Puan vermedi·360 syf.·
2026 175. kitabı
Bu gün Hakan Günday'dan okuduğum Az kitabından bahsetmeye çalışacağım. Çok fazla yeraltı edebiyatı okumayan biri olarak, Hakan Günday ile ilgili olumlu yorumlarla karşılaştıkça kendisiyle tanışmaya karar verdim. Bu yorumda kitabı ne kadar anlatmaya, ne kadar beğendiğimi ifade etmeye çalışsam da kurduğum cümleler yetersiz kalacaktır. Yani en baştan şunu bilin ki bu kitap benim anlattığımdan çok çok daha güzel. Çünkü spoiler vermeden, kitap da geçen olayları sizlere anlatmadan kitabın ne gibi hisler uyandırdığını ifade etmek çok zor.
Okumaya başlar başlamaz 11 yaşında bir kız çocuğunun terör bölgesinde yaşamasının, eğitim görmesinin ne kadar zor olduğu üzerine kurulu bir kitap okuyacağımı düşünmüştüm. Fakat olaylar öyle bir yöne doğru aktı ki yazarın kurgu beceresine, oluşturduğu olaylar zincirine hayran kaldım. Aşiretler, cemaatler, çocuk gelinler, tecavüzler, ölümler, mazoşist ilişki içerisinde olanlar derken müthiş bir kitap okuyorsunuz.
Kitap iki karakter üzerine kurulu, ikisinin ismi de Derda, biri kadın biri erkek. İlk bölümde kadın olan Derda'nın hikayesini okuyorsunuz ve inanın bu bölümde her sayfada kendinizi çok rahatsız hissedecek, yutkunmakta zorlanacaksınız. 11 yaşında evlendirilen, defalarca tecavüze maruz kalan, şiddetin ve vahşetin içerisinde yaşayan Derda bize bu dünyada ne kadar kötülüğün olabileceğini gösteriyor. 2. bölümde ise açlığın, sefaletin içinde yaşayan, okuma yazma bilmeyen, mezar temizleyerek ekmek parası kazanmaya çalışan Derda'nın(erkek) hikayesini okuyoruz. Bu bölümde Derda sırf Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar'ını okuyabilmek için okumayı öğreniyor. Oğuz Atay'ı o kadar sahipleniyor, o kadar seviyor ki Oğuz Atay'ı zamanında anlamayan, onu insanlara tanıtmayan gazeteci ve yazarlardan intikam almaya çalışıyor. Bu bölümleri okumak bir Oğuz Atay
Hakan Günday, Türk edebiyatının yeraltı tonlarını en sarsıcı, ham ve felsefi şekilde işleyen bu eserinde; hayatları Türkiye'nin bir ucundan diğer ucuna uzanan iki karakterin, Derdâ ve Derda’nın yollarının kesiştiği o karanlık, şiddet dolu ve tekinsiz labirenti anlatıyor. İsimlerinin aynı, kaderlerinin ise birbirinin aynası olduğu bu hikaye; çocuk yaşta evlendirilen bir kız çocuğu ile mezarlıkta büyüyen bir oğlanın acı dolu büyüme sancılarını, maruz kaldıkları insanlık dışı yozlaşmayı ve suçu merkezine alıyor.
Yazar; din, toplum, adalet, tarikatlar ve modern kölelik gibi tabuları muazzam bir kelime cambazlığı ve sert bir üslupla masaya yatırırken, harflerin ve kelimelerin dünyayı nasıl hem cehenneme hem de bir kurtuluş sığınağına dönüştürebileceğini gösteriyor. İnsanın içindeki o saf kötülüğü, sistemin çürümüşlüğünü ve nihayetinde "az" ile yetinmek zorunda bırakılan hayatların ne denli büyük patlamalara gebe olduğunu yüzümüze vuran, okuru adeta nefessiz bırakan bir modern zaman ağıtı.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Puan vermedi·360 syf.·
2026 13. kitabı
Hakan Günday ’ın 
Az romanı, güçlü anlatımı ve atmosfer kurma becerisiyle öne çıkan; buna karşılık tematik derinlik ve karakter inandırıcılığı açısından bazı soru işaretleri bırakan bir eser. Romanın en belirgin başarısı, okuru karakterlerin duygusal dünyasına çekebilmesi. Özellikle Derdâ’nın çocuk yaşta maruz kaldığı baskılar ve hayatının farklı dönemlerinde yaşadığı kırılmalar anlatılırken, okur karakterin çaresizliğini doğrudan hissedebiliyor. Ancak bu etkileyici anlatım, benim açımdan daha güçlü bir fikirsel altyapıyla desteklenmediği için beklentilerimi tam olarak karşılamadı.
