Filler eşittir ama bazı filler öbürlerinden daha eşittir!Edebiyat
Bir halk hikâyesinden, ilk Türk distopik romanına!
Peki, "distopya" deyince aklınıza Yaşar Kemal gelir miydi? Orwell, Huxley, Burgess... Belki çoğumuz 
Yaşar Kemal'in distopik bir eser meydana getirdiğini dahi bilmiyorduk. Oysa eseri okuyunca anlayacaksınız ki "Fazlası var, eksiği yok!" Peki neden? Belki bu sorunun cevabı da eserde saklı!
Hayvanlardan yola çıkarak insanları anlatmak, hangi eseri getiriyor aklınıza? Filler gücün simgesi, karıncalar çalışkanlığın, azmin... Filler Sultanı karıncalardan etkilenir ve onlara hükmetmek ister. Filler Sultanı otorite, Kırmızı Sakallı Topal Karınca otoriteye karşı başkaldırının simgesi. "Ama bilmeliydiniz ki haklı azınlık, haksız çoğunluktan daha güçlüdür." (s. 17) Öyle midir sahiden? Yoksa sadece edebiyatta mı öyle biter mücadeleler? Dönüp bakalım mı dünyaya!
Bir milleti yok etmek isterseniz önce nereden başlarsınız buna? Kim olduklarını unutturmaktan değil mi? Ama önce bir başlangıç gerek, mağduru oynamak! İkiz Kuleler saldırısını düşünün, Fil Amerika'ydı, göstermelik bir saldırıyla mağduru oynadı, ilk saldırı onlardan geldi dedi ve devamında girdiği yerlere "özgürlüğü" götürdü. Sömürge yasaklı kelimeydi neticede! Durun, o kadar uzağa gitmeyelim, ne diyor İsrail, ilk kurşunu Filistin sıktı! Savaşı kazanmak yalnızca bir başlangıçtır, bir son değil... Tamamen yok etmek için dilini ve kültürünü unutturmaya yönelik çalışmalar gelir, eserdeki Filce okulu gibi... Tarihini, dilini, kim olduğunu unutturmak... 
Cengiz Aytmatov'un 
Gün Olur Asra Bedel'ini bilirsiniz, mankurtlaştırma çalışmaları vardır Sosyetlerin Türkler üzerinde. Kim olduğunu unutursun, kimden geldiğini... "Nayman Ana harap olmuş belleğin kapısını kaçıncı kez zorlamayı denedi: Kim olduğunu anımsa! Adını öğren! Babanın adı Dönenbay! "youtu.be/Pj--AfIcW7o?si=... Yalnızca zorla yapmazlar bunu, yine aynı eserde Sabitcan vardır, Sovyet okullarında okur, onlar gibi düşünür, kültürünü unutur.
"İnsan insana nasıl hükmeder Winston?" Cevap "acı çektirerek" değil mi? Önce yerle bir eder, sonra sözde sığınak olursun. Ne yapar Filler Sultanı, kendi için ambarlar doldurtur karıncalara, sonra kış gelip karıncalar aç kalınca lütfeder gibi o ambarların birkaçının kapısını açar... Ve karıncalar hep bir ağızdan "Yaşasın Filler Sultanı!" Şirketler sizi daha çok çalıştırmak için "Biz bir aileyiz," derler ya, "Hepimiz filiz" der Filler Sultanı. Gerçekten çok çalışırlarsa gerçek bir fil olacaklarını söyler. Birer fil olduklarına inanan karıncalar onlar gibi yemek, kıçlarını kaşıyıp yatmak istediklerinde ise tehlikeyi fark eden Filler Sultanı, "Karınca kadar filsiniz" der. Bütün filler eşittir ama bazı filler öbürlerinden daha eşittir!
- Böylesi yaşam yaşamaya değer mi?
