ayseakkan
@gokitto
Okul öncesi öğretmeni /
Şu anda okuduğu kitap
Karbonhidratlara Karşı Karbonhidratlar ile Savaşmak?
Yontma ya da Cilalı Taş Devri insanının kahvaltısı yabani balık,
sürüngen, kuş ya da başka av hayvanları (çoğu zaman pişirilmemiş),
yaprak, kök, meyve ya da böcekler olabilirdi. Bugünse kahvaltı
daha çok bir kase buğday unu, mısır nişastası, yulaf, meyveli glukoz
şurubu ve sakkarozdan ibaret. Tabii ki bunlara "buğday unu,
mısır nişastası, yulaf, meyveli glukoz şurubu ve sakkaroz" yerine
Sağlıklı Gevrek Ürünleri ya da Meyveli Çıtır gibi daha cazip
isimler veriliyor. Ya da akçaağaç şurubuyla tatlandırılmış waffle
ve krep; üzerine reçel sürülmüş tost ya da az yağlı peynirli çavdar ekmeği Amerikalıların çoğu sabahtan itibaren aşın karbonhidratla
beslenmeye başlıyor ve bunu bütün gün sürdürüyor.
Yaşantımızda fiziksel faaliyetler kolaylaştıkça -en son ne zaman
bir hayvanın derisini yüzdünüz ya da parçaladınız, kış boyu
idare edecek kadar odun kestiniz, çamaşırınızı nehir kenarında
yıkadınız- ve kolay sindirilebilecek gıdalar arttıkça oburluktan
kaynaklanan hastalıkların ortaya çıkmasına şaşmamak gerek.
Avlanan bir yabani hayvan ya da yabani sarımsak ve doğadan
toplanan meyvelerden tıka basa yemekle kimse şeker hastası
olmaz . . . ya da sebzeli omlet, som balığı, karalahana, dilimlenmiş
biber ve söğüş salatalık yiyerek. Çoğu kişi fazla muffin, bagel,
mısır gevreği, pankek, waftle, pretzel, pasta, kruvasan, donut ve
tart yediği için şeker hastası oluyor. kan şekerini en çok yükselten
gıdalar aynı zamanda diyabete yol açıyor. Bunun oluşumu son
derece basit. Karbonhidratlar pankreasın insülin oluşturmasını
tetikleyerek iç organlardaki yağı artırıyor; iç organlardaki yağ
insülin direnci ve iltihaplanmaya yol açıyor. Yüksek kan şekeri,
trigliserid ve yağ asitleri pankreasa zarar veriyor. Yıllar boyu aşırı
Çalışan pankreas sonunda glukotoksisite, lipotoksisite ve
Reklam
Buğdayı hayatımızdan çıkarırsak ne olur?
buğdayı dışlarsanız olağanüstü sonuçlara ulaşırsınız:
Kan şekerinin artışı daha az tetiklenir, daha fazla yemenize neden
olan ekzorfinler oluşmaz, iştahı etkileyen glukoz-insülin dönüşümü
yaşanmaz. Ve eğer glukoz-insülün iniş çıkışı oluşmuyorsa iştah
artışı da söz konusu olınaz, sadece gerektiği kadar yersiniz ve aşırıya
kaçmazsınız. İştah azalınca alınan kalori de azalır, iç organlardaki
yağ yok olur, insülin direnciniz artar, kan şekeri düşer. Diyabet
hastalan iyileşir, prediyabet kişiler bu riskten kurtulur. Yüksek
tansiyon, iltihaplanma, glisemi, küçük LDL partiküll eri, trigliserid
gibi zayıf glukoz metabolizmasıyla ilgili tüm olgular azalır
Buğday çıkınca neler olur?
"Anlamıyorum. Herkesten daha fazla egzersiz yapıyorum.
Spor yapmayı seviyorum. Ama ne yaparsam yapayım bir türlü
zayıflayamıyorum" Larry diyet denemelerini salt pirinç yemek,
proteinli içkiler içmek, "detoks" uygulamaları ve hatta hipnoz olarak özetledi. Bu diyetlerle birkaç kilo veriyor ve hemen geri
alıyordu. Bir tek zaafı olduğunu itiraf etti: "Geceleri iştahımla
başa çıkamıyorum. Yemekten sonra atıştırma isteğimin önüne
geçemiyorum. Bunu da tam tahıllı pretzel, çok tahıllı kraker gibi
sağlıklı yiyecekleri yoğurda banarak karşılamaya çalışıyorum. Ama
bazen yemekten kalkınca yatıncaya kadar atıştırıyonım. Nedenini
bilmiyorum, ama geceleri bana bir hal oluyor, bir türlü kendimi
tutamıyorum."