Romanın en güçlü yanı kesinlikle anlatımı. Yazar, karakterlerin yaşadığı duyguları ve içinde bulundukları atmosferi okuyucuya son derece başarılı bir şekilde aktarıyor. Örneğin karakterlerin yalnızlık, korku ve aidiyet arayışıyla yüzleştiği bölümlerde, mekân tasvirleri ve iç monologlar duygusal yoğunluğu artırıyor. Bazı sahnelerde yalnızca olayları okumuyor, onları adeta hissediyorsunuz. Bu yoğun duygu aktarımı, kitabın etkileyiciliğini belirleyen temel unsur haline geliyor.
Bu anlatım gücü, romanın akıcılığıyla da destekleniyor. Dili temiz, süssüz ve gereksiz edebi gösterişlerden uzak. Kısa bölümlere ayrılmış olması okuma temposunu artırıyor ve kitabı daha erişilebilir hale getiriyor. Derdâ ve Derda’nın yollarının nasıl kesişeceğine dair merak duygusu sayfalar boyunca canlı tutuluyor; bu da romanın sürükleyiciliğini güçlendiriyor.Öte yandan, romanın zayıf bulduğum yönleri de var. Özellikle bazı karakterlerin aşırı saf, edilgen ya da yer yer mazoşist denebilecek davranışları bana inandırıcı gelmedi. Örneğin ağır travmalara rağmen bazı kararları sorgulamadan kabullenmeleri veya kendilerine zarar veren ilişkilere uzun süre direnç göstermemeleri, karakterlerin psikolojik tutarlılığı konusundaAz - Spo
Hakan Günday'ın okuduğum 2. Kitabı Az ile karşınızdayım.
° Hakan Günday, karakterlerini bir yazar gibi değil de sanki kader gibi yönlendiriyor. Onlara merhamet etmiyor, onları korumuyor, hatta çoğu zaman en karanlık yolların tam ortasına bırakıyor. Fakat tam da bu yüzden karakterler gerçek görünüyor. Hayatın kendisi de kimseyi korumuyor çünkü.
° Okurken sık sık şunu fark ettim: Hayat bazen bizi olmak istediğimiz yere değil, olmak zorunda kaldığımız yere sürüklüyor. Kitaptaki karakterler de tam olarak bunu yaşıyor. Her biri bir şeylerin peşinden koşuyor gibi görünse de aslında geçmişlerinden, yalnızlıklarından ve içlerindeki boşluklardan kaçmaya çalışıyorlar.
Beni en çok etkileyen şey, romandaki insanların kusursuz olmamasıydı. Hatalar yapıyorlar, yanlış kararlar veriyorlar, bazen kendilerine bile zarar veriyorlar. Ama tam da bu yüzden gerçek hissettiriyorlar. Çünkü gerçek hayatta da kimse bir roman kahramanı kadar temiz değil.
Tabi ki kitabın benim için zorlama yerleri de olmadı değil, Derda ile Derdânın finalde ki o zora ki karşılaşması, Derdânın annesinin yazdığı notlardan Derda'yı bulması bilemiyorum bana çok klişe geldi. Şuan 2. Kitabını okumuş bulunmaktayım ama cidden 
Daha bir başkaydı benim için.
Az benim için kusursuz bir kitap değildi. Yer yer ağırlaştığı ve insanı yorduğu bölümler oldu. Eğer insan ruhunun karanlık köşelerini kurcalayan, sıradan aşk hikâyelerinden uzak ve sarsıcı romanları seviyorsanız, Az uzun süre unutamayacağınız bir okuma deneyimi olabilir.
Daha bir başkaydı benim için.
Az benim için kusursuz bir kitap değildi. Yer yer ağırlaştığı ve insanı yorduğu bölümler oldu. Eğer insan ruhunun karanlık köşelerini kurcalayan, sıradan aşk hikâyelerinden uzak ve sarsıcı romanları seviyorsanız, Az uzun süre unutamayacağınız bir okuma deneyimi olabilir.
Hakan Günday’ın Az romanı, kadına yönelik şiddet, çocuk istismarı, pedofili, çocuk işçilik ve madde bağımlılığı gibi oldukça ağır toplumsal meseleleri merkeze alarak ilerleyen, okuru sürekli rahatsız eden ama aynı zamanda düşünmeye zorlayan bir eser.