+Değer, yaşamak her şeye değer. (s. 35)
Umut, var olmak için ne kadar önemli değil mi? Birini yok etmek istersen önce umudunu yok edersin, birini elde etmek istersen ona umut aşılarsın. Neden deli gibi çalışıyordu karıncalar, bir gün fil olmak umuduyla, neden deli gibi okuyordu Topal Kırmızı Karınca, bir gün karıncaların yeniden özgür olması umuduyla! "Umutsuzluk tutsaklığın gıdasıdır. Umutsuzluk köleliğin anasıdır. Umutsuzluk yüreğin yıkımıdır."
"Bilinçleninceye kadar asla başkaldırmayacaklar ama başkaldırmadıkça da bilinçlenemezler," der 
George Orwell 1984'te. Bunun yolu nereden geçiyor peki? Tüm yolların geçtiği yerden, düşünmek, okumak... "Henüz yasaklanmadı," öyle değil mi? Ya yasaklandıysa? "Kitaba, düşünmeye düşman edeceksiniz onları," diyor Filler Sultanı, kurdukları okullarda kendileri gibi düşünmeyi öğretiyor, "zaten üç beş kelime" dedikleri karınca dilini yasaklıyor. Televizyon ve kitaplar ile kendi düşüncelerini empoze ediyorlar. Filsiniz ama biz izin verdiğimiz kadar. Bir düşünün. Batılıyız ama Batı'nın izin verdiği kadar... Hani Avrupa Birliği? Yok o kadar Batılı değilsiniz...
İnsanlara düşünmeyi nasıl unutturursunuz? Onlara düşünecek zaman tanımayarak: "O kadar ağır işler yükleyeceğiz ki onlara, düşünecek bir anlık bile zamanları olmayacak. Bu karıncalara hiçbir zaman başlarını bile kaşıyacak bir süre tanımayacağız. Hep iş, hep çalışma, hep açlık, hep yoksulluk, hep gelecek korkusu içinde olacaklar. Bu korkular onları kör, sağır, sersem, beyinlerini işlemez yapacak. İnsanfiller, insankarıncalara hep bunu yaparlar." Ne kadar çok çalışıyoruz değil mi? Düşünemeyelim diye mi yoksa? Sömürülmek için mi? Özür diliyorum, sömürmek yasaklı kelimeydi! Hepimiz eşitiz, haydi şimdi daha çok çalışın, daha eşit olalım!
"... insanoğlu bezirgan olduktan sonra her şeyi alıp sattıktan sonra, insan olmaktan da çıktı. Yüreği alıp sattı insanoğlu, yürek, yüreklikten çıktı." (s. 82)
En çok okuyandan korkuluyordu.
En çok düşünenden, tarihini araştırandan.
Ya birlik olurlarsa?
En kolayı birbirine düşürmek!
Sen kırmızı sakallısın,
Sen sarıca karınca!
Sen Kırgızsın, sen Kazak, sen Özbek, siz başkasınız! Bakın alfabeleriniz bile farklı! Hepimizin yegane isteği önce Rus olmak!
Siz Türksünüz, siz Kürt, asla bir olamazsınız!
Böl, parçala, yönet!
Bir olurlarsa seni yönetirler çünkü!
Düşün dünyamızda çığır açacak bir eser ve bunu geç keşfetmenin acısını yaşıyorum! Başkaları da geç keşfetmesin, ziyadesiyle haksızlığa uğrayan Yaşar Kemal'in eseri daha çok okunsun diyerek incelemeyi paylaşan bir takipçime kitabı hediye etmek istiyorum. Okunsun, okutulsun, tüm kitaplıklarda yer bulsun!
Yaşar Kemal'in distopik bir eser meydana getirdiğini dahi bilmiyorduk. Oysa eseri okuyunca anlayacaksınız ki "Fazlası var, eksiği yok!" Peki neden? Belki bu sorunun cevabı da eserde saklı!
