Benim için Eşref Saati, baş ucu kitabından ziyade bir "baş ucu ilacı" gibi. Ne zaman moralim bozulsa veya dünyanın gürültüsünden yorulsam, rastgele bir sayfasını açıp okuyorum. Şevket Rado sana zenginlik, şöhret veya büyük başarılar vaat etmiyor; sadece "iyi insan" olmanın ve hayattan küçük tatlar alabilmenin formülünü fısıldıyor.
İskender Pala denince akla o devasa divan edebiyatı külliyatı gelir ama İki Dirhem Bir Çekirdek, bu işin en şekerleme tadında olanıdır.
Hani derler ya "Ağzından çıkanı kulağın duysun" ya da "Çizmeyi aşma!" diye; işte bu kitap, her gün ulu orta kullandığımız o deyimlerin aslında ne kadar derin, ne kadar hikâyeli ve bazen ne kadar kanlı canlı olduğunu anlatır.
Deyimlerin Nüfus Kâğıdı
İskender Pala bu kitapta bir dedektif gibi iz sürer. Bizim öylesine söyleyip geçtiğimiz kelimelerin tozunu alır, altındaki mücevheri çıkarır.
Neden "İki Dirhem Bir Çekirdek"?: Eskiden altınlar "dirhem" ve "çekirdek" ile tartılırmış. Bir Osmanlı altını tam tamına iki dirhem bir çekirdek ağırlığındaymış. Yani biri çok şık giyinip kuşanmışsa, ona "Maşallah, altın gibi parlıyorsun, tam ayarındasın" demek için bu tabir kullanılır olmuş.
Bu kitap aslında bir tarih ve kültür kitabıdır. Osmanlı’nın mutfağından sarayına, çarşısından sokağına kadar her yere girip çıkar. Bir deyimin peşinden giderken kendini bir yeniçeri kazanının başında ya da bir hattatın mürekkep hokkasında bulursun.
Kitabın en güzel yanı, o ağır divan edebiyatı dilini değil, herkesin anlayacağı o tatlı, sohbet havasındaki dili kullanmasıdır.
Her deyim birkaç sayfada anlatılır. Hani derler ya "Sözü uzatıp da meramı dağıtma," İskender Hoca tam da bunu yapar. Bir çırpıda okursun ama etkisi günlerce sürer.
Yazar, bu deyimlerin sadece dilimizde değil, ruhumuzda da bir yeri olduğunu hatırlatır. Eşref saati gelmeden bir işin olmayacağını ya da Püf noktasını bilmeyenin usta olamayacağını anlatırken aslında hayat dersi verir.
Şu modern zamanlarda dilimiz o kadar kısırlaştı ki... "Aynen", "Ok", "Tmm" arasına sıkıştık kaldık. İskender Pala bu kitapla bize şunu der:
"Bak evladım, senin dilinde bin yıllık bir birikim var. Kelimelerin
Reklam
gürpınar'a olan hayranlığımı dünya alem olmasa da yakın çevrem bilir, yazdığı her şeye inanılmaz bir önyargı ile yaklaşırım ve her kitabına seveceğime emin olarak başlarım. efsuncu baba daha önce lisede okuduğum bir kitap olmasına rağmen tekrar okurken aynı derecede haz aldığım bir eser oldu. gürpınar hiç şaşırtmadan öyle güzel noktalara parmak basıp öyle güzel eleştirdi ki eleştirmek istediği konuyui, nasıl övsem bilemiyorum. kelime dağarcığımda gürpınar'ı övmek için kullanabileceğim kelimelerin olduğundan da şüpheliyim açıkçası.
incelemelerimde kitapların konularına pek değinmiyorum, bende bıraktıkları izleri paylaşmak daha çok hoşuma gidiyor çünkü zaten arka kapakta yazıyor konusu, meraklısı için. ama efsuncu baba'dan biraz söz etmek istiyorum. çünkü nefis bir toplum eleştirisi olduğunu düşünüyorum.