Larry'ye ilk yapacağı şeyin en büyük iştah açıcı olan buğdaydan
uzak durmak olduğunu söyledim. Larry bana "Çok saçma bir
düşünce" der gibi baktı. Derin derin içini çektikten sonra denemeyi
kabul etti. Evde dört ergen olduğundan, raflardan buğdaylı
atıştırmalıkları kaldırmak oldukça zor olmuş olmalı ama karısıyla
beraber bunu başardılar.
Larry altı hafta sonra tekrar büroma geldi. Üç gün içinde gece açılan iştahının tamamen yok olduğunu söyledi. Artık akşam yemeğini yiyor ve atıştırma ihtiyacı duymuyordu. Ayrıca gündüzleri daha az iştahlı olduğunu ve arada hir şeyler atıştırma arzusunu hiç hissetınediğini de fark etmişti. Artık canı fazla bir şey çekmiyordu. Aldığı kaloriler ve yediği porsiyonlar da nispeten azalmıştı. Egzersiz alışkanlıklarını aynen sürdürürken "yalnızca" 5 kilo vermişti. Daha da önemlisi, yıllardır başa çıkamadığı iştahım
ve isteklerini denetim altına alabildiğine inanıyordu.
Beslenme listesinden buğdayı çıkaran kişiler, yedikleri son
bagel ya da lazanyadan birkaç gün ya da hafta sonra kendilerini
daha iyi hissettiklerini, ruh hallerinin daha ender değiştiğini, daha
rahat odaklanabildiklerini ve daha düzenli uyuduklarını belirtiyorlar.
Beynimizdeki bu tür "yumuşak" geçişleri belirlemek hayli
zordur. Üstelik yanıltıcı da olabilir, yani insanlar kendilerini daha
iyi hissettiklerini sanabilirler. Öte yandan, beyindeki sislerin ve
yorgunluk hissinin azalmasından sonra çoğu kişinin sürekli olarak
bu gözlemleri dile getirmesi beni çok etkiledi. Kişisel olarak ben
de bu duygulan yaşadım ve binlerce insanda da buna tanık oldum.
Buğdayın psikolojik etkilerini önemsememek kolaydır. Masum
görünüşlü bir kepekli kek ne kadar tehlikeli olabilir ki?
Çölyak hastalığında bağırsakların iltihaplanmasının
en büyük sorumlusu glutendir. Çölyak hastalarının gluten içerikli
gıdalardan özellikle uzak durması gerekir. Bu da buğdayla birlikte
gluten içeren arpa, çavdar, kılçıksız buğday, tritikale, kamut ve
belki de yulafın dışlanması anlamına gelir. Çölyak hastaları genellikle
buğday içerikli ürünlerin taklidi olan "glutensiz" gıdaları
tüketirler. Onların glutensiz gıda taleplerini karşılamak için glutensiz
ekmekten glutensiz keklere ve tatlılara kadar birçok yiyecek
üreten çok sayıda sektör kurulmuştur.
Bununla beraber, çoğu glutensiz gıdanın üretiminde buğday
unu yerine mısır nişastası, pirinç nişastası, patates nişastası ya da
tapyoka nişastası (manyok bitkisinden elde edilen nişasta) kullanılmaktadır.
Bu 1 O, 1 5 ya da daha fazla kilo vermek isteyenler için
özellikle zararlıdır çünkü glutensiz gıdalar buğdaydaki gluten gibi
bağışıklık ya da sinir sistemini etkilemese de kilo artırıcı glukozinsülin
dönüşümünü tetikler. Buğday ürünleri diğer gıdalara oranla
kan şekerini ve insülini daha fazla artırırlar. Ama unutmayın ki
mısır nişastası, pirinç nişastası, patates nişastası ve tapyoka nişastası
kan şekerini buğday ürünlerinden çok daha fazla artırırlar.
Bu yüzden glutensiz gıdalar sorunsuz değildir. Glutensiz gıdalar,
buğdayı dışladıkları halde aşırı şişman çölyak hastalarınııı
kilo verememesinin en büyük nedeni olabilir. Bana göre glutensiz
gıdalar sadece arada bir atıştırmaktan başka bir işe yaramazlar çünkü lıu gıdaların metabolizma üzerindeki etkisi bir kase şekerlemeden
pek de farklı değildir.
Dolayısıyla, buğdayın dışlanması sadece glutenin dışlanmasıyla
olmaz. Buğdayın dışlanması, kan şekerini sofra şekeri ve şekerlemelerden daha çok artıran kompleks bir karbonhidrat olan amilopektin A'nın dışlanması anlamına gelir.
Reklam