Hayvanlardan yola çıkarak insanları anlatmak, hangi eseri getiriyor aklınıza? Filler gücün simgesi, karıncalar çalışkanlığın, azmin... Filler Sultanı karıncalardan etkilenir ve onlara hükmetmek ister. Filler Sultanı otorite, Kırmızı Sakallı Topal Karınca otoriteye karşı başkaldırının simgesi. "Ama bilmeliydiniz ki haklı azınlık, haksız çoğunluktan daha güçlüdür." (s. 17) Öyle midir sahiden? Yoksa sadece edebiyatta mı öyle biter mücadeleler? Dönüp bakalım mı dünyaya!
Bir milleti yok etmek isterseniz önce nereden başlarsınız buna? Kim olduklarını unutturmaktan değil mi? Ama önce bir başlangıç gerek, mağduru oynamak! İkiz Kuleler saldırısını düşünün, Fil Amerika'ydı, göstermelik bir saldırıyla mağduru oynadı, ilk saldırı onlardan geldi dedi ve devamında girdiği yerlere "özgürlüğü" götürdü. Sömürge yasaklı kelimeydi neticede! Durun, o kadar uzağa gitmeyelim, ne diyor İsrail, ilk kurşunu Filistin sıktı! Savaşı kazanmak yalnızca bir başlangıçtır, bir son değil... Tamamen yok etmek için dilini ve kültürünü unutturmaya yönelik çalışmalar gelir, eserdeki Filce okulu gibi... Tarihini, dilini, kim olduğunu unutturmak... Cengiz Aytmatov'un Gün Olur Asra Bedel'ini bilirsiniz, mankurtlaştırma çalışmaları vardır Sosyetlerin Türkler üzerinde. Kim olduğunu unutursun, kimden geldiğini... "Nayman Ana harap olmuş belleğin kapısını kaçıncı kez zorlamayı denedi: Kim olduğunu anımsa! Adını öğren! Babanın adı Dönenbay! "youtu.be/Pj--AfIcW7o?si=... Yalnızca zorla yapmazlar bunu, yine aynı eserde Sabitcan vardır, Sovyet okullarında okur, onlar gibi düşünür, kültürünü unutur.
"İnsan insana nasıl hükmeder Winston?" Cevap "acı çektirerek" değil mi? Önce yerle bir eder, sonra sözde sığınak olursun. Ne yapar Filler Sultanı, kendi için ambarlar doldurtur karıncalara, sonra kış gelip karıncalar aç kalınca lütfeder gibi o ambarların birkaçının kapısını açar... Ve karıncalar hep bir ağızdan "Yaşasın Filler Sultanı!" Şirketler sizi daha çok çalıştırmak için "Biz bir aileyiz," derler ya, "Hepimiz filiz" der Filler Sultanı. Gerçekten çok çalışırlarsa gerçek bir fil olacaklarını söyler. Birer fil olduklarına inanan karıncalar onlar gibi yemek, kıçlarını kaşıyıp yatmak istediklerinde ise tehlikeyi fark eden Filler Sultanı, "Karınca kadar filsiniz" der. Bütün filler eşittir ama bazı filler öbürlerinden daha eşittir!
- Böylesi yaşam yaşamaya değer mi?
+Değer, yaşamak her şeye değer. (s. 35)
Umut, var olmak için ne kadar önemli değil mi? Birini yok etmek istersen önce umudunu yok edersin, birini elde etmek istersen ona umut aşılarsın. Neden deli gibi çalışıyordu karıncalar, bir gün fil olmak umuduyla, neden deli gibi okuyordu Topal Kırmızı Karınca, bir gün karıncaların yeniden özgür olması umuduyla! "Umutsuzluk tutsaklığın gıdasıdır. Umutsuzluk köleliğin anasıdır. Umutsuzluk yüreğin yıkımıdır."
