Ciddi anlamda spoiler içerir !!!!!!!!Alıntı
Zülfü Livaneli’nin Elia ile Yolculuk adlı eseri klasik anlamda bir roman değil; anı, biyografi, gezi yazısı ve dostluk hikâyesinin iç içe geçtiği, gerçek olaylara dayanan edebi bir anlatıdır. Kitabın merkezinde dünyaca ünlü yönetmen Elia Kazan ile yazar Zülfü Livaneli arasında yıllara yayılan dostluk ve birlikte yaptıkları son Anadolu yolculuğu bulunur. Eser, Elia Kazan’ın yaşamının son dönemlerinde doğduğu topraklara duyduğu özlem nedeniyle çıktığı duygusal bir dönüş yolculuğunu anlatır. Kitap, Livaneli’nin New York’ta başlayan anılarıyla açılır. Okur daha ilk sayfalardan itibaren Elia Kazan’ın yalnızca ünlü bir Hollywood yönetmeni olmadığını, aynı zamanda kökleri Anadolu’ya uzanan karmaşık bir kişiliğe sahip olduğunu öğrenir. Asıl adı Elias Kazancıoğlu olan Elia, Osmanlı döneminde İstanbul’da doğmuş, ailesiyle birlikte çok küçük yaşta Amerika’ya göç etmiş bir Rum çocuğudur. Amerika’da büyümüş, tiyatro ve sinema alanında olağanüstü başarılara ulaşmış, birçok Oscar kazanmış ve dünya sinema tarihinin en etkili yönetmenlerinden biri hâline gelmiştir. Ancak bütün bu başarılara rağmen içinde hiç dinmeyen bir Anadolu özlemi taşımaktadır. Kendisini tam anlamıyla Amerikalı ya da Yunan hissetmez; en çok “Anadolulu” olarak tanımlar. Bu duygu, kitabın temel eksenlerinden biridir. Livaneli ile Elia Kazan’ın dostluğu da bu ortak Anadolu duygusundan beslenir. Kitap boyunca sadece Elia’nın hayatını değil, Livaneli’nin kendi yaşamından kesitleri de görürüz. İki sanatçı farklı kuşaklardan, farklı coğrafyalardan gelmiş olsalar da sürgünlük, aidiyet arayışı, sanat ve memleket özlemi gibi ortak duygularda buluşurlar. Yolculuk sırasında yaptıkları sohbetler, kitapta olaylardan daha önemli bir yer tutar. Bu sohbetlerde siyaset, tarih, sanat, insan doğası, göç ve kimlik meseleleri sık sık
Sadece iki saatte bitebilen kısa bir biyografi-otobiyografi tadında roman. Yalnız adından da dolayı, ben kitapta Elia Kazan' ın Kayseri anılarının ve oradaki hislerinin çok daha yoğun ve derin işleneceğini düşünmüştüm halbuki sadece birkaç sayfada geçiştirilmişti Kayseri'deki yolculuk. Kitabın gerisi biraz kuru kalabalık gibi geldi. Bir akşam çayla kahveyle okunacak kitap olabilir, onun dışında bana çok da akılda kalacak bir kitap gibi gelmedi açıkçası.
Zülfü Livaneli
Zülfü LivaneliReklam
Leyla YolalanRoman
Ütopya ile distopya arasında yer alan bir ada…Elia adası…Anlatıcı, herkes gibi “doğduğu yere dönmek ister, ölmek için.” Ve Elia’ya yerleşir. Burada huzuru bulacağını umar ancak olaylar hiç de öyle gelişmez. Bir gün adaya , ada halkını tedirgin eden Olası Suçlar Enstitüsünden olduklarını söyleyen iki uzman gelir.Amaçları adada suç taraması yapmak ve suçu eyleme dönüştürmeden daha düşünce aşamasındayken tespit etmektir. Ve adada birçok suç tespit ederler: Adada döküntü eşyalar toplamak, geçmişte yaşadığı bir olay yüzünden intikam alma potansiyeline sahip olmak,eve kapanıp toplum içine çıkmamak, düşünmeyi bırakıp dinlemeyi tercih etmek…Yılmaz Şener, ada sakinleri üzerinden düşünce özgürlüğü, suç ve denetim kavramlarını ütopik bir anlatımla tartışmaya açıyor. Kısaca Elia bir ada hikayesi olmasının yanı sıra düşüncenin sınırlarını sorgulayan ve sorgulatan bir metin.
