Türk milleti Tanzimat’tan beri böyle nice heyecan yaşamıştı; kaç kere, işte hürriyet geldi diye sevinmişti. Evet, Mustafa İnan’ın konuşmasında söylediği gibi, bilim de gelmeliydi, huzur da gelmeliydi, bilim de gelmeliydi; evet çalışma gelmeliydi, yeni ve aydınlık bir düzen gelmeliydi.
Geçmişte ne olduğu, geçmişin konusudur. Hayatın dinamikleri olayların göreceliliğini sürekli değiştirdiği için, geçmiş deneyimler de sürekli değişir ve yaşamsal etkileşimlerle renklenir.