"Bilinçleninceye kadar asla başkaldırmayacaklar ama başkaldırmadıkça da bilinçlenemezler," der George Orwell 1984'te. Bunun yolu nereden geçiyor peki? Tüm yolların geçtiği yerden, düşünmek, okumak... "Henüz yasaklanmadı," öyle değil mi? Ya yasaklandıysa? "Kitaba, düşünmeye düşman edeceksiniz onları," diyor Filler Sultanı, kurdukları okullarda kendileri gibi düşünmeyi öğretiyor, "zaten üç beş kelime" dedikleri karınca dilini yasaklıyor. Televizyon ve kitaplar ile kendi düşüncelerini empoze ediyorlar. Filsiniz ama biz izin verdiğimiz kadar. Bir düşünün. Batılıyız ama Batı'nın izin verdiği kadar... Hani Avrupa Birliği? Yok o kadar Batılı değilsiniz...
İnsanlara düşünmeyi nasıl unutturursunuz? Onlara düşünecek zaman tanımayarak: "O kadar ağır işler yükleyeceğiz ki onlara, düşünecek bir anlık bile zamanları olmayacak. Bu karıncalara hiçbir zaman başlarını bile kaşıyacak bir süre tanımayacağız. Hep iş, hep çalışma, hep açlık, hep yoksulluk, hep gelecek korkusu içinde olacaklar. Bu korkular onları kör, sağır, sersem, beyinlerini işlemez yapacak. İnsanfiller, insankarıncalara hep bunu yaparlar." Ne kadar çok çalışıyoruz değil mi? Düşünemeyelim diye mi yoksa? Sömürülmek için mi? Özür diliyorum, sömürmek yasaklı kelimeydi! Hepimiz eşitiz, haydi şimdi daha çok çalışın, daha eşit olalım!
"... insanoğlu bezirgan olduktan sonra her şeyi alıp sattıktan sonra, insan olmaktan da çıktı. Yüreği alıp sattı insanoğlu, yürek, yüreklikten çıktı." (s. 82)
En çok okuyandan korkuluyordu.
En çok düşünenden, tarihini araştırandan.
Ya birlik olurlarsa?
En kolayı birbirine düşürmek!
Sen kırmızı sakallısın,
Sen sarıca karınca!
Sen Kırgızsın, sen Kazak, sen Özbek, siz başkasınız! Bakın alfabeleriniz bile farklı! Hepimizin yegane isteği önce Rus olmak!
Siz Türksünüz, siz Kürt, asla bir olamazsınız!
Böl, parçala, yönet!
Bir olurlarsa seni yönetirler çünkü!
Düşün dünyamızda çığır açacak bir eser ve bunu geç keşfetmenin acısını yaşıyorum! Başkaları da geç keşfetmesin, ziyadesiyle haksızlığa uğrayan Yaşar Kemal'in eseri daha çok okunsun diyerek incelemeyi paylaşan bir takipçime kitabı hediye etmek istiyorum. Okunsun, okutulsun, tüm kitaplıklarda yer bulsun!Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal KarıncaYaşar Kemal · Yapı Kredi Yayınları · 202515,6bin okunma
··
19bin Gösterim
24 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
ÇEKİLİŞ SONUNMIŞTIR
Eseri kazanan okur @3R1K, keyifli günlerde okunmasını diliyorum. Adres bilgilerinin yazılması durumunda gönderimi sağlayacağım. Çekiliş videosu mevcuttur. Katılan tüm okur dostlarıma teşekkür ediyorum. Yeni çekilişlerde görüşmek dileğiyle...
Çok güzel yazmışsınız. Kitabı çok beğendim hatta neden daha önce okumamışım üzüldüm. Kitap grubumuzun aylık okuma kitabı seçildi. İyi ki seçilmiş. Günümüzü çok iyi anlatmış büyük usta. 👍
Kitabı okuyup daha sonrasında da sizin incelemenizi okumam net bir şekilde gerçeklerin biraz daha farkına varmama vesile oldu, emeğinize sağlık🙏
Harika bir inceleme ve çok kıymetli bir hediye ile süslenmiş zihnine kalemine haleti ruhiyene sağlık Mikail bey🤲🏻😇🍃
Reklam
