Geçmişe yolculuğa çıkmaya ne dersiniz?
Ama öyle bireysel bi geçmiş değil, rahatça nefes aldığımız bu toprakların uğruna ülkece verilen mücadelelerin geçmişi.. Kanla sulanan her karışın, mücadelenin memleketin her köşesinde kol gezdiği, canla ödenen bi geçmiş..
C*
Kitap 7 bölümden oluşuyor:
K Sakız Ağacı
Selvi Ağac
Darağacı
‹ Keklikyan
19 Mayıs 1919
• Armut Ağacı
• Zeytin Ağacı
Her bölüm ismiyle müsemma güzel konulara temas etmiş.
Osmanlı'nın içinde bulunduğu savaş durumunu ülkenin her
tarafındaki kıyım içtenlikle işlenmiş. Gözlerim dolu dolu okudum.
Yazara bu kitap için teşekkür eder, başarılarının devamını dilerim.
Her şey Hamit'in askere gitmesiyle başlar. Öyle ki ülkenin doğudaki ve batıdaki tüm cephelerinde 11 yıl mücadele etmiştir.
Hamit, annesi ve eşi Vesile ile Fethiye'de kendi halinde yaşayan bi ailedir. Savaş başlayınca ailesini bırakıp askere gider. Osmanlı Balkan Harbine girmiştir ve Hamit orda askerliğini yapar ilk.
Burdan sonra Çanakkale Cephesine geçer. Çanakkale'de de mücadele ettikten sonra Doğu Cephesine geçer, Rus ve Ermenilerle savaşılır. Burda 13 ay esir olur. Çetenin elinden kaçmak ister ama çete yolda karşısına çıkar. Hamit, "Mustafa Kemal'in askeriyim.." deyince ondan korkan küffar, geri çekilir.
Mustafa Kemal'in başarısı tüm dünyaya duyulmuştur çünkü.
Her cephede askerin vatanını koruma aşkı, çektiği eziyet, düşmanın vicdansızlığının üstüne bide aç kalmalarını okudukça aklıma "Toprak, eğer uğrunda ölen varsa vatandır." sözü geldi. eg Hikaye gibi anlatılan bu satırlar an be an yaşandı. oo
19 Mayıs 1919 günü tarih yeniden yazılır.
ga Ve Ulu Onder
Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşını resmen başlatır. CDoğuda ve Batıda şanlı ordu, çetin mücadeleyi verir, zaferi kazanır. 5 yıl işgal altında kalan İstanbul özgürlüğünü elde eder. Ve Hamit, memleketine
Hamit Çavuş’un gerçek yaşam hikâyesi üzerinden; savaşın acısını, vatan sevgisini, özlemi ve insanın içindeki o vazgeçmeyen mücadele ruhunu iliklerime kadar hissettim.
Bir cepheden diğerine koşan, esir düşen, açlık ve yoklukla mücadele eden ama hiçbir zaman umudunu ve vatan sevgisini kaybetmeyen bir kahramanın hikâyesi sayfalara öyle güçlü yansımış ki, okurken zaman zaman gözlerim doldu.
Savaşların yalnızca cephede verilmediğini; geride kalan annelerin, eşlerin ve bekleyen sevdaların da kendi savaşlarını verdiğini bir kez daha gördüm.
Hamit Çavuş’un Vesile’ye duyduğu özlem, vatanına olan bağlılığı ve yaşadığı fedakârlıklar uzun süre aklımdan çıkmayacak.
Yazarın arşiv çalışmaları ve gerçek bir hayat hikâyesini gün yüzüne çıkarma çabası kitaba ayrı bir değer katmış.
Tarihin tozlu raflarında kalmış kahramanları tanımak, geçmişe farklı bir pencereden bakmak isteyenler için çok kıymetli bir eser.
Eğer gerçek yaşam öykülerini, tarihî romanları ve unutulmuş kahramanların hikâyelerini seviyorsanız Türk Damarı mutlaka okuma listenizde olmalı.
“Hayat hesapla değil, nasiple yaşanır.”
Neandertaller hakkında bildiklerimi sandığımdan çok daha az bildiğimi bu kitap sayesinde fark ettim. Yıllardır filmlerden, belgesellerden ve ders kitaplarından zihnimize yerleşen "ilkel, kaba, gelişmemiş insan" imajını Rebecca Wragg Sykes tek tek sorguluyor ve bilimsel verilerle adeta yeniden inşa ediyor.
