Bu metnin merkezinde tek bir duygu sürekli dönüp duruyor: tahammülsüzlük. Ama bu basit bir “sevmiyorum” hali değil; dünyayı, insanları ve onların kendini sunma biçimlerini sürekli yanlış, yapay ve rahatsız edici bulma hali.
Anlatıcı çevresine bakarken insanları tek tek değil, bir “tipler kalabalığı” olarak görüyor. Herkes bir role sıkışmış: gösteriş yapanlar, boş konuşanlar, onay arayanlar, ciddi görünmeye çalışanlar… Bu yüzden anlatımda sürekli bir küçümseme var. Ama bu küçümseme güçlü biri gibi yukarıdan bakmak değil; aksine, maruz kalmaktan yorulmuş bir zihnin savunması gibi.
Dil özellikle burada önemli: sert, keskin, yer yer hakaret düzeyine kayan ifadeler aslında karakterin dış dünyayı filtreleme biçimi. Ne kadar kaba görünüyorsa, o kadar çok “fazlalığı atma” isteği var. Yani öfke, bir tür arındırma yöntemi gibi çalışıyor.
Fakat metnin kırıldığı yerler de var. Özellikle ölüm, kardeş kaybı ve yalnızlık anları geldiğinde bu sertlik çözüyor. O anlarda dış dünyaya duyulan nefret geri çekiliyor ve yerini daha çıplak bir boşluk alıyor. Asıl çatışma burada: insanlara duyulan öfke ile insanlara duyulan ihtiyaç aynı bedende yaşıyor ama birbirini taşıyamıyor.
Bu yüzden metin sadece bir “herkese karşı durma” hikâyesi değil; aynı zamanda kendini koruyamayan bir hassasiyetin, sertlik kılığına girmesi. Dışarıdan bakınca alay var gibi, ama içeride daha çok kırılgan bir aşırı uyanıklık hissi var: her şey fazla yapay, her şey fazla gürültülü, hiçbir şey olduğu gibi kalmıyor.
Sonuçta kalan şey şu: dünyayı reddeden bir bakış değil sadece; dünyaya katılamadığı için sürekli geri çekilen ama geri çekildikçe daha çok rahatsız olan bir bilinç.
-Jerome_David_Salinger608.jpg){kind=small}
Bu kitaba vurğunam
Bəzi kitablar bitir. Bəziləri isə bitəndən sonra sənin bir parçana çevrilir.
Qraf Monte-Kristo mənim üçün məhz belə bir əsər oldu.
Kitaba başlamazdan əvvəl "Ezel"i izləmişdim və düşünürdüm ki, artıq bu hekayə məni təəccübləndirə bilməz. Cəmi 10-15 səhifə kifayət etdi ki, bu fikrim tamamilə dəyişsin.
Əgər bu kitabı sadəcə "macəra romanı" kimi tanıyırsınızsa, bilin ki, ona böyük haqsızlıq edirsiniz. Bəli, içində macəra var. Amma eyni zamanda sədaqət var, xəyanət var, ata sevgisi var, dostluq var, ümidsizlik var, ümid var və ən əsası, illər boyu ilmə-ilmə toxunmuş, heyranlıq doğuran bir intiqam planı var.
Edmund Dantes isə mənim oxuduğum ən möhtəşəm obrazlardan biridir. Onun ağlına, səbrinə, soyuqqanlılığına və bütün yaşadıqlarına baxmayaraq içində qoruyub saxladığı mərhəmətə heyran qalmamaq mümkün deyil.
Ən çox zindan hissələri məni sarsıtdı. O səhifələrdə sadəcə Edmundun yox, sanki mənim də nəfəsim daralırdı. Sonra başa düşdüm ki, böyük kitabları fərqləndirən də məhz budur: sən onları oxumursan, onları yaşayırsan.
1500 səhifədir. Mən isə bu kitabı bir ildə iki dəfə oxudum. Bir dəfə də olsun "tez bitsin" demədim. Əksinə, hər dəfə düşündüm: kaş daha əvvəl oxusaydım.
Bu günə qədər oxuduğum kitablar arasında mənim üçün zirvədə yalnız bir əsər var: Qraf Monte-Kristo.
"Bütün insan hikməti iki kəlmədə gizlidir: Gözlə və ümid et."
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Spoiler içermez.
Kitabı "Hainin Mührü" gibi olacağını düşünerek almıştım fakat aralarındaki fark beni şaşırttı. İki farklı kitabı kıyas yapmak benim hatam da olabilir belki ama kesinlikle beklentimin altında kalan bir kurgu ve kitaptı.
Kurgu bana 2010-2015 yıllarında okuduğum serileri hatırlattı ama ben sanırım o yaşları geçtiğimden olsa gerek beni sarmadı.
Yazım dili basit ve bol devrik cümlelerden oluşuyordu, bir akış da yoktu maalesef.
Muhtemelen devam kitaplarını okumayacağım.
