Yazar:
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
Eylül 2021
İlk Yayın Tarihi:
1924
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786257442541
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Diğer Baskılar
18 diğer baskı · Tümünü Göster
Efsuncu Baba
9,7bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2020 · 84 s.
Efsuncu Baba
263 okunmaKarbon Kitaplar · 2018 · 99 s.
Efsuncu Baba
176 okunmaİthaki Yayınları · Eylül 2021 · 112 s.
Efsuncu Baba
155 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2021 · 88 s.
Efsuncu Baba
159 okunmaKızıl Panda Yayınları · 2021 · 96 s.
Efsuncu Baba
76 okunmaÖzgür Yayınları · 23 Ocak 2015 · 104 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Her insanı, hatta her toplumu hoşlandığı yemle avlarlar."·112 syf.·Dini Siyasete Alet Etmek ve Din Sömürgeciliği
10/10
2022 50. kitabı
Arkadaşlar sabredin bayılacağınız bir kitap, kaynak okuyacaksınız.
(Baştaki diyaloglarda biraz sıkılabilirsiniz..).
Kitabın konusu:
"Attığı her adımı hurafelere ve batıl inançlara göre belirleyen bir karakterin etrafında şekillenen kısa bir roman.
Ebulfazl Enveri isimli bu karakterin hayatında büyünün, tılsımın, simyanın büyük bir yeri vardır ve eline geçen bir kitapta İstanbul’un hazinelerinin kendisine şifreli olarak bildirildiğine inanarak define aramaya koyulur. Kitabın işaret ettiği şifreyi çözmek ve tılsımı kaldırmak amacıyla Bindirek sarnıcına gider. Sarnıçta define aramaktayken iki Ermeni vatandaşın dikkatini üzerine çeker. Onun şüpheli hareketlerinden define aradığını anlarlar. Enveri ise karşısına çıkan bu iki Ermeni’nin defineye ulaşabilmesi için kendisine gönderilen iki melek olduğunu zanneder ve olaylar gelişir.
Efsuncu Baba, beklentilerimin çok üzerine çıkmayı başarabilen, güldürürken düşündüren, bir eser oldu.
Başlarda sıkıldım ama son 2-3 sayfa için bile okunur...
Yayın yılı 1924 olan bu romanın son bölümünde Hüseyin Rahmi, Türk toplumundaki batıl inancın had safhada olduğundan dem vuruyor ve eleştirel düşüncenin önemini vurguluyor.
Arkadaşlar dün cenneti sattmaya çalıştıklarını gördü bu gözler bu platformda.
Yardım istersin eyvallah, dua istersin, iyi dilekler mutlu eder ama yani cennet satılmazzzz...
Dini alet etmelerine lütfen bari bu platformda izin vermeyin, maşa olmayın lütfen....
Bu kitabın yayınlanmasından bu yana neredeyse 100 yıl geçti. Hüseyin Rahmi ve diğer toplumcu yazarların hedeflediği eleştiri kabiliyetleri gelişmiş bir toplum olma idealinden halen oldukça uzağız.
-------
binbirdirek.com.tr
Bu kitabı mutlaka ama mutlaka okuyunuz.
Efsuncu Baba, Türk romancı ve gazeteci Hüseyin Rahmi Gürpınar'a ait bir eserdir.
Efsuncu Baba, 1924 yılında kaleme alınmış bir romandır. Eser, 106 sayfa ve 10 bölümden oluşmaktadır.
Efsuncu Baba, büyüyle, simyayla, tılsımla uğraşan; define aramak, madeni altına çevirmek, yıldıznamelerden âlemin sırrını çözmek gibi heveslere kapılmış bir adamın Binbirdirek'te karşılaştığı Agop ve Kirkor adlı iki Ermeni ile olan maceralarını anlatır.
Efsuncu Baba, din sömürüsünün, cahilliğin, akıl ve mantığın izinden ayrılmanın yol açtığı yanlışlıklar hakkında bir hiciv eseridir. Kitabın son sayfalarında ayrıca yazarın Enver Paşa'ya yönelik eleştirisini de okumak mümkün. Efsuncu Baba adlı Enveri Bey'in Enver Bey'e benzetilmesi ve isim benzerliğinin bu kadar net olması büyük bir örnek teşkil etmektedir.