Bazen bir kitap, sayfalarından çok daha ağırdır. Elia ile Yolculuk tam olarak böyle bir eser. Zülfü Livaneli, bu kısa ama yoğun anlatıda bizi yalnızca bir yolculuğa değil, bir insanın vicdanıyla yüzleşmesine tanık olmaya davet ediyor.
Dünyaca ünlü yönetmen Elia Kazan ile yapılan sohbetler, sıradan bir anı kitabının çok ötesine geçiyor. Kazan’ın hayatı, başarıları ve özellikle geçmişte verdiği kararların gölgesi altında yaşadığı iç hesaplaşma, kitabın en çarpıcı yönü. Dışarıdan bakıldığında güçlü bir figür olan Kazan’ın, iç dünyasında taşıdığı suçluluk ve pişmanlık duygusu satır aralarında derinden hissediliyor.
Livaneli’nin sade ama etkili dili, okuyucuyu yormadan derin düşüncelere sürüklüyor. Kitap ilerledikçe şunu fark ediyorsunuz: Bu aslında sadece Kazan’ın hikâyesi değil. Bu, hepimizin zaman zaman kaçtığı o sorunun hikâyesi:
“Doğru olanı mı yaptım, yoksa işime geleni mi?”
Klasik anlamda bir olay örgüsü arayanlar için durağan gelebilir. Ancak insanın iç dünyasına, vicdanına ve geçmişiyle hesaplaşmasına dair güçlü bir anlatı arayanlar için oldukça etkileyici.
Kısa ama uzun süre akılda kalan bir kitap.
Okuduktan sonra insanı kendine döndüren bir yüzleşme.
Anadolunun içine Kayseri iline doğru çıkan yolculuğa tanıklık ediyoruz. Kitaba ismini veren “Elia Kazan” sıradan bir karakter ismi gibi gözükmüştü ancak okurken hep onun ününden, büyüklüğünden ve önemli bir şahsiyet olarak anlatılması üzerine ismi araştırarak aslında öyle birisinin gerçekten varolduğunu, eserde de bunları hikayeleştirerek anlatıldığını öğrendim.
Eser Kayseri’den Amerika’ya göç etmiş bu ünlü Elia Kazan ile onun yanında bulunan ve ona eşlik eden Livaneli’nin yaşadıklarını konu edinir. Elia ömrünün sonlarına doğru memleketine duyduğu özlem ile memleketi olan Kayseri’ye dönmek ister. Livaneli’de bu süreçte yanında bulunur ve yaşanılanları anlatır. Bu yolculuk sürecinde o zamana dek çoğu tarihi bilgileri, olayları ve yaşantıları hikayeleştirilmiş olarak dinliyoruz.
Sade bir anlatımı ile okurken sıkmayan ve Anadoluya giden uzun bir yolculuk olarak düşündüğümüz keyifli bir gezi hissiyatını veriyor. Keyifli okumalar.
Okumayı düşündüğüm bir kitap değildi. Bakırköy’de dolaşırken ikinci el bir kitapçıda gördük ve aldık. Öncelikle şunu söylemeliyim. Güzel bir rastlantı olmuş.
1900’lü yılların başında Kadıköy’de doğan Rum asıllı sanatçı Elia 4 yaşındayken Amerika’ya ailesiyle gider ve hayatını bir Amerikalı gibi yaşar. Ömrünün son yıllarında Livaneli’yle tanışan Elia, Livaneli’den onu köklerine götürmesini ister ve Erciyes’e doğru koyulurlar yola…
Eserin sonunda bir kez daha görüşememiş olsalar da bence Livaneli Elia’nın en unutulmaz yolculuğunda ona eşlik etti. Ben de bu yolculuğu ve dostluğu derinden hissettim.
Reklam
Reklam