Günday’ın sert, karanlık ve sınırları zorlayan anlatımına aşinaydım. Ama “Az” bende farklı bir yer açtı. Aynı yazarın kaleminden çıkmasına rağmen daha derin, daha sakin ama çok daha içe işleyen bir etki bıraktığını söyleyebilirim. Bu yüzden kitabı ayrıca beğendiğimi de belirtmem gerekiyor.
İlk bölümde Derdâ ile tanışıyoruz. Hikâye daha en başından bir çocuğun hayatının kendi elinden nasıl alındığını göstererek başlıyor. Henüz 11 yaşında olan Derdâ, bir olayın ardından ailesi tarafından yatılı okuldan alınıyor ve ardından bir tarikata veriliyor. Burada en çarpıcı nokta, bunun bir kurtuluş ya da koruma gibi sunulması ama aslında tamamen bir teslimiyet olması. Ailenin ekonomik ve psikolojik çıkmazlarıyla birlikte çocuk, kendi hayatına dair hiçbir söz hakkı olmadan evlilik ve tarikat düzeni içine sürükleniyor. Sonrasında Londra’ya uzanan bu yolculuk, onun için bir özgürlük değil; sadece farklı bir tür kapanış oluyor.
İkinci bölümde ise Derda karakteriyle karşılaşıyoruz. Mezarlıkta büyüyen bir çocuk. Daha ilk anda bile normal bir çocukluk ihtimalinin ortadan kalktığı bir hayat. Babasının cezaevinde olması, annesinin ölümüyle birlikte tamamen yalnız kalması ve mezarlığı hem ev hem de yaşam alanı olarak benimsemesi, onun dünyasını tamamen farklı bir noktaya taşıyor. Derda’nın hayatı aslında yaşayanlarla değil, ölülerle kurulan bir düzen gibi ilerliyor. Bu da onun ruh halini giderek daha içe kapanık ve kopuk bir hale getiriyor.
Derda’nın hayatındaki önemli kırılmalardan biri Tutunamayanlar ile karşılaşması. Bu karşılaşma
Yeraltının Kuyusundaki Bir İnci
AZ, kapağını kapattıktan sonra bile günlerce zihninizin içinde o uğultulu kalabalığı yaşatan, insanı kendi konforlu alanından söküp alan bir roman. Bir okur olarak bu kitabı masaya yatırdığımda söyleyeceğim ilk şey şu olurdu: Bu roman, tezatlıkların muazzam felsefesidir. Hakan Günday, alfabenin ilk harfi A ile son harfi Z’yi alır ve aralarındaki o upuzun mesafeyi insan hayatının uçurumlarıyla doldurur.
Eğer bu kitabın ruhunu ve özellikle o derin sızısı olan "Derda"ları anlatmam gerekirse, nereden başlayacağımı bilemesemde...
İki Hayat, Tek İsim: Derda ve Derda
isimleri aynı, kaderleri ise birbirinden tamamen farklı iki Derda'nın hikayesidir. Günday bize daha ilk sayfada şu soruyu sorar; Bir isim, iki farklı bedende ne kadar ağırlaşabilir?
Oğlan Derda: Şiddetin ve Arayışın Çırağı
Mezarlıkta doğan, hayatı ölümün ve şiddetin gölgesinde öğrenen oğlan Derda... Onun hikayesi, insan ruhunun en karanlık dehlizlerinde hayatta kalma mücadelesidir. Suçun, acının ve yeraltının tam ortasında büyürken, aslında hep bir "anlam" ve "aidiyet" arar. Günday onun karakterinde, toplumun görmezden geldiği, dışladığı ve kirlettiği bir çocuğun nasıl bir canavara ya da nasıl bir dervişe dönüşebileceğinin sınırlarını zorlar. Oğlan Derda, adaletsiz bir dünyada kendi adaletini arayanların sessiz çığlığıdır.
Kız Derda: Henüz on bir yaşındayken tarikat şeyhlerine satılan, çocukluğu ve geleceği elinden alınan kız Derda... Onun yaşadıkları, okurken insanın boğazında düğüm olan, sayfaları çevirirken parmakları sızlatan cinstendir. Ama Günday, kız Derda’yı sadece bir "kurban" olarak bırakmaz. O, uğradığı her türlü istismara, kapatıldığı o karanlık odalara rağmen içindeki o vahşi direniş ruhunu kaybetmeyen, küllerinden doğmaya çalışan bir ANKA'nın simgesidir. Kız Derda, acının insanı nasıl