Efsuncu Baba, yer yer yabancı kelimelerin de olduğu akıcı ve bol diyaloglu, bol güldürülü bir eserdir.Karakterlerin kendi şiveleriyle konuşturulduğu eserde Agop ve Kirkor'un arasında geçen konuşmalar oldukça komikti. Yazarın natüralizm etkisinde kaldığı bu eserde soyaçekim örneği olarak Nasrullah Efendi gibi oğlu Enveri Bey'de simyaya meraklıdır ve Enveri Bey'in yaptığı tüm saçmalıklara yazarın olumsuz bir söylemi bulunmamaktadır.
Eser, yazarın diğer romanlarına oranla daha sade ve daha az olaylı geçmektedir. Eserin içeriğinin kurgulanışının yer yer tekrar ettiği ve basit kaldığı noktalar bulunmaktadır.
İlk defa bu eserle İthaki yayınlarının Türk edebiyatı klasiklerinden birini okudum. Kapak çok fazla ilgi çekici ve güzel olsa da kağıt kalitesi oldukça kötü. Yabancı ve bilinmeyen kelimelerin detaylı bilgiler halinde verilmesi bir nevi de olsa kitabı okumayı kolaylaştırıyor.
Uzun zaman kitap okuyamadım. Motivasyon kaybı yaşadım ve bu eseri bitirmem zaman aldı. Bence siz
Hüseyin Rahmi’nin dili ve kurduğu dünya canlı, yer yer de oldukça eğlenceliydi. Özellikle insanların zaaflarını, batıl inançlarını ve toplumdaki ikiyüzlülükleri ele alış biçimini başarılı buldum. Roman boyunca yazarın gözlem gücünü net biçimde hissettim; karakterler ve olaylar dönemin sosyal yapısına dair sahici bir tablo sunuyor.
Buna rağmen kitabı çok büyük bir hayranlıkla sevdiğimi söyleyemem. Benim için en zorlayıcı nokta, yer yer tekrara düşen anlatım ve bazı bölümlerin temposunun düşmesiydi. Hikâye ilgi çekici olsa da bazı kısımlarda aynı etkiyi sürekli koruyamadığını düşünüyorum. Ayrıca karakterlerin işlenişi başarılı. Agop ile Kirkor karakterleri mesela bana "Godot'yu Beklerken"i ansıttı. Böyle olsa da bu karakterlerle güçlü bir duygusal bağ kurmakta zorlandım.
Ayrıca siyasi atıfları; halkın yönlendirilmesi, güç sahiplerinin çıkarcılığı, sorgulamayan toplum yapısı ve görünüşte saygın duran ama içeride çürümüş düzen eleştirisi şeklinde anladım. Bana göre romanın siyasi tarafı açık ve sert bir politik söylemden çok, sosyal taşlama içinde gizlenmiş bir eleştiri olarak öne çıkıyor. Bu da metni benim için daha ilginç kılıyor.
Genel olarak “Efsuncu Baba”yı kötü bulmadım; ama herkese kolayca önereceğim kadar güçlü de bulmadım. Dönem atmosferi, mizahı ve eleştirel yönü sayesinde okunmaya değer bir eser olduğunu düşünüyorum; ancak akıcı ve sürükleyici bir roman arayan biri için biraz basit kalabilir. Bu yüzden benim puanım 10 üzerinden 6 olur. Edebî ve toplumsal yönü güçlü, fakat okuma zevki bakımından bende orta karar bir etki bırakan bir roman oldu.
Okunmasını tavsiye ettiğim bir eser.
Kitap, hayatını efsunlara, tılsımlara inanarak yaşayan efsuncu baba ve ondan biraz olsun para koparmak umuduyla çevresinde dolanan iki genç Ermeni’yi konu edinmiş. Efsuncu baba, doğruluğundan asla şüphe etmeden bir kitapta geçen hazinenin peşinden koşar. Efsuncu babanın bir evliya mı yoksa bir divane mi olduğuna karar verememiş Ermeniler, Baba ile defineyi aramaya koyulurlar.
Efsuncu baba gördüğü, yaşadığı her eşyayı ve olayı uğurlu veya uğursuz diye sınıflandırmış. Her hareketini de bu sınıflandırmaya göre şekillendirmiş. Bir işi yapacaksa uğurlu zamanı bekliyor, uğursuz bir durumla karşılaştığında, mavi gözlü bir insan görmek gibi, telaştan yaptığı işi kesiveriyor yarıda. Öngördüğü gibi, bu uğursuz alamet gerçekten de işinin rast gitmesini engelliyor. Ermeniler de bu duruma tanık oldunca Baba’nın haklı olduğunu düşünüyorlar ve kafalarında soru işaretleri ile Baba’nın peşinden ayrılmıyorlar.
Sadece bakış açınızın hayatınızı nasıl etkilediğini değil aynı zamanda cahilliğin amansız rüzgarlarının sizi nasıl hiçliğe savurabileceğini de gösteriyor kitap.
Hüseyin Rahmi Gürpınar yine kendine has üslubu, hicviyle bir kez daha batıl inanca olan eleştirisini hem güldürüp hem düşündürerek ortaya koyuyor.
Ebulfazl Enveri Efendi’nin babası simyaya, ölümsüzlüğe, mucizevi taşlara kafayı takmış bir adamdır.
Kendisinin vefatı sonrası oğlu da kendi izinden giderek, defineye ulaşacağına dair eline bir kitabın geçmesi üzerine bu gizemin peşine düşer.
Bunun üzerine aslında tesadüfi olarak karşılaştığı Agop ile Kirkor isimli iki genci, defineye gidecek yolda kendisine yardım edecek iki melek olarak tasavvur eder.
Her şeyden habersiz bu gençler acaba yüklü ganimetin hayaliyle Enveri Efendi’nin peşine düşecek mi ve umduklarını bulabilecekler midir?
Okuduğum diğer kitapları gibi yazar beni yine hayal kırıklığına uğratmadı ve severek okudum.
Henüz Hüseyin Rahmi Gürpınar ile tanışmadıysanız mutlaka bir kitabına şans vermenizi tavsiye ederim.
”Hemen her yerde ve hele ilim ve irfanın zayıf bulunduğu memleketlerde hileyle, aldatmacayla daha çok iş görülür.”
”Her ferdi hatta her toplumu hoşlandığı yemle avlarlar. Mesele, böyle oltalara tutulmayacak kadar insanlığımızı terbiye edebilmektedir.”
.
gürpınar'a olan hayranlığımı dünya alem olmasa da yakın çevrem bilir, yazdığı her şeye inanılmaz bir önyargı ile yaklaşırım ve her kitabına seveceğime emin olarak başlarım. efsuncu baba daha önce lisede okuduğum bir kitap olmasına rağmen tekrar okurken aynı derecede haz aldığım bir eser oldu. gürpınar hiç şaşırtmadan öyle güzel noktalara parmak basıp öyle güzel eleştirdi ki eleştirmek istediği konuyui, nasıl övsem bilemiyorum. kelime dağarcığımda gürpınar'ı övmek için kullanabileceğim kelimelerin olduğundan da şüpheliyim açıkçası.
incelemelerimde kitapların konularına pek değinmiyorum, bende bıraktıkları izleri paylaşmak daha çok hoşuma gidiyor çünkü zaten arka kapakta yazıyor konusu, meraklısı için. ama efsuncu baba'dan biraz söz etmek istiyorum. çünkü nefis bir toplum eleştirisi olduğunu düşünüyorum.
kitabımız batıl inançlarının hayatını yönetmesine müsaade etmiş efsuncu baba ile iki ermeni karakter çevresinde dönmekte. büyüyle, hurafelerle ve batıl inançlarla kafayı bozmuş olan efsuncu baba aslında toplumumuzdaki pek çok insanı temsil etmekte, gürpınar tarafından da eleştirisinin merkezinde yer almakta.
attığı adımları, evden çıkacağı saati dahi inançlarına göre ayarlayan efsuncu baba'nın eline günün birinde bir kitaptır geçer. bu kitap istanbul'da yatmakta olan büyük bir hazinenin haritası niteliğindedir ve söylenene göre zamanı geldiği vakit büyük bir ermişin, büyük bir büyücünün eline geçecek, onu hazineye götürecektir. efsuncu baba buna tüm kalbi ile inanır ve hazineyi kitapta yazanları uygulayarak bulma arayışına girer. böylece kitabımızdaki diğer ana karakterlerle, agop ve kirkor ile tanışır.
gürpınar bu kitapta batıl inançlara ve hurafelere körü körüne bağlı olan insanları eleştiriyor. ermenilerden birisi ile efsuncu baba arasında şöyle bir diyalog
Efsuncu Baba ismiyle bilinen, büyüye, tılsıma, lanete gönülden inanan, attıgı her adımda buna göre hareket eden Enverî isimli zâtın büyük bi tılsımla korunduğuna inandığı hazineyi arayışına iki ermeni genci dahil etmesini ve kısa süren maceralarını anlatıyor kitap. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın tarzına uygun bi metin yine. Fakat hikayeden çok sonunda kendi görüşlerini yazdığı kısım beni çok etkiledi. Toplumları çöküntüye uğratan " akılsızlığı " çok ince eleştirmiş. Zaten eserlerinin ana teması da bu.
Son 4 sayfası için bile okunacak o kitap ki baştan sona mükemmel bir eserdi. Hüseyin Rahmi Gürpınar kaleminden çıkıp beğenmeyeceğimiz bir eser var mıdır bilmem. Hikayemiz Agop ile Kirkor isimli iki arkadaşın aralarında geçen sohbetle başlıyor ve Ebulfazl Enveri Efendi nam-ı diğer Efsuncu Baba ile karşılaşmaları ile devam ediyor. Toplumda sık sık karşılaştığımız batıl inanç konusuna efsane güzel bir açıdan ve çok güzel eleştirel bir dille yaklaşıp gerçekleri insanın yüzüne tokat gibi vuran bir eser ve kalem. Keşke tanışabilseydik Hüseyin Rahmi Gürpınar
Hüseyin Rahmi Gürpınar tarafından 1924 yılında kaleme alınmış bir eser. İstanbul'da Binbirdirek'te iplik eğirme işiyle uğraşan iki Ermeni gencin her adımını hurafe kitaplarından öğrendiği şekilde atan Ebulfazl Enveri ile tanışırlar. Enveri'nin babası simya ile uğraşarak altın elde çabasında olup başarısız olan biridir. Kendisi ise simya ile hiç uğraşmayıp yeraltındaki hazinelerin peşine düşer.
Hurafe, cehalet, bağnazlık ve hırsla hareket etmenin sonuçlarını anlatan eserde Enveri ismiyle de dönemin şartları gereği Enver Paşa'ya da ağır bir eleştiri getirilmiş.
Efsuncu Baba"adlı eser roman türünde yazılmış olan ve 107 sayfadan oluşan bir kitap.1924 yılında yayımlanmış olan bir eserdir.Kitap kapağını konu ile bağlantılı ve başarılı buldum.Kitabın basımını da başarılı buldum.
Kitabın konusu Efsuncu Baba, Binbirdirek’te ipek iplik eğirerek hayatlarını kazanan iki Ermeni gencinin; büyü, sihir, tılsım, muska gibi işlerle uğraşan Ebulfazl Enveri Efendi’nin dikkatini çekmesiyle başlar.Yazar, cahilliğin ve hurafelerin pençesinde kıvranan bir topluma sert eleştiriler yönelttiği romanı, zenginlik ve başarının tılsımlarla değil ancak çalışarak edinilebileceğini açık bir şekilde anlatır.
Kitabın mesajı ise insanların cahillik ve hurafelerle kandırmanın kolay olduğunu dile getirir.Başarının çalışarak elde edileceği belirtilir.
Kitabı genel itibariyle çok başarılı bulmamış olsam da mesajları itibariyle mutlaka okuması gereken eserlerden biri olduğunu düşünüyorum.Geçmişte günümüze toplumların genel bir yarası trajikomik bir şekilde dile getiren bir kitap.
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
