Kitap bir aydır elimde mundar oldu sanırım. Kesinlikle odaklanılması gereken bir kitap, bu anlamda okuması zor. Tarihi ve mitolojik kişilere, olaylara göndermeler çok fazla. "Yunan mitolojisi bilmeyen okumasın" kitabı gibi bir şey olmuş. Tabi Goethe böyle düşünmemiştir şüphesiz ama kendi adıma bu konudaki eksikliğimi fazlasıyla hissettirdi. Gerçi çevirmen eserde adı geçen veya gönderme yapılan kişileri ve olayları dipnotlarda çok güzel açıklamış ama yine de konuya hakim olmak farklı bir okuma deneyimi sağlardı diye düşünüyorum. İlerde belki tekrar okumak isterim ama bu kült romanın beni tam olarak etkilediğini söyleyemem.
Faust – Bir TragedyaJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202516,9bin okunma
Hepimiz biraz Faust’uz.
Faust bazı yerlerde elimden kayıp giden bir kitap oldu.
Metaforların yoğunluğu, sembollerin katman katman oluşu… Bazen aynı sayfada uzun süre kaldım. Ama sanırım tam da bu yüzden etkiledi beni.
Çünkü Faust sadece bir karakter değil. İnsanın içinde büyüyen o sonsuz yetmezlik hissi biraz. Daha fazlasını bilmek isteyen, sınırlarını aşmaya çalışan, ruhundaki boşluğu hiçbir şeyle dolduramayan tarafı…
Bu yüzden kitap boyunca sık sık şunu düşündüm:
Hepimiz biraz Faust’uz.
Goethe bir adamın şeytanla yaptığı anlaşmayı anlatmıyor yalnızca. İnsanın kendi karanlığıyla yaptığı pazarlığı anlatıyor. Bilginin, arzuların, tutkuların ve hakikati arama isteğinin insanı nasıl hem yükseltip hem tüketebileceğini gösteriyor.
En çok da finali kaldı içimde.
Gretchen’in affedişi, dünyanın geçiciliği, ruhun arınışı… Bazı satırlarda tasavvufi bir metin okuyormuşum gibi hissettim. Özellikle insanın eksik bir varlık olması ama yine de hakikate yöneldikçe kurtuluşa yaklaşması fikri uzun süre zihnimde dolaştı.
Herkese önerir miyim bilmiyorum.
Çünkü Faust hızlı tüketilecek bir kitap değil. Sabır istiyor. Düşünmek istiyor. Bazen anlaşılmadan hissedilmeyi bile istiyor.
Ama insan ruhunun açlığını anlatan kitapları seviyorsanız, Faust bir noktada mutlaka size de dokunuyor.
Ve bence bazı kitaplar okunup bitmez.
Sessizce insanın içine yerleşir,kapağını kapattıktan sonra bile insanın ruhunda dolaşmaya devam eder. Faust benim için öyleydi.
Faust – Bir TragedyaJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202516,9bin okunma
Reklam
“ Karanlık Bir Trajedi “Edebiyat
Faust’u ben okuduğumda, bir edebiyat metniyle karşılaşmıyorum bir itirafla yüz yüze geliyorum. Çünkü Faust bana göre bir “bilgin” değil, yetinmeyi becerememiş bir insan. Ve asıl trajedi işte burada başlıyor.
Ben Faust’ta bilginin yüceliğini değil, bilginin çaresizliğini görüyorum. Okumuş, öğrenmiş, anlamış ama tatmin olmamış. Dünya ona küçük gelmiş. Tanrı susmuş, kitaplar yorulmuş, kavramlar içi boşalmış. Faust’un krizi cehaletten değil fazla bilip az hissedememekten doğuyor. Bu yüzden bana modern değil, çok eski geliyor. Antik bir lanetin çağdaş bir sureti gibi.
Mephistopheles benim gözümde bir “şeytan” değil. O, Faust’un iç sesi. Alaycı, soğuk, acımasız ama dürüst. Faust’un söylemeye cesaret edemediklerini dile getiriyor. Aslında ortada bir ruh satışı yok ruh zaten huzurunu kaybetmiş. Yapılan anlaşma gecikmiş bir kabullenişten ibaret benim için . Faust cehenneme gitmeyi seçmiyor zaten cehennemde yaşadığını itiraf ediyor.
Gretchen meselesine romantik bakamıyorum. Çünkü orada aşk yok sorumluluk var. Gretchen Faust’un kurtuluşu değil onun sınavı ve Faust bu sınavdan geçemiyor. Büyük fikirler, yüksek idealler, sonsuzluk arayışı…… Hepsi bir anda anlamsızlaşıyor, çünkü masum bir hayatın bedelini ödemeyi göze alıyor. Benim için Gretchen’in sessizliği, Faust’un bütün monologlarından daha ağır.
Faust kötü biri mi? Bence hayır.
Ama tehlikeli biri.
Çünkü daha fazlasını istiyor ve bunun bedelini çoğu zaman başkalarına ödettiriyor. İyi niyetin ölçüsüz hali. Kendini aşma arzusunun vicdansızlaşmış biçimi. Ben Faust’u bu yüzden yargılıyorum çünkü yetmek istemek, çoğu zaman başkasını yok saymakla sonuçlanıyor.
