Bilmemek belki de en büyük mutluluktur…
Bilmek, öğrenmek, bilmediğini bilmek, bildiğini unutmak, unutacağını bilmek….
Bir insanın bunları yaşaması kalbimi kırdı…
Puan vermedi
#OkudumBitrdim
Muhabbet tılsımı/Hüseyin Rahmi Gürpınar
Yazarın tüm kitaplarını severek okuyorum. Bu eserinde de yine hicivli anlatımı, mizahi tarzıyla uzun zamandır okuduğum acılarla dolu kitaplardan sonra çok iyi geldi bana.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Muhabbet Tılsımı romanı, Fakir mahalledeki Ali Bekir'in Konağa evlatlık olarak girmesiyle başlayan olay örgüsü çerçevesinde , Adnan Şemi paşa Konağı ve avanesi etrafında şekillenen, aşk acısıyla sevdiklerini kendine bağlamak isteyen insanların çareyi muska, büyü ve tılsımlarda arayışını anlatıyor. Bu zaafı fırsata çeviren üfürükçüler, sahte hocalar ve çıkarcı kişiler, insanların duygusal zayıflıklarını kullanarak onları sömürüyor. Yazar, Mizahi ama eleştirel bir anlatımla , hurafelere karşı halkın ne kadar musait olduğunu, bu işin ne kadar alıcısı olduğunu, cehaletin ne kadar tehlikeli olduğunu gözler önüne seriyor.
Romandaki asıl tehlike tılsımın kendisi mi, yoksa insanların çaresizliklerini sömüren sahtekârlar mı?
O zaman sizede bir muska tarifi vereyim belki lazım olur;
"Yeni doğmuş çocuk kakası, hüthüt yumurtası, dökülüp ezilmiş Kırlangıç gagası, yarasa derisi, farenin gerisi, üç yüz pirenin ezilip zerrin nigâr tohumu ve nöbet şekeriyle karıştırılarak saf macun halinde yenmesi."(Arka kapak yazısı)
Bu işlerin demekki alıcısı varmış ki rağbet görüyor. Maalesef günümüzde de devam ediyor bu işler.
Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türk edebiyatının en nevi şahsına münhasır, en neşeli ve toplumsal gözlemi en keskin kalemlerinden biri olarak, bu ölümsüz eserinde bilimsel bir heyecan ile İstanbul mahalle kültürünün o renkli, patırtılı dünyasını muazzam bir mizahla evlendiriyor. Roman, 1910 yılında Halley Kuyruklu Yıldızı’nın dünyaya çarpacağı efsanesinin İstanbul’da yarattığı o büyük kıyamet korkusunu ve bu panik dalgasının ortasında filizlenen sıra dışı bir aşkı konu alıyor.
Batı tarzı eğitim almış, dönemin batıl inançlarına karşı bilimi ve rasyonalizmi savunan İrfan Galip, mahalledeki kadınların ve cahil halkın bu kuyruklu yıldız korkusunu biraz da onlarla eğlenmek amacıyla körükler; fütüristik, korkutucu konferanslar düzenler. Ancak evinde bu kıyamet teorileriyle uğraşırken, kendisine onun kadar entelektüel, gizemli ve zeki bir kadından mektuplar gelmeye başlar. Yüzünü hiç görmediği bu gizemli mektup arkadaşı (Feriha), İrfan Galip’i kendi silahıyla vuracak ve onu akıl almaz bir aşk oyununun içine çekecektir.
Yazar, mahalle kadınlarının dedikodularından dadıların batıl inançlarına, dönemin konak hayatından alafranga özentiliğine kadar eski İstanbul’un tüm renklerini o kendine has, kıvrak ve tiyatral diliyle resmediyor.
*Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç*; cehalet ile bilimin, batıl inançlar ile modernleşmenin çatışmasını kahkahalar eşliğinde sunan; dünyanın sonu gelse bile insanoğlundaki o evlenme ve aşk tutkusunun asla bitmeyeceğini kanıtlayan, edebiyatımızın en neşeli, en ironik ve en lezzetli dönem klasiklerinden biridir.
Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaçHüseyin Rahmi Gürpınar · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202525,6bin okunma
Deliliğe Övgü
Puan vermedi
Kitap "Delilik" (Stultitia) adlı tanrıçanın kürsüye çıkıp kendi kendini övmesiyle başlıyor. Savaşın, barışın, aşkın, evliliğin vb. arka planındaki sebep ve gücün kendisi olduğunu savunuyor. İnsanların tamamı bilgin olsa bunlar olmazdı diyor. Öte yandan bilgeliğin insanı mutsuzluğa sürüklediğini; cehalet ve deliliğin ise insanı kaygılardan uzaklaştırarak gerçek mutluluğu getirdiğini belirtiyor.
Hiciv alanında felsefe başyapıtı derlerdi, evet ben de bu gerçeği kitabı okuyunca anladım.
Olaylar, başkarakter Muhsine’nin bir köşke hizmetçi olarak girmesiyle başlıyor. Bu köşk; cinlerin, perilerin ve gulyabanilerin kontrolü altındadır. Ev halkı gibi Muhsine de günlerini büyük bir korku içinde geçirmekte ve bu gizemli varlıklara hizmet etmektedir. Ta ki bu varlıklardan biri Muhsine’nin peşine düşene kadar... İşte bu noktada hikayenin heyecanı ve temposu iyice yükseliyor.
Spoiler vermemek için daha fazla detay paylaşmak istemiyorum. Gulyabani, özünde bir korku hikayesi gibi görünse de aslında okuması son derece keyifli ve eğlenceli bir eser. Yazar, bu doğaüstü olaylar üzerinden aslında dönemin batıl inançlarını mizahi bir dille eleştiriyor.
Tempo baştan sona hiç düşmüyor; kitabı hiç sıkılmadan, bir solukta bitirdim. Hem güldüren hem de tatlı bir ürperti yaşatan bu Türk edebiyatı klasiğini herkese tavsiye ederim.
Hüseyin Rahmi Gürpınar, Cadı kitabında korku ve gizem unsurlarını toplumsal eleştiriyle birleştirir. Roman, Naşit Nefi Efendi'nin ölen eşi Binnaz Hanım'ın ruhunun geri döndüğüne dair söylentiler etrafında gelişir. Okuyucuyu doğaüstü olaylar ve gerçekler arasında bırakır. Ancak Hüseyin Rahmi, romanın sonunda olayları mantıklı açıklamalarla çözerek batıl inançların insanları nasıl etkilediğini göstermeyi amaçlar. Kitabın en dikkat çekici yönlerinden biri, okuyucuda sürekli bir merak duygusu oluşturmasıdır. Cadı gerçekten var mıdır, yoksa yaşananların mantıklı bir açıklaması bulunabilir mi? Bu soru roman boyunca canlı tutulur. Böylece eser hem fantastik atmosferden yararlanır hem de akılcı bir bakış açısını savunur.
Romanın bir diğer önemli özelliği ise dönemin toplum yapısını yansıtmasıdır. İnsanların hurafelere kolayca inanması, dedikoduların yayılması ve korkunun bireyler üzerindeki etkisi başarılı bir şekilde işlenmiştir. Hüseyin Rahmi, mizahi ve eleştirel üslubuyla toplumdaki yanlış inanışları sorgular.