kitabımız batıl inançlarının hayatını yönetmesine müsaade etmiş efsuncu baba ile iki ermeni karakter çevresinde dönmekte. büyüyle, hurafelerle ve batıl inançlarla kafayı bozmuş olan efsuncu baba aslında toplumumuzdaki pek çok insanı temsil etmekte, gürpınar tarafından da eleştirisinin merkezinde yer almakta.
attığı adımları, evden çıkacağı saati dahi inançlarına göre ayarlayan efsuncu baba'nın eline günün birinde bir kitaptır geçer. bu kitap istanbul'da yatmakta olan büyük bir hazinenin haritası niteliğindedir ve söylenene göre zamanı geldiği vakit büyük bir ermişin, büyük bir büyücünün eline geçecek, onu hazineye götürecektir. efsuncu baba buna tüm kalbi ile inanır ve hazineyi kitapta yazanları uygulayarak bulma arayışına girer. böylece kitabımızdaki diğer ana karakterlerle, agop ve kirkor ile tanışır.
gürpınar bu kitapta batıl inançlara ve hurafelere körü körüne bağlı olan insanları eleştiriyor. ermenilerden birisi ile efsuncu baba arasında şöyle bir diyalog
KANUN KAÇAĞI1000Kitap
Puan vermedi·344 syf.··
Beğendi
·2025 12. kitabı
·11 günde okudu
·Okunma: 09 Kasım 2025 10:37
Galeano sadece Latin Amerika'nın değil dünyanın vicdanı olarak bilinir.
Ezilen çoğunluğun sesi olmaya çalıştığını kitlelerin gözüne sokmadan, sıradan insan hayatları üzerinden verebilen nadir yüreklerden biriydi o.
İktidar ve güç karşısında ezilenleri yazdı. Hayatı doğduğu toprakların talihsizliği olan askeri darbeler, hapis ve sürgünle geçse de sevmeyi hiç bırakmadı. Ülkesini, insanlarını, geçmişini anlattı, yazdı, çizdi. 2015 yılında doğduğu şehirde hayat onu kaybetti.
Sevmenin Kitabı, 344 sayfadan oluşan yazarın denemelerinin derlendiği bir yeni basım. Mürekkebi kurumadan okumak istedim.
Çünkü her yazısı yeniden okunabilir sıcaklıkta Galeano'nun. Sizi sıkmaz, yormaz, yazıları çok uzun değildir ve mesajlarını sizi iğnelemeden verir, hiç suçluluk hissetmezsiniz. Kitabı kapatırsınız ama unutamazsınız. Sihri de buradadır. Basit ama etkili oluşunda.
İnsan ruhunu anlamanız için elinden geleni yapar. Hüzünle gülümsetir.
Şu sitedeki flörtçü tayfa dışındakiler sıkılmadan okuyabilir. Zaten onlar kitap değil sadece dm kutusuna düşen mesajları okuyorlar :)
"Dünya işte bu" , diyor, "bir insan yığını, bir küçük ateşler deryası."
Her insan diğerlerinin arasında kendine has bir ışıkla parıldar. Birbirinin aynı iki ateş yok.
En iyi olan yine de akla değil sevgiye yatkın olmaktır belki de.
Her zaman yenilsek de...
Her şey o kadar kirli ki. O kadar kirli ki herşey.
Yine de sessizlik ve korkudan bahsetmeyelim.
Bir gün hiç kimse olmaktan bıkmış insanlar, dünyayı yangın yerine çevirecekler.
Savaşmaktan aşırı korktukları için kendilerinin yerine başkalarını ölüme gönderen ödlek hırsızların sahip oldukları her şeyi başlarına yıkana dek...
Buna umutlanalım...
"Her şey ne zaman yeniden başlayacak?", diye sormalı çocuklar babalarına.
Her an eşref saat olabilir. Kulak ver, yüreğini aç, fark et.