Finalde Goethe’nin Faust’u kurtarmasına mesafeliyim. Metnin umudunu anlıyorum ama hayata uymuyor. Gerçek hayatta Faustlar çoğu zaman kurtulmaz. Kurtulsalar bile
Faust – Bir TragedyaJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202516,9bin okunma
Goethe’nin Faust’u, insanın içindeki o bitmeyen boşluğu, iyilikle kötülük arasındaki salınımı ve “daha fazlası” arzusunun karanlık yüzünü en çıplak haliyle gösteren bir metin. Okurken bazen kendi içimde dolaşır gibi hissettim; sanki Mephistofeles her sayfada insanın zaaflarını yüzümüze tutan bir aynaya dönüşüyor.
Faust, bilgiyi tüketmiş ama hikmeti bulamamış bir insanın hikâyesi… Bildikçe derinleşmeyen, derinleştikçe huzur bulamayan o hâl. Tanrıyla şeytanın arasında değil, insanın kendi içinde geçen bir mücadele aslında. Goethe, bunu öyle ustalıkla kuruyor ki, metin sadece bir tragedya olmaktan çıkıp insan olmanın ağırlığına dair felsefi bir yürüyüşe dönüşüyor.
Mephistofeles özellikle etkileyici: Alaycı, keskin, bazen acımasızca dürüst. Onu okudukça “kötülük” değil de “insanın gölgesi” gibi geliyor. Faust’un arayışı da bir tür kaçış; dünyayı değil, kendi iç karanlığını aşmaya çalışıyor. Ne zaman bir cevap bulduğunu sansa, başka bir boşluğa düşüyor. Bu da kitabın en tanıdık yeriydi: Tatminin insana asla tam nasip olmaması.
Kitabı kapattığımda aklımda şu kaldı: İnsan, ışığa kavuşmak için önce kendi karanlığından geçmek zorunda.
Faust, hem bir hesaplaşma hem bir çağrı: Kendimizi kandırmadan kendimize bakabilmek için.
Goethe’nin Faust’u benim için hem zorlayıcı hem de oldukça çarpıcı bir okuma oldu. Faust’un bilgi ve anlam peşindeki bitmeyen arayışı, Mephisto ile yaptığı anlaşmanın yarattığı gerilim ve tüm o felsefi sorgulamalar, kitabı klasiklerden biri yapan en güçlü tarafları.
Yer yer dili ağırlaştı, açık söyleyeyim bazı bölümlerde yavaşladım. Ama bittiğinde “iyi ki okumuşum” dediğim, üzerine düşündüren bir eser oldu. Özellikle insanın iç çatışmalarını ve zaaflarını ele alış biçimi
gerçekten etkileyici.
Klasik okumayı seven herkesin denemesi gereken, bitirdikten sonra insanda iz bırakan bir kitap.
Faust – Bir TragedyaJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202516,9bin okunma
5/10
bizim goethe'yle aramiz hic duzelmeyecek gibi. yazdigi neyi okusam "kurgu iyi, fikir guzel ama ben yazsam daha guzel olurdu" demekten kendimi alamiyorum maalesef. faust'u da cok uzun bir surede bitirdikten sonra acaba ben mi bir sey kacirdim diye inceleme videolari acip izledim ve en ufak bir seyi bile kacirmamisim, kitap hakkindaki dusuncelerim degismedi aksine pekisti. kitap hakkindaki yorumlamalari baska bakis acilarindan da dinledikten sonra dusuncelerimden tamamen emin oldum.
goethe'nin bilgi birikiminin cok fazla oldugu asikar ama bildigi her seyi de yazmasina gerek yoktu. oyun gereksiz uzun ve bazi sahnelerin uc bes cumlesi disinda pek bir anlami bile yok. ve surekli alakasiz karakterlerin girip cikmasiyla faust'a duzgun odaklanamiyoruz. oyunun basindan sonuna kadar faust'un hayatinda bir seyler oluyor ve cok az kisminda faust'un dusuncelerini ya da karakter degisimini gorebiliyoruz ki bence ona cok agirlik verilmesi gerekirdi. oyunun en basindaki sahne cok iyiydi cunku faust'un bakis acisini, dusuncelerini cok iyi yansitmisti ama devaminda bu acidan cok bozukluklar oldu. faust'a ve mephisto'ya odaklanilmaliydi daha cok.
kitapla ilgili en cok soylenen sey felsefi cikarimlari ki "neredeler?" diye soruyorum... 1800lerde yazilmis bile olsa isledigi konu inanilmaz denecek bir konu degildi yani. arada yunan miti karakterlerinin gelip gelip uzun bos konusmalar yapmalari da fena sıkıcıydı bu kitabi guzel bir kirpip kenarini kosesini duzeltip cumlelerle ugrasip evreni tekrar duzenlesem guzel olabilirdi.
mephisto'nun faust uzerindeki etkisini hic goremedik desem yalan olmaz, isin sonu da zaten nereye vardiysa... onu da sevemedim, tragedya boyle biter mi goethe ya git marlowe'dan ornek al biraz.
yazilanlar da bazi kisimlar haric fazla guzel gelmedi cevirmen
Reklam
Reklam