En çok hoşuma giden şey, kitabın Neandertalleri romantize etmeden ama onlara haksızlık da etmeden anlatması oldu. Arkeolojik bulguların nasıl yorumlandığını, yıllar içinde değişen teorileri ve yeni teknolojilerin geçmişe bakışımızı nasıl değiştirdiğini büyük bir ustalıkla aktarıyor. Okurken sadece Neandertalleri değil, bilimin nasıl ilerlediğini de öğreniyoruz.
Kitap, onların sadece nasıl avlandığını ya da ne yediğini anlatmakla kalmıyor; sevgi, aile bağları, hastalara bakmaları, ölülerini gömme biçimleri, sanat anlayışları ve gündelik yaşamları üzerine de düşündürüyor. Sayfalar ilerledikçe Neandertaller, uzak ve yabancı bir tür olmaktan çıkıp bize sandığımızdan çok daha yakın akrabalar hâline geliyor.
Elbette popüler bilim kitabı olduğu için roman gibi akıp gitmesini beklememek gerekiyor. Yer yer yoğun bilgi içeriği nedeniyle yavaşladığım bölümler oldu. Ancak yazarın samimi anlatımı ve karmaşık bilimsel bilgileri anlaşılır hâle getirmesi okumayı oldukça kolaylaştırıyor. Dipnotlar, örnekler ve farklı araştırmalara yaptığı göndermeler de kitaba büyük bir güvenilirlik katmış.
Bu kitap bana geçmişi kesin doğrular üzerinden değil, sürekli değişen yeni keşifler ışığında değerlendirmek gerektiğini bir kez daha hatırlattı. Neandertallerin yalnızca tarih öncesinin sessiz figürleri olmadığını, insanlık hikâyesinin ayrılmaz bir parçası olduklarını görmek oldukça etkileyiciydi.
İnsan evrimine, arkeolojiye ve tarihin derinliklerine ilgi duyanlar için kesinlikle çok değerli bir
"KIRILAN SESSİZLİK"
"Düşmanlarımız ne kadar sert vururlarsa vursunlar asla bizleri yıkamazlar, yenebilirler ama yıkılmayız, umudumuz, hayallerimiz ve inançlarımız hâlâ var olurlar fakat en yakınlarımızın en ufak darbesi umudumuzu, hayallerimizi ve inancımızı yerle yeksan edebilir."
Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda görünen bir aile… İçeride ise yıllardır
sustukça büyüyen sırlar, konuşulmayan gerçekler, suskunluklar ve en sonunda dayanılmaz hale gelen sessizliğin çatırdaması…
Sıradan bir aile hikâyesi gibi başlasa da yazar, bir ailenin içten içe nasıl çürüdüğünü, sessizliğin bir aileyi nasıl yabancılaştırdığını gözler önüne seriyor. Bizi gerilim dolu bir labirentin içine sürüklüyor.
Halim, kendi halinde bir elektronik mühendisi. Hayatı seven, insanlara güvenen, sıradan bir hayatın peşinde. En yakın arkadaşı Ferdi ise onun “can kardeşi”. Birlikte büyümüş, birlikte hayaller kurmuş, birlikte büyümüş iki çocukluk arkadaşı.
İş hayatına atılmalarıyla birlikte görüşme sıklıkları azalır. Ama dostlukları devam eder. Bir gün Emirgan Korusu’nda buluşurlar. Eski günleri yâd eder, kahkahalar atar, belki de “Ne çabuk büyüdük” derler. Ferdi yeni bir projeden bahseder. Kısa bir Mısır gezisinden sonra hayata geçireceği planları anlatır. Bu buluşma, Halim’in hayatının son “güvenli” günlerinden biridir.
Çünkü Ferdi’nin yola çıktığı gün, Halim’in karşı komşuları aniden ölür. Ve Ferdi, bir daha geri dönmez.
Ferdi’nin dönmeyişi, Halim’in dünyasında ilk sarsıntıyı yaratır. Komşularının ölümü ise ikinci büyük şoktur. Halim, iki olay arasında bağlantı olup olmadığını merak etmeye başlar. Araştırdıkça, öğrendikçe, gerçeğe yaklaştıkça… İnsanlara olan güveni birer birer dökülür.
Dostluk dediğin neydi ki?
İnsan dediğin neydi ki?
Peki ya güvendiğin her şeyin yalan olduğunu öğrensen, geriye
Bit Palas, benim için sadece bir apartman romanı değildi. Daha çok aynı binanın içinde yaşayıp birbirine değmeden geçen insanların, eskiyen duvarların, bastırılmış anıların ve içten içe çürüyen bir şehir halinin romanıydı.
