Enes Başak
@drenesbasak
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Yeni kitap incelemem video olarak sizlerle. YouTube kanalına abone olmayı unutmayınız lütfen
Sizler için daha fazla içerik üretmeye çalışacağım.
youtu.be/H68v3SXkKIU
Ahmet Mithat Efendi, Osmanlı döneminin en önemli edebiyat ustalarından biridir. İki yüze yakın eser yazar, Osmanlı döneminin en uzun soluklu gazetesi olan Tercüman-ı Hakikat’i çıkarır, yabancı dildeki eserleri dilimize çevirir ve yeni yazarların yetişmesine yardımcı olur. Edebi dünyamızın tartışmasız en önemli simalarından biridir.
Ahmet Mithat Efendi kalemini toplumu eğitmek ve bilgilendirmek için kullanır. Yaşadığı dönemde halkta cereyan eden Batı özentisini tiksintiyle karşılar. Avrupa’nın teknolojik ilerlemelerini almak gerektiğini ancak ahlaki bozukluklarını da görmek gerektiğini anlatır. Yani Avrupa’nın teknolojik üstünlüğünü kabul etmekle birlikte, Osmanlı toplumunun ahlakından, dini yaşantısından ve kültüründen taviz vermesine, Batı özentisi ile hareket edilmesine ve bazı vatandaşların kendini Avrupalıdan küçük görmesine şiddetle karşı çıkar.
Ahmet Mithat Efendi “Şeytankaya Tılsımı” eserini, kaynağını söylemediği bir Fransızca hikâyeyi dilimize çevirerek yazar. Ancak eser “tıpkı çeviri” niteliği taşımaz. Mithat Efendi eserin bölümleri arasına kendi yorumlarının olduğu bölümler ekleyerek eserden ne anlaşılması gerektiğini ifade eder.
Eserde, yüksek seciyeli zannedilen Avrupa insanının önemli yerlerinde bile barbar, yobaz, sihre - cadıya inanan insanların olduğunu ifade eder. Buradan hareketle, tüm milletlerden daha medeni olduğunu iddia eden Avrupa’nın bazı bölgelerinde korkunç, inanılması güç, medeniyetle bağdaşmayacak olayların yaşandığını anlatır. Tabiri caizse Osmanlı insanına, “siz kendinizi bu medeniyetsizlerden mi daha küçük görüyorsunuz” sorusunu yöneltir. Ahmet Mithat Efendi, bu eserde olduğu gibi, hemen hemen tüm eserlerinde toplumu eğitmek ve bilgilendirmek maksadını güder.
Ahmet Mithat Efendi’nin eleştirdiği bazı davranışlar bugün de yaşanmaya
Cemil Süleyman - Siyah Gözler
Cemil Süleyman, Türk edebiyatımızın önemi yeni anlaşılan simalardan biri. Döneminin önemli edebi topluluklarından biri olan Fecr-i Âtî’de yer alıyordu. Asker bir tabip olan Süleyman, sürekli Anadolu’dan uzakta görevde olduğundan edebi çevreyle pek ilişkisi olmuyor, yazılarını kesik kesik yayınlıyordu. Bunlara rağmen değerli eserler kaleme alıyordu.
1911 yılında yayınladığı “Siyah Gözler” romanı, Fecr-i Âtî topluluğunun ilk romanıdır. Bu romanda Cemil Süleyman, 30 yaşındaki dul bir kadının, kendisinden 10 yaş küçük bir erkek ile olan aşk macerasını anlatır. Romanı değerli kılan özellik ise, bu aşk macerasının kadının penceresinden anlatılmasıdır. 1911 yılındaki birçok esere kıyasla, romanın ekseninde kadının yer alması ve onun duygu ve düşüncelerinin ön planda olması, eserin yazıldığı döneme göre önemli bir farklılıktır.
Eserde, toplumun genel ahlak kuralları yadsınmıyor. Aşk macerasını yaşayan karakterler, toplumun ahlak kurallarını sık sık ifade ederler. Buna göre davranırlar. Ayrıca vicdan muhasebesi ile de karakterler kendilerine arada çeki düzen verirler. Bunlar, eserin yazıldığı dönemde yazılmış ve toplumun ahlak kurallarını hiçe sayan, bohem ve Avrupai bir yaşam ile ahlakı umursamayan diğer eserlere göre önemli bir farklılık arz eder. Bu bakımdan esere “gelenekçi” bir eser diyebiliriz.
Romanın başkarakteri kadının geçirdiği sinir krizleri, sesler duyması, bu seslerin kendisini cinayete yönlendirmesi, intihara ve cinayete meyilli olması ve eserin sonunda erkek karakteri öldürmesi, kadının, tahminimce paranoid şizofreni hastası olduğunu düşündürüyor. Yazarın olay örgüsü ise bu hastalığa hâkim olduğunu gösteriyor. Zaten yazarın aynı zamanda bir tabip olduğunu başta belirtmiştim.
Dönemindeki diğer eserlere göre önemli farklılıklara
