Efes
Efes’e ilk gelen iyonlar, büyük Anadolu tanrıçasının kutsal alanı çevresinde yaşayan ve ona saygı gösteren yerli halklarla karşılaşmışlar, daha sonra “ Artemis” adını alacak olan bu yerli tanrıçayı benimsemişlerdi. Sonradan “Efes Artemis’i” olarak ünlenen bu tanrıça doğal hayatın ve yabani canlıların tanrıçası, baş avcı, doğaya hükmeden tanrıçaydı. Her dönemde eski Anadolulu karakterini koruyan tanrıça için ilk büyük tapınak, panayır Dağı ile ayaz sülük tepesi arasında kalan kutsal alanda M.Ö. 700 ‘lerde inşa edildi.
Efes tapınağını yakan adam
MÔ 356'da, dünyanın yedi harikasından biri olan tapınağı, sırf şan kazanmak, adını tarihe yazdırmak için yakan şahıs. Efesliler şahsı cezalandırdıktan sonra hem başkalarını aynı şeyi yapmaktan caydırsın hem de bu şahıs tarihe geçme emeline nail olamasın diye adını anmayı yasaklamışlar ve bu yasağın cezasını da idam olarak belirlemişler. Gerçi yine antikçağ yazarlarından birinin bu olaya ve şahsın ismine yazılarında yer vermesi sayesinde ismi bilinir olmuş. Hatta zamanla bu isim, ne pahasına olursa olsun ün kazanmak için işlenen suçları (örneğin John Lennon'ın öldü-rülmesi) niteleyen bir kavram haline gelmiş. Jack London, şahsın adını anmayarak Efeslilerin bilgeliğine sahip çıkıyor.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Efes'te bir imparator adına, yani ona tapınılmak üzere yapılmış ilk kutsal yapı Domitian Tapınağı'dır. Kendisini "Yönetici ve Tanrı" olarak adlandıran Domitian (M.S. 81-96) için Efesliler, birçok bakımdan kolosal olan bir tapınak yaptılar.
İlahi Yunan uygarlığı;)
Dönemin Mısırlı ve İranlı seçkinleri, Yunanları "gevezelik" ve "hafifmeşreplik" ile suçlayarak aşağıladılar. Aralarında arazi açısından en büyüğü olan Efes'in kontrol ettiği topraklar bugünkü Selçuk ilçesi kadarken devasa İran İmparatorluğuna kafa tutmaya kalkışmalarını istihza ile karşıladılar. Milet kenti Pers egemenliğine karşı bir isyan başlatınca 494 yılında kenti yerle bir edip halkını kılıçtan geçirdiler, hayatta kalanları Basra taraflarına sürdüler.
Efes son parlak günlerini ise 14. yüzyılda Selçuklular Devri'nde yaşamıştır.
M.S. 150 yıllarında yaşamış olan Aristeides'e göre Efes o dönemin en varlıklı ticaret merkezi olup, bütün Batı Anadolu'nun bankacılık işlerini yürütüyordu. Efesliler kentlerini Asia'nın yani lonia'nın başkenti olarak sayıyorlardı.