Êşbêjî
Puan vermedi·64 syf.··
Beğendi
·2026 90. kitabı
·18 günde okudu
·Okunma: 19 Haziran 2026 10:42
Pirtûkeke kurt, şêst rûpelî, çawa dikare hemû êş, elem û kovaniya miletekî raxîne ber çavan? Ya ku edebiyatê watedar û bihêz dike ev e gelo? Nizanim. Yekane tişta dizanim ew e ku gotin sotin e. Welhasil.
Segwer (Reyîn), romana Mihemed Mukrî, di sala 2015an da ji weşanxaneya Avestayê derçûye. Pirtûk bi zaravayê Soranî hatiye nivîsandin, Besam Mistefa ew ji bo kurmancîyê wergerandiye.
Nivîskarê berhemê, Mihemed Mukrî ji Kerkûkê ye û wextekî pêşmergetî kiriye. Ev berhema wî jî meriv dikare bibêje xwe dispêre jiyana wî ya şoreşgerîyê û belkî jiyana hemû şoreşgeran.. Mihemed Mukrî di heman demê da dostê Mueyed Teyib e û vê berhema xwe pêşkêşî cenabê wî kiriye.
Segwer (Reyîn), me dibe nav atmosfereke tarî, nava çar dîwarên zindanê, nava hucreyeke bi qasî quncikekî, li cem şervanekî dîlgirtî, di destên wî da zincîr, hikmê daliqandina wî hatiye danîn, li benda dawîya xwe ye.
Demeke dirêj e min pirtûkeke hewqas bi tesîr negirtiye, nexwendiye. Pirr êşiyam. Heyfa canên çûyî.
Mehkûmek, reyînek, wê were daliqandin, di wê kêliyê da her carê diçe rojên berê, rojên serî çiyê, rojên li cem hevalan, rojên bi malbatê ra... Şahidiya wan kêliyan ewqas zehmet be gelo jiyîna wê ra çi wêrekî divê? Nivîskarê gewre ew e ku hest û giyanê mirov serobino biket..
Vê pirtûka kurt û kûr rasterast berhema Victor Hugo 
Bir İdam Mahkûmunun Son Günü anî bîra min. Ew teswîra mekanê, vegotina kêliyan, tevger û fikirînên mehkûmî û biryara îdamê ku ji bo herdu karakteran hatiye dayîn. Ji gelek aliyan va dişibin hevdu. Lê berhema M. Mukrî serkeftîtir bû bi min, axir êşa meriv li ku der bibe, meriv xwe dispêre wir.
Di pirtûkê da tişta ku meriv diêşand yek jî têgeha dayikê bû. Dayika wî mehkûmî, dayika hevalên wî, hevdîtinên di zindanan da, girîn û qêrînên wan.. Dayik şahidên
Bir İdam Mahkûmunun Son Günü anî bîra min. Ew teswîra mekanê, vegotina kêliyan, tevger û fikirînên mehkûmî û biryara îdamê ku ji bo herdu karakteran hatiye dayîn. Ji gelek aliyan va dişibin hevdu. Lê berhema M. Mukrî serkeftîtir bû bi min, axir êşa meriv li ku der bibe, meriv xwe dispêre wir.
Di pirtûkê da tişta ku meriv diêşand yek jî têgeha dayikê bû. Dayika wî mehkûmî, dayika hevalên wî, hevdîtinên di zindanan da, girîn û qêrînên wan.. Dayik şahidên
Ey Sis,kız kardeşim, kardeşim sis,
Seninle birim şimdi.
Tek benlik değilim artık.
Yıkıldı duvarlar,
Ve kırıldı zincirler;
Yükseliyorum sana doğru sis olarak,
Birlikte dolaşacağız denizin üzerinde hayatın ikinci şafağına kadar,
O Şafak seni bir bahçeye çiy damlaları olarak bıraktığında,
Beni de, bebek olarak, bir kadının göğsüne.
Reklam
Ermişin bahçesi ermiş kitabının devamıdır. Ana karakterimiz mustafanın doğum yerine dönmesiyle başlayan kitap mustafanın adada yaptıkları ve müritleri ile olan diyaloglarını anlatır.
Kitap, halil cibranın "çiy damlası ışıkla bir olduğu için yansıtır ışığı" (s.23) dediği gibi cibranın düşüncelerini çok iyi yansıtır.
Sezgici bir yazar olan cibranın kitabında doğu mistisizmine dair izler görebiliriz. Örneğin kitabın ana karakteri mustafa, adaya geldikten sonra anne ve babasının gömülü olduğu bahçeye gider, kırk gün kırk gece orada kalır ve ardından müritlerine kapısını açar. Bu günlerde mustafanın zihnini arındırdığı bahçe sezgisel şekilde evreni anlamaya çalışan zen budizmindeki tapınaklara çok benzer.
Halil cibran, kitapta"biz yaprak olarak, çiçek olarak ve çoğu zaman da meyve olarak Tanrıyız!"(s.30) benzeri cümlelerle kitabın genelinde her zaman tanrı ile doğayı iç içe tutma durumundadır.
Genel olarak kitap ermiş kadar beni etkilemese bile kendine özgü tarzı ile anlattıkları kesinlikle okumalıdır.
Xwe nasbike!
