KEVIRÊ REŞ Û QEŞA
Nefesa Çiyê
Dema ku bayê sîsarkê ji lûtkeya Qerejdaxê qut dibû û xwe berdida nava deşta Diyarbekirê, ne tenê hewa bû ya ku diherikî; ew giyanekî kevnar, xezebekî razayî bû ku şiyar dibû. Çiya, ew volkana vemirî ya ku bi hezaran salan kevirên xwe yên reş mîna toximên êşê li ser vê axê reşandibû, îcar hilma xwe ya qerisî li ser gundê Xirbê vala dikir.
Gund, di navbera wan kevirên bazalt ên reş de, mîna birîneke ku qalik girtiye, bêdeng û melûl sekinîbû. Zivistan ne bi berfê dihat vê carê; bi bêdengiyeke giran, bi seqemekî ku heta moxê hestiyan dikişiya dihat. Ezman ne şîn bû, ne jî reş; rengekî gewr, rengekî hesinî girtibû. Ew ewrên stûr ên ku li ser serê minareya gund kom bibûn, ne mizgîniya baranê, lê ya qiyameteke sar didan.
Li gund, jiyan ber bi hundir ve dikişiya. Mîna ku xwezayê fermanek dabû û her tiştî guh dabû wê fermanê: "Bisekinin û xwe biparêzin."
Apê Hamo, li hewşa mala xwe ya ku dîwarên wê nîv keriye û nîv beton bûn, sekinîbû. Destên wî yên qelişî, di bêrîkên çakêtê wî yê kevn de bûn. Çavên wî yên ku di bin vê sermayê de biçûk bibûn, li asoya dûr, li wê xêza ku erd û ezman digihîştin hev, mêze dikir. Wî, bi tecrûbeya xwe ya heftê salan dizanî; ev ba, ne bayê xêrê bû. Bêhna hewayê guherîbû. Bêhna axê çûbû, şûna wê bêhna "hesin" û "kewkurtê" hatibû.
"Zemherî..." got Hamo bi dengekî nizm, mîna ku bi xwe re bipeyive. Dengê wî di nav fitîna bayê de winda bû. "Îşev kevir jî dê biqelişe."
Li kolanên gund, in cin tune bûn. Tenê car caran dengekî "trak" dihat bihîstin; ew dengê tahtên reş bû ku ji ber sermayê teng dibûn û diçiriyan. Mirîşk û elok zûda xwe spartibûn kuncikên kadînan. Kûçikê gund, Qes, li ber deriyê mala muxtar xwe gilover kiribû, pozê xwe xistibû bin dûvê xwe û tenê bi nefesa xwe hewl dida xwe germ bike. Car caran guhên xwe bilind