînerên ji herêma Serhedê derbasdar e.
Elegez, çendek berê pirtûka nivîskara Emerîkî Amy Lowell a bi navê "Ewrên Şevê" wergerande kurmancî. Min ji wergerê hez kir, gelekî serkeftî bû. Em dikarin Lowell wek Sapphoya duyem
Ölmədik,şeytan(burada- Wandergood) üçün də kədərləndik.
Yazar əsərdə,insan olmağı arzu edən şeytanın macərasından bəhs edirsə də, daha çox keçən əsrin insanının qaranlıq psixoloji və mənəvi vəziyyətini göstərir.
Öz-özümə,yer-yer şeytan üçün həm kədərlənib,( qəribə səslənir) həm də "əcəb olub" dediyimi xatırlayıram.Magnusla ( əsərin digər qəhrəmanlarından biri) Wandergood'un dialoqlarından daha çox,şeytanın monoloqlarını bəyəndim.
Məs, belə bir cümləsi var; "Həqiqət məndən hər an daha çox uzaqlaşır,kəlimələrimi ox edib həqiqətin ardınca atışlarım boşunadır.Hər dəfəsində sıyırıb keçirlər.
Halil Cibran oxucuları bu tərz cümlələrə bələddirlər.Mənim üçün bu bəzən hekayənin önünə də keçirdi.
Bu arada, bu, Andreyevin indiyədək oxuduğum ən sevdiyim əsəri oldu.
Yaresan Ehl-i Hak, Güney Kürdistan’da yoğunlaşmış önemli bir Kürt cemaatidir. Önemine rağmen, cemaat hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu çalışma cemaat üzerine yapılmış ilk genel araştırma olma niteliğindedir. Çalışmanın amacı cemaati bütün bir şekilde işlemek ve Yaresanların kim oldukları, nasıl ortaya çıktıkları, onları ortaya çıkartan etmenler, cemaatin bekasına katkıda bulunan etmenler gibi bir takım soruların yanıtlarını bulmaktır.
Çalışma dokuz bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm metodolojik açıklamalara ayrılmış olup geriye kalan sekiz bölüm, üç grup şeklinde bölünmüştür. İkiden yediye kadar olan bölümler Yaresanların kim olduklarını bulmayı amaçlamaktadır. İkinci bölüm bir cemaat olarak Yaresan konusuna yoğunlaşır ve iki kısma ayrılmıştır. İlk kısım sosyo ekonomik arka plan, sınıf ve sosyal statüyü betimler. Burada, cemaatin çoğunluğunun her zaman İran toplumunun daha düşük tabaklarına ait oldukları belirtilmiştir. İkinci kısımda, cemaatle ve ortaya çıkışlarından beri yaşadıkları bölgeyle ilgili tarihsel kayıtlar derlenip kronolojik olarak düzenlenmiştir. Bu tarihsel ve geleneksel bilginin düzenlenmesinde tarz olarak, Yaresan’ nın geleneksel tarihinin ilişkilendirildiği tarz benimsenmiştir. Yabancı göçebe kabilelerinin İran’a yönelik aralıksız istilaları, yıkım, sömürü ve sosyal baskı gibi olumsuz sosyal ve ekonomik koşulların ana sebebiydi. (s.82) Yabancı göçebe istilaları, kentli ve yerleşik nüfusun büyük bir bölümünü ya yok etti ya da yarı – göçebe bir yaşam tarzına sürükledi (s.83). Bu kısa tarihsel taslak, diğer şeylerin yanı sıra, Yaresan da dahil bölge halkının istilalarla, yıkım ve baskılarla şekillenmiş çalkantılı bir tarihinin olageldiğini gösterir.
İran sisteminin bir parçası olan, Kürdistan’ın sosyo ekonomisi üç sınıfa dayalıydı:
• Çoğunlukla
Serdema BêbextKurdî
Romana dawî ya nivîskar Silêman Demir
Behsa salên 2015/16an dike.
Şerê ku li welatê me çêbû.
Di şer de rewşa gundiyan çawa bû û gelek tiştên dî.
Pêşniyar e, bixwînin.