MAHALLEYE VEDA
Tatlı Perşembe, 
Sardalye Sokağı'nın devam kitabıdır. 
Yukarı Mahalle ile bu iki kitabın nitelik bakımından bir ilişkisi yoktur ama yine de benzer bir mahallede benzer dertlerin peşine düşmüş küçük ve mutlu insanları anlatır.
Tatlı Perşembe'de, Doc'un savaştan sonra sardalye sokağına dönmesiyle yaşadığı, intibah; yani uyum, yani adaptasyon yani armoni yani ahnek süreci, olağanüstü bir zihinsel beceri ve dilsel bir seremoni ile aktarılmış. Bu aktarımda okura, 
John Steinbeck'in kıvrak zekası, şiire olan yatkınlığı, felsefeye olan sıcaklığı göz kırpıyor satır aralarında. Alıntıları takip edenler Doc'un Westrn Biyoloji'de, lab üzerindeki mikroorganizmaları izlerken, içine içine konuşuşunu ve o meşhur sesleri ne kadar önemsediğimi farketmiştir. İşte bu seslerde benim eriyip bittiğim, şiirsel ve müzikal John Steinbeck dili var. Sesleri merak edenler için, bknz. #264305448
Bu seslerde Doc'un bir türlü anlam veremediği hüzün ve arayış vardır. Başlangıçta bunun adını bir türlü koyamaz. Bu iç acısı, yer yer yazarın verdiği spoilerle, okur tarafından isimlendirilebilir. Ama net değildir. Tıpkı mahalledekilerin de bir isim koymaya çalışması ama başaramamaları gibi. Sardalye Sokağı sakinleri bu sürecin bitmesi için Doc'a destek olmaya çalışır. Sardalye Sokağı 'nda ki gibi Onun için hoş bir şeyler yapmaya çalışırlar. İçine düştüğü bu acınası hâlden kurtulması için çözüm olarak ise Doc'un evlenmesinde karar kılarlar. Ki bu düğünün gelini Sardalye sokağına yenice gelen Suzy olacaktır.(Suzy uzun uzun anlatılmış öyküde. Şimdi ona tekrar yer vermeyeceğim ama merak edenler için alıntı linklerini şuraya bırakıyorum. Suzy için bknz.#264599620 , #264599534 , #264599469 . Suzy'yi seveceksiniz.) Ama mahallelinin yer yer fikirleri değişir. Bu sıkıntıdan kurtulması için Doc'un makale yazmayı bir an önce bırakması ya da bir an önce bitirmesi gerektiğini de düşünürler. Ya da ona eskisinden daha iyi olan bir lam aldıklarında bütün sorunların düzeleceğine inanırlar. Çözüm arayanların başında Yoksul Palasın en kıdemli müdavimi Mack, Ayı Sancağı'nın patroniçesi Fauno ve Palas'ın masum karakteri Hazel gelir -ki hikâyeyi mutlu sonla bitirecek olan kişidir kendisi olacaktır. Sardalye Sokağı'nda ki tatlı ve sakar telaşı Tatlı Perşembe'de de okuruz. Bütün amaçları Doc için hoş bir şey yapmak olan bu afacan tayfanın kostüm partisi ve ona eklentili sürpriz düğün, öykünün sonunda yine Doc için bir kaosa dönüşecektir. Ve bu kaos bu kez Doc'un yüreğini tarumar edecektir. Kitabın bir yerinde parti şu cümle ile betimlenir:
"Tanrım bunları kimseye anlatmak zorunda kalmam umarım. Yoksa tımarhaneye kapatırlar beni."
Doc için yapılan bunca hengame bir hiç oluyor tabî. Ama bu hiç, Sardalye ahâlisi için başka bir uğraşa dönüşüyor. Çünkü tek meseleleri Doc'un iç acısını gidermek.
John Steinbeck Sardalye Sokağı'nı bir navigasyon titizliği ile tarif ederken, bu sokakta ki, birbirileriyle yapısal bağlnatılarının olmamasına rağmen, Yoksul Palas 'ın, Westrn Biyoloji'nin, Ayı Sancağı'nın hikâyeyi ayakata tutan unsurlarını ve öyküsel bağlarını şu ifadelerlele okura yansıtmıştır;
"Oysa aslında her biri diğerlerine incecik çelik tellerle bağlıydı... birine zarar verseniz hepsi intikam almaya kalkardı. Biri üzülse hepsi ağlardı."
Bu ifadeler öyküde ki her bir karakterin; Fuana'nın, Mack'in, Doc'un, Suzy'in ve hatta J and M'nin bile birbirlerine ne kadar ihtiyaçlı belki de mecbur ve aslında sadâkatli olduğunu son derece ustalıkla anlatmış. Çünkü savaş sonrası şehre dönen insanlar ve şehirdekiler ancak insanla ayağa kalabilirlerdi. Hadi bunu kitaptaki bir sorunun cevabını verecek kavileştirelim.