Şevket Rado’nun “Eşref Saat”i sadece bir kitap değil, sanki bir ömürlük rehber, bir dost sesi, dedemin dizinin dibinde edilen sohbet gibi.Sıcak, samimi bizden...
Şevket Rado’nun yazı dili tatlı, içten ve öğretici. Okura yukarıdan bakmadan, yargılamadan, adeta bir çay eşliğinde nasihat eden bir dede gibi. Bazen baba, bazen ağabey, bazen bir halk filozofu oluyor. Kullandığı dil, ne ağır ne de hafif; tam kıvamında, radyo sohbeti tadında.
Metinlerin çoğu, Rado’nun İstanbul Radyosu’nda yaptığı sohbetlerin yazıya dökülmüş hali. O yüzden sesini duyar gibi oluyorsun okurken… Bazen güldürüyor, bazen düşündürüyor, bazen de tokadı şefkatle indiriyor.
1. Bireysel Gelişim ve Kişisel Sorumluluk:
“Daha İyi Olabilir”
“İstemek”
“Faydalı Bir İş Görmek Zevki”
→ Rado, yerinde sayanlardan değil. Kendi imkanların neyse onunla daha iyiye ulaşma derdinde. Bugünün kişisel gelişim kitaplarının dedesi gibi..
2. İnsan İlişkileri ve Empati:
“Tatlı Dil”
“Güler Yüz”
“Misafirliklerimiz”
“Çocukların Ana ve Babalarından Bekledikleri”
İnsanları anlamak, zamanı kollamak, empati yapmak… Yani eşref saatleri gözeterek yaşamak.
3. Toplumsal ve Ahlaki Duruş:
“Normal İnsan”
“Takdir Duygusu”
“Kendi Kendimizi Aldatmak”
“Şükürler Olsun”
Yozlaşmaya, kendini beğenmişliğe, pespayeliğe karşı ince ince ayar çekiyor. Ama hiçbir zaman kırmadan, hor görmeden...
4. Hayatın İçinden Felsefeler:
“Eşref Saat”
“Tesadüfler”
“İyimserlik-Kötümserlik”
Rado’ya göre hayat, büyük kararlarla değil, küçük anların büyük farklarıyla yönlenir. Ve o anları görebilenin adı uyanıktır, akıllıdır, yolcudur.
****KİTAPTAN YANSIYAN DEĞERLER
Ahlaklı olmak modern olmaya engel değildir.
Gülümsemek, yoksulluğun ilacıdır.
Emek vermek, alın teri dökmek kutsaldır.
İyi insan olmak, her mesleğin üstündedir.
Bir Kitap Değil, Bir Büyüğün Sesi: Eşref Saat!1000Kitap
Eşref Saat’i okuduktan sonra elimde bir kitap değil, sanki hayat tecrübesiyle dolu bir büyüğümün sesi vardı. Kitap bittiğinde ise o sesi kaybetmiş gibi hissettim. Her cümlesi o kadar yerli yerindeydi ki neredeyse her satırın altını çizmemek elde değildi.
Şevket Rado’nun sade ama etkili dili, hem düşündürdü hem de içimde sessizce onayladığım birçok duyguyu, düşünceyi kelimelere döktü. Okudukça sadece bir yazarın değil, görmüş geçirmiş bir insanın tecrübeleriyle karşılaştığımı fark ettim.
Keşke sayfa sayısı biraz daha fazla olsaydı diye içimden geçirmedim desem yalan olur. Çünkü bu tür samimi, yol gösterici kitaplara gerçekten çok ihtiyacımız var. Özellikle gençlerin okuması gerektiğini düşünüyorum. Hatta sadece gençler değil; her yaşa, her seviyeye hitap eden, her okulda okutulması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum.
Eşref Saat, sadece kitaplıkta bir yer kaplamaz; akılda ve yürekte de bir iz bırakır.
Keyifli okumalar
Şevket Rado
Eşref Saat
Şevket Rado
Eşref SaatReklam
Reklam