Puan vermedi
Dema ku min cara yekem pirtûk wergirt, min guman kir ku ez ê di şerê azadiyê de rastî lehengekî birûmet lê bêrûtbe bêm. Lê gava min xwendina xwe qedand, guhertina civaka me, têkçûna nifşê xwe û têkoşîna ji bo jiyanê min hîs kir.
Roman bi taybetî li ser koçberîya navxweyî, windabûna nasnameyê û veguherîna têkiliyên malbatî dirawestê; di heman demê de jî trajedîya mirovî, têkçûna ruhanî û şertên ku mirovan di nav pergela ke tund de diguherîne vedikole.
Ev berhem li ser rêwîtiya Besri û malbata wî ye, ku piştî heft salan vedigerin gundê xwe yê li herêma Sêrtê/ Dihê- Erûh, ji bo cejnê û dîtina xizmên xwe. Di rê de, ew derbasî deverên dîrokî dibin: Cîhê şerê Emerê Filitê Qito (Dengbêj Aydın), deşta Reşkotan û Elikan, Cemîlê Çeto, Newala Qesaban.
Besri bi kurmetê xwe Zeyd re behsa paşeroj, zilmên berê û guhertinên li herêmê dike. Gava digihîjin gund, ew bi xizmên xwe re dicivin, cejnê pîroz dikin, li deverên kevn digerin û bîranînên zaroktiya xwe vedibêjin. Di nav çîrokê de, cihê gundê kevnar, guhertinên jiyanê, têkiliyên mirovan û hestên bîranînê û xwestina vegerê li kokê cihê sereke digirin.
Ji bo Besri cihên ku lê mezin bûye, gund û malbat girîng e. Ew dixwaze zarokên wî jî vî cihî bibînin û fêm bikin ku ji ku derê tên.
Berhem nîşan dide ku çawa gund û jiyana mirovan bi demê re hatiye guherandin. Berê mirov bi ker a diçûn, niha bi ereba; berê gund tijî zarok bû, niha pîr zêde ne û ciwan diçin bajaran. Gelek caran behsa demên berê tê kirin, ev yek hestên hesret û hezkirina ji bo rojên borî diafirîne.
Dema çûbun bajar; nabeyna Besrî û malbata wî ne baş e. Li hemberî bavê xwe û diya xwe hestê ne baş hîs dike.
Aliyên herî xurt ê romanê zimanê wî ye; bi zimanekî zelal, hêsan, germ, rast li carinan tûj; zimanekî sade lê herîkbar hatiye nivîsandin. Gotûbêjên
Leyla YolalanRoman
Yeşaya Geldi, Modern Macar edebiyatının Nobel Edebiyat Ödüllü (2025) yazarı Laszlo Krasznahorkai’nin “bireysel çözülüşle toplumsal çöküşü tek bir anın içine sığdıran” romanıdır. Roman Dr. Korin’in merkeze alındığı bir roman. Dr. Korin, aynı zamanda yazarın Savaş ve Savaş romanının da başkarakteri. Roman “ay, vadi, çiy, ölüm” kelimeleriyle başlar ve aynı kelimelerle sona erer. Bu dört kelime kutsal metinlere gönderme niteliği taşır ve Korin’e göre büyük bir dönüşümün işaretidir; yalnızca bireysel değil, dünya tarihine yayılan bir dönüşüm. Anlatı, Dr.Korin’in bir büfeye girmesiyle başlar ve kesintisiz bir monolog şeklinde ilerler. Korin “Üç gündür seni arıyorum melek” diye hitap ettiği kişiye dünyanın çürümüşlüğünü anlatır. Kendisinin delirmediğini söyler; aksine her şeyi olduğundan daha açık gördüğünü belirtir. Bu nedenle anlatı boyunca romana hem bir çözülme hali hem de bir farkındalık hakimdir.
Korin’in söyleminde umutsuzluk duygusu çok belirgindir. Dünyayı tanımlamak için “koorr-kuuunç” ifadesini kullanır ve bu ifade, yaklaşan karanlığın yoğunluğunu vurgular. Ona göre gelecek, iyinin ve kötünün birbirinden ayrılmadığı, aksine birlikte var olduğu bir düzleme doğru ilerlemektedir. Dilenci bir çift üzerinden kurduğu örnek, insan ilişkilerinde boyun eğişi, kabullenişi ve içselleştirilmiş bir tür köleliği sembolize eder.Ve son olarak Dr. Korin, iyinin kötüyü de peşi sıra sürüklediğini belirtir. İnsanın bir sabah uyandıktan sonra ya da akşam yatmadan öncenin, sabah ve akşam arasındaki farkı gözetmenin anlamının kalmayacağını söyler. Yani insan için tek sabah, tek akşam, tek bakış açısı, tek hikaye kalacaktır. Ve insan hayal gördüğünü, tüm bunların asla var olmadığını düşünecektir.
Kısa bir metin olmasına rağmen Yeşaya Geldi, yoğun cümle yapısı ve felsefi arka planı
"Bitirdim ben...
Koydum lavtamı kenara.
Mor içgüller arasında
Gölgeler asık durdukça
Şakımak da sona erdi, şarkılar da.
Bitirdim ben...
Koydum lavtamı kenara.
Eskiden bülbüller gibi erken,
Çiy düşmüş çalılarda öterken,
Kestim artık sesimi.
Yorgun bir ketenkuşuyum şimdi.
Dudağımdaki ezgiler bitti,
Öttüğüm zamanlar geçip gitti.
Bitirdim ben...
Koydum lavtamı kenara."
Reklam
Reklam