Hüseyin Rahmi Gürpınar ile ilk olarak 
Efsuncu Baba adlı eseri sayesinde tanıştım. O kitabı okuduktan sonra yazarın kalemini çok sevdim. Hatta yazarla ilgili ilk inceleme yazımı da Efsuncu Baba üzerine yazmıştım. Yazarın anlatımını beğenince ikinci kitabı olarak 
Gulyabani 'yi okumaya karar verdim.
Kitaba geçmeden önce, eserin ortaya çıkış hikâyesinden bahsetmek istiyorum. Hüseyin Rahmi Gürpınar, adını vermeyen sıkı bir okuyucusundan bir mektup alır. Bu mektupta okuyucu, yazardan cinli, perili, gulyabanili ve benzeri doğaüstü varlıkların yer aldığı bir roman yazmasını ister. Yazar da bu isteğe kayıtsız kalmaz ve Gulyabani adlı eserini kaleme alır.
Romanın başkahramanı Muhsine'dir. Muhsine, bir akrabası tarafından çalışmak üzere büyük bir köşke yerleştirilir. Roman boyunca da köşkte başından geçen ilginç ve gizemli olayları anlatır. Köşkte yaşanan tuhaf olaylar, geceleri duyulan sesler ve etrafta dolaştığı söylenen gulyabani, hem Muhsine'yi hem de beni sürekli merak içinde bıraktı. Sayfaları çevirdikçe olayların nasıl sonuçlanacağını öğrenmek istedim.
Kitapta cin, peri ve gulyabani gibi varlıklardan sıkça söz edilse de yazarın asıl amacı bunların insanların korkularından ve batıl inançlarından kaynaklandığını göstermektir. Hatta bu varlıklara mani söyletmesi, esere hem mizahi hem de farklı bir hava katmıştır. Romanın sonunda yaşanan olayların perde arkası ortaya çıkarken yazar da okuyucuya akılcı düşünmenin önemini hatırlatır.
Eserin dili oldukça akıcıdır. Halkın günlük konuşma diline yakın bir anlatım kullanıldığı için kitabı okurken hiç zorlanmadım. Aksine, kendimi olayların içinde hissettim. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın en beğendiğim yönlerinden biri de budur. Dönemin insanlarını, özellikle kadınların yaşamını, günlük konuşmalarını, halkın inançlarını ve sosyal yapısını anlatırken aynı
Okuyan kadinlar kulubu nün #turklasikleriserisi etkinliğinde #hüseyinrahmigürpınar dan #efsuncubaba 'yı okuduk. Kendisi aynı zaman da malumunuz @okumacemberiolusturalim etkinliğimizin ilk kitabı.
Her okuduğum da daha çok seviyorum Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın kalemini. Günümüzde de var olan şeyler için, vermek istediği mesajları ne güzel yazmış. Nasıl da güle oynaya okutup beynine işliyor insanın. Bunun için tekrar teşekkür ediyorum bizi buluşturan @isbankasikulturyayinlari na.
İlk sayfalarda "zo siz aklınızı oynattınız? Yoksam beste yapıyorum sanoorsunuz?" dedim. Karakterlerin atışmalarını gülerek okudum. Sonra bir gizemle efsuncu baba girdi devreye, bir meraktır sardı gitti.
Tılsımlara, görünmeyen varlıklara, batıl inançlara kapılıp, hayatlarını bunlar üzerine kurup, kararlarını bunlara göre verenleri çok güzel anlatmış. Bu inanışları kullanan, doğru ya da yanlış insanların inançlarından faydalananlar da cabası. Günümüzde de yok mu? Var elbet. Burada hazine için hurafelere inananlar varsa, akşam haberlerinde de bol bol inançlarının kullanılması neticesinde altınları paraları çalınan insanlar var mesela. Bunu da çok güzel özetlemiş aslında.
"Her insanı, hatta her toplumu hoşlandığı yemle avlarlar. Mesele böyle oltalara tutulmayacak kadar insanlığımızı terbiye edebilmektedir... "
"Bir musubet bin nasihatten iyidir" dedirtti bana. Okumadıysanız tavsiyemdir.
Reklam
Basit ve komik bir kitap olarak başladı fakat bir yerden sonra aksiyon gerilim romanı okuyor gibi hissettim. Çok sürükleyiciydi. Hüseyin Rahmi Gürpınar'dan okuduğum ilk kitap ama asla son olmayacak. Geç kalmış hissediyorum.
#HüseyinRahmiGürpınar toplumun töresel inanışlarını, aile içinde yaşanan anlaşmazlıkları, körü körüne bağlanılan batıl inanışları, kadın-erkek ilişkilerini ve toplumsal eşitsizliği kendine has mizahi ile anlatan, anlatırken de halkın özgün konuşma biçimini değiştirmeden kullanan Türk edebiyatın değerli yazarlarından biridir.
1924 yılında kaleme aldığı #EfsuncuBaba eserinde de yazar üzerinde sık sık durduğu konuyu yani batıl inancı ve hurafeleri ele almıştır.
Kendi inancına göre hareket eden ve hurafelerin peşinden giden Ebulfazl Enveri Efendi define bulmak isterken Agop ve Kirkor adında iki Ermeni ile karşılaşır. Bu iki kurnazın aradığı melekler olduğuna inanır ve onları evine davet eder. Enveri efendinin anlattıklarından etkilenen kurnazlar ona Efsuncu Baba diye hitap ederler ve böylece bu üçü arasındaki komik define avı başlamış olur...
1950 yılında Yeşilçam'ın unutulmazından Nubar Terziyan'ın ilk rol aldığı film olan bir de sinema uyarlaması mevcuttur. Aklınızda olsun...
Kitap başta biraz ağır ve dağınık ilerliyormuş gibi geliyor; insan ne olup bittiğini tam kavrayamayıp sıkılabiliyor. Ama ortalara doğru hikâye açılıyor, olaylar netleşiyor ve Enveri’nin hurafeler içinde sürüklenişi daha dikkat çekici hâle geliyor. Özellikle bu noktadan sonra hem daha akıcı hem de daha merak uyandırıcı bir hale gelip kendini okutuyor. Genel olarak başı sabır isteyen ama ilerledikçe “iyi ki devam etmişim” dedirten bir roman diyebiliriz.
10/10
Beğendi
·2026 22. kitabı
Hüseyin Rahmi Gürpınar, Efsuncu Baba romanıyla toplumun en hassas ve tehlikeli yaralarından birine neşter vurur: Batıl inançlar ve cehalet. Yazar, insanların büyü, tılsım ve definesorluk gibi boş inançların peşinden sürüklenerek düştükleri trajikomik durumları kendine has o güçlü ironisiyle gözler önüne serer.
Ancak bu eser sadece güldüren bir komedi değildir; arkasında çok ciddi bir sosyolojik eleştiri barındırır. Hüseyin Rahmi, hurafelerin ve batıl inançların bireysel hayatta nasıl tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini gösterirken, madalyonun diğer yüzünü de çevirir: Batıl inançların hakim olduğu, akıl ve bilimden uzaklaşmış bir toplumun nasıl içten içe çürüyüp yok olmaya başladığını çarpıcı bir şekilde anlatır.
Edebiyatımızın bu güçlü toplumsal yergisini, dönem eleştirilerini seven tüm kitapseverlerin mutlaka okuması gerekiyor.
Reklam
Reklam