Əsərdəki baş qəhrəmanımız olan Feniçka, 19-cu əsr avropasında, ortalama bir qadından tələb olunanların əksinə, yalnız başına səyahət etməyi, kafelərə və teatrlara tək başına getməyi, intellektual cəmiyyətdə var olmağı və cəmiyyətdəki qadından gözlənilən bütün cinsiyyət ayrımlarını rədd edən güclü, biraz da dəlisov bir obrazdır. O bir gün, Parisdəki səyahəti sırasında təsadüfən, ixtisasca psixoloq olan, mühafizəkar düşüncəli, Max Verner ilə rastlaşır. Max ilk başda Feniçka haqqında, mənfi düşünsə də, daha sonra ikilinin arasındaki dostluq artdıqca, həm Max Verner'in Qadınlara olan baxışı, həm də Feniçkanın insan münasibətlərinə olan görüşü tamamilə dəyişəcəkdir.
Məncə oxumağa dəyər əsərdi, lakin Salome'nin ən yaxşı əsəridir demək olmaz. Bilirsiz ki, Salome Nietzsche, Rilke və Freud kimi adamları barmağında oynatmış biridi, ondan daha yaxşısını gözləyərdim, biraz gözləntimin altında qaldı.
Böyürtkənli Qış
Artıq sevdiyim romanlardan biridir və həmişə xoş təəssüratla xatırlayacam.
Əsərdə iki fərqli zaman kəsiyində — 1933 və 2010-cu illərdə iki qadının taleyindən bəhs olunur. Hər birinin hekayəsi özünəməxsusdur.
Vera tənha bir qadındır. Keçimini təmin etmək üçün oteldə təmizlikçi işləyir. Rəfiqəsi ilə qatıldığı bir balda yaraşıqlı centlmen — Çarlz ilə tanış olur və nağıla bənzər bir eşq yaşamağa başlayırlar. Təbii ki, bu nağılda da "cadugər" əskik olmur… İllər keçir və Veranın oğlu itkin düşür; bununla da onun bədbəxt günləri başlayır.
Klerin tənhalığı isə tamamilə başqa formadadır. Həyatlarında baş verən bədbəxt hadisədən sonra əri tərəfindən tək qoyulan Kler, bütün acıları ilə təkbaşına mübarizə aparmalı olur. Bütün bunlar az mış kimi, əri Etan hələ bir köhnə sevgilisi ilə də flört edir! Klerin hekayəsini oxuduqca məni ən çox əsəbləşdirən obraz, təbii ki, Etan oldu. Klerin əri tərəfindən görməzlikdən gəlinməsi keçdiyi prosesi daha da çətinləşdirir.
Nə yaxşı ki, canım Klerin sevgisi hər şeydən üstün gəlir.
Veranın verdiyi qərarlar mənə görə olduqca "romantik" (həssas) idi. Əgər həyatında biri varsa, təkbaşına qərar vermək heç də onu çox sevdiyin anlamına gəlmir. Çarlzın da o qədər güclü xarakterə malik biri olmadığını düşünürəm. Sevgilin səndən ayrılır və sən bunun səbəbini bir dəfə də olsun onun öz dilindən eşitmək barədə düşünmürsən?!
Bəs bir-birindən 80 il fərqlə, eyni may ayında Sietli vuran o qəfil qar fırtınası sadəcə təbiət hadisəsi idimi? Əsla. Sara Jio bu fırtınanın altında Veranın və Klerin taleyini elə mistik bir bağla birləşdirir ki, həqiqəti öyrənəndə heyrətlənməmək olmur. Klerin arxivlərdə axtardığı o itkin körpə, əslində sadəcə bir reportaj mövzusu deyil, onun öz keçmişinin və soyunun gizli bir parçası idi. Zaman fərqli olsa da, ruhların
Şantaram-Oxucu rəyi1000Kitap
Qreqori Devid Robertsin "Şantaram" romanı sadəcə bir fərarinin macəra dolu həyat hekayəsi deyil, həm də dərin fəlsəfi axtarışlar, fədakarlıq və bağışlanma haqqında yazılmış möhtəşəm bir mənəvi epopeyadır. Avstraliya həbsxanasından qaçaraq Bombeyin (Mumbay) rəngarəng və xaos dolu küçələrinə sığınan Linin gözündən təsvir olunan bu dünya, həm insan mənəviyyatının zirvəsini, həm də gecəqonduların ən acı reallıqlarını gözlər önünə sərir.
Kitabın ən heyranedici tərəfi, müəllifin Hindistanın ruhunu və insan psixologiyasını inanılmaz dərəcədə canlı ötürməsidir. Bombey gecəqondularındakı kəskin yoxsulluqla yanaşı toxunan saf səmimiyyət, mafiya dünyasının özünəməxsus fəlsəfəsi və Linin addım-addım "Şantaram" (yəni dinclik tapan adam) personajına çevrilməsi oxucuda dərin iz buraxır. Roberts azadlığın və məhkumluğun əslində insanın daxili aləmində başladığını çox gözəl hiss etdirir.
Əsas Takeaway: Əsər boyunca sevgi, sadiqlik və xəyanət kimi mövzular olduqca güclü dialoqlarla işlənib. "Şantaram" həm dinamik süjet xətti, həm də həyatın mənasını sorğulayan aforizmləri ilə sadəcə bir roman deyil, böyük bir bədii təcrübədir.
Səhifələr irəlilədikcə Bombeyin ədviyyat qoxulu küçələrini hiss etmək və bir insanın özünü daxilən itirərək tamamilə başqa bir coğrafiyada yenidən kəşf etməsinə şahid olmaq unudulmaz bir mütaliə zövqü bəxş edir.