fatmanur
@filaneuse
19 okur puanı
Ekim 2025 tarihinde katıldı
“Utanma ani bir deneyimdir. Kişinin o sırada uğraştığı şey her ne ise onunla devam eden ilişkisini beklenmedik şekilde yarıda keser.” diyor Wright. Bu yarıda kesmenin, erteleme ile aynı olduğuna akılda tutmak faydalı olabilir. Erteleme de korku ve utançtan dolayı dışta olan şey ile ilişkimizi kesmekteyizdir, kendimizi korumak için. 
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
James Gilligan, Violence (Şiddet, 1997) başlıklı ünlü kitabında da güçlü şiddeti üreten şeyin güçlü utanç olduğunu ifade etmekte: “En yoğun utanç duygusunu teşvik eden olayın doğasını ve dolayısıyla en aşırı şiddeti anlamak istiyorsak, o olayı bu kadar utanç verici yapanın, olayın kendisinin saçmalığı olduğunu net bir şekilde ortaya koyup kavramamız gerekir.“
Bu saçmalığa, çocuklardan beklediğimiz şeylerin anlamsızlığı da dahil. Çocuk bilişsel olarak onu ne kadar anlamayacak düzeydeyse eleştirildiği davranış için yüklenen utanç stresi de o kadar yoğun oluyor. Eleştirmeden açıklamaya çalışmakta bir yol olabilirdi oysa.
Gelişim psikologu ve psikanalist Erik Erikson, Çocukluk ve Toplum kitabında “Bir insanı çok utandırmak kurallara içten şekilde uymasına değil, kimsenin görmeyeceği şekilde paçayı kurtarmaya dair gizli bir niyete neden olur, eğer küstah bir utanmazlıkla sonuçlanmıyorsa. “
Çocukla ilişkimize duygusal ev gibi düşünelim. Çocuğun yaşayabileceği tek yer, onu zorla içine doğurduğumuz bu duygusal ev. Çocuğu önce doğurup sonra onu bazı günler reel evden atmakla ona bazen şevkat/sevgi/ilgi gösterip bazen bu hisleri kasıtlı olarak, ceza niyetiyle kesmek arasında fark yok. Çocuğun, gidebileceği/yaşayabileceği bir başka duygusal evi yok çünkü. Reel bir çatıya ne kadar ihtiyacımız varsa duygusal çatıya da en az o kadar ihtiyacımız var çocukken.
Mükemmeliyetçiliğin de utanç ve suçlulukla ilişkisi var. Olası her küçük hatayı utanç ve suçluluk duygumuz nispetinde büyük algılamamız demek mükemmeliyetçilik çoğu zaman. Kendimize utançtan korumak için erteliyoruz.