Soru şu;
"Ne de olsa insan daha önce milyon kez başarılmamış yeni neyi başarabilir ki?"
Cevap; Evet! Pekâlâ başarır. İnsanla başarır. Nihayetinde insan inanın yurududur. İşte John Steinbeck'in bu üçleme için esas teması bu.
Eseri teknik açıdan değerlendirmek gerekirse benim en çok dikkatimi çeken nokta, mevzuların sıklıkla dipnotlarla desteklenmesi oldu. Bu üçlemenin diğer kitaplarında çok sık rastlamadığım bir durum. Şiir pasajları, mekan isimleri, eleştirmenlere gönderdiği iğnelemeler, hatta Steinbeck'in şahsi hayatındaki isimlere yapılan göndermeler dahi dipnotlarla okura aktarılmış. Bunların içinden en tatlısı Steinbeck'in "kasımpatılar" adlı öyküsünde geçen bir karakterinin, eserin bir yerinde ki bir anlatı da , duvarda çerçeveli bir portre olarak yerleştirilmesi oldu.
Bunun dışında teknik olarak; kitap kapağı, eseri okuyup, Suzy'nin seçimini anlamlandıranlar için gayet manidar.
John Steinbeck ile ilgili bazı okumalar yaparken üçlemede geçen bu sokakların gerçekliğinden bahseden verilere rastladım. Sardalya sokağı'nın, sokakta bahsi geçen fabrikanın ve hatta karakterlerin bile gerçek hayatla bir ilgisi olduğuyla ilgili bu veriler beni oldukça şaşırttı.
Sonuç olarak Doc, Suzy, Mack, Fauno, Hazel... John Steinbeck'in unutamayacağım karakterleri olacak. Muhtemelen okuyacağım diğer eserlerde de, bu karakterlerle bir bağ kuracağım. Tekrar görüşeceğiz John Steinbeck
🪻
John Steinbeck
Tatlı Perşembe
Tatlı Perşembe, Sardalye Sokağı'nın devam kitabıdır. Yukarı Mahalle ile bu iki kitabın nitelik bakımından bir ilişkisi yoktur ama yine de benzer bir mahallede benzer dertlerin peşine düşmüş küçük ve mutlu insanları anlatır.
Tatlı Perşembe'de, Doc'un savaştan sonra sardalye sokağına dönmesiyle yaşadığı, intibah; yani uyum, yani adaptasyon yani armoni yani ahnek süreci, olağanüstü bir zihinsel beceri ve dilsel bir seremoni ile aktarılmış. Bu aktarımda okura, John Steinbeck'in kıvrak zekası, şiire olan yatkınlığı, felsefeye olan sıcaklığı göz kırpıyor satır aralarında. Alıntıları takip edenler Doc'un Westrn Biyoloji'de, lab üzerindeki mikroorganizmaları izlerken, içine içine konuşuşunu ve o meşhur sesleri ne kadar önemsediğimi farketmiştir. İşte bu seslerde benim eriyip bittiğim, şiirsel ve müzikal John Steinbeck dili var. Sesleri merak edenler için, bknz. #264305448
Bu seslerde Doc'un bir türlü anlam veremediği hüzün ve arayış vardır. Başlangıçta bunun adını bir türlü koyamaz. Bu iç acısı, yer yer yazarın verdiği spoilerle, okur tarafından isimlendirilebilir. Ama net değildir. Tıpkı mahalledekilerin de bir isim koymaya çalışması ama başaramamaları gibi. Sardalye Sokağı sakinleri bu sürecin bitmesi için Doc'a destek olmaya çalışır. Sardalye Sokağı 'nda ki gibi Onun için hoş bir şeyler yapmaya çalışırlar. İçine düştüğü bu acınası hâlden kurtulması için çözüm olarak ise Doc'un evlenmesinde karar kılarlar. Ki bu düğünün gelini Sardalye sokağına yenice gelen Suzy olacaktır.(Suzy uzun uzun anlatılmış öyküde. Şimdi ona tekrar yer vermeyeceğim ama merak edenler için alıntı linklerini şuraya bırakıyorum. Suzy için bknz.#264599620 , #264599534 , #264599469 . Suzy'yi seveceksiniz.) Ama mahallelinin yer yer fikirleri değişir. Bu sıkıntıdan kurtulması için Doc'un makale yazmayı bir an önce bırakması ya da bir an önce bitirmesi gerektiğini de düşünürler. Ya da ona eskisinden daha iyi olan bir lam aldıklarında bütün sorunların düzeleceğine inanırlar. Çözüm arayanların başında Yoksul Palasın en kıdemli müdavimi Mack, Ayı Sancağı'nın patroniçesi Fauno ve Palas