Romanın merkezinde Bonbon Palas var. Dışarıdan bakınca sıradan bir apartman gibi görünen ama içine girdikçe her dairesinden ayrı bir hayat çıkan bir yer. Elif Şafak, apartman sakinlerini tek tek anlatırken aslında sadece kişileri değil, İstanbul’un farklı yüzlerini de gösteriyor. Her dairede başka bir alışkanlık, başka bir yalnızlık, başka bir geçmiş ve başka bir tuhaflık var.
Kitapta en çok sevdiğim şey, Bonbon Palas’ın neredeyse canlı bir karakter gibi durmasıydı. Sadece insanların yaşadığı bir bina değil; kokusuyla, eskimişliğiyle, geçmişiyle, bahçesiyle, çöpleriyle ve sakinlerinin kendi iç dünyalarıyla beraber nefes alan karanlık bir yer gibiydi. O rahatsız edici çöp kokusu da bana göre sadece apartmanın sorunu değildi. İnsanların sakladıkları, görmezden geldikleri, üstünü örttükleri ne varsa sanki yavaş yavaş apartmanın içine sinmişti.
Elif Şafak’ın bu kitapta kurduğu atmosferi çok başarılı buldum. Güzel, parlak ve huzurlu bir apartman okumuyoruz. Aksine gri, dağınık, yer yer boğucu, hatta rahatsız edici bir dünyanın içine giriyoruz. Ama kitabı güçlü yapan şey de bu bence. Çünkü karakterlerin hayatları da apartman gibi; dışarıdan bir şekilde ayakta duruyorlar ama içlerinde birikmiş çok fazla şey var.
Her karakterin ayrı bir hikayesi olması kitabı daha sürükleyici hale getirmiş. Kimi geçmişe takılı kalmış, kimi yalnızlığını başka şeylerle örtmeye çalışıyor, kimi kendi düzeninin içinde sıkışmış, kimi de vicdanıyla ya da unutmak istedikleriyle yaşıyor. Hepsini çok sevmek zorunda değilsiniz ama hepsinin bu apartmanın içinde bir karşılığı var.
Bu kitap Fernando Pessoa’nın ölümünden sonra ortaya çıkan notları ve günlüklerden toplanan ‘olaysız bir öz yaşam’ öyküsüdür. Kendisini de kitapta ‘bu kitap hiç hayatı olmamış bir adamın biyografisidir’ diye not düşmüştür. Bu kitap yaşanan olayları değil, kendisinin dünyadaki varlığını okurla birlikte sorgulamıştır. Savaştan sonra kaleme alındığı bilinen metinler savaşın buhranını ve kasvetini yansıtır. ‘Ben hep şimdiki zamanda yaşarım’ dese de , geçmişten kurtalamayacak kadar geçmişe ve geleceği karamsar görecek kadar geleceğe saplantılı bir adamdır bay Pessoa çünkü, iki sonraki cümlesinde şu yer alır: ‘Geçmişim, olmayı başaramadığım her ne varsa onlarla dolu’
Yazar, okuyucuyu 675 sayfa boyunca Lizbon’da muhasebe yardımcısı olan Pessoa’nın hayatın sıradanlığı, insanlığın basitliği, yalnızlığı ve benliği hakkında sorgulamalara iter ve okuyucu-kendisinin de kitapta belirttiği gibi- ‘şehvetli’ bir kabus görmüş gibi olur. Sayfalar arasında gezinirken ‘öyleyse beni kim kurtaracak var olmaktan’ diye çırpınan Pessoa, okura var olmaktan hem mutlu hem de mutsuz olduğunu anlatırken, kurtarılmak için yardım çığlıkları atıp bir yandan da yalnızlığıyla övünen anlar yaşattırır. Yıllarca insanların içinde ‘ayrık otu’ gibi yaşamayı kendine görev edinmiş bir isimdir çünkü, kendisini tarif ederken ‘ben bir hiçim, kendimi hiçbir şey olarak hayal ediyorum’ diye tanımlamıştır.
Kendini ve insanlığı sorgulayan okurlar kitabı beğeneceklerdir; Satır aralarında gezen tutarsızlıkların nedeni ise Pessoa’nın ‘Ben aslında iki kişiyim’ demesidir. Dili, çevirmen Saadet Özen’in başarısıdır ve kitap okumayı kendine mesken tutmuş okuyucular için çok kolaydır. Okunması ise, olaysız oluşu kitabın akıcılığını etkilese de cümlenin derinliklerini anlamak için okuyucuyu çok defa aynı sayfa üzerinde kalıp
