Genel hatlarıyla daha iyi uyum sağlayan bireylerin hayatta kalma potansiyeli daha yüksektir. Bununla birlikte, modern evrim teorisi uyum sağlamayı bir organizmanın ne kadar uzun süre yaşadığı üzerine değil, üreme konusundaki başarısı üzerinden tanımlar.
Örneğin, neden insanlar kendilerine pek az fayda sağlayan yüksek kalorili yiyeceklere saldırırlar? Günümüzün müreffeh toplumları, gelişmekte olan ülkelere de hızla yayılan obezite salgınından
Darwin,"doğada var olan canlılardan güçlü olanların varlığını sürdürüreceği, zayıf olanların ise ezilip bir süre sonra yok olacağı doğanın kendi işleyişine güçlüyü seçmesi zayıf olanı ezmesi vardır."
Biruni, canlı türlerinin, ilk ana türlerin, Allah’ın yaratma fiilinin bir gereği olarak, su, hava, toprak, ısı gibi cansız sayılan maddelerin karışımının uygun şartlar içinde kimyasal bir evrim geçirmesiyle, kendiliğinden, çeşitli zamanlarda oluşmuş olduklarını kabul etmektedir.
Cahız, Nazzam’dan farklı olarak türlerin biyolojik evriminde de değişkenliği kabul etmiştir. Ona göre, ilk basit canlı türleri meydana gelmiş, onların evriminden de daha kompleks canlı türleri silsile şeklinde, mertebeler üzere meydana gelmiştir. Evrim halkasının sonunu da insan türü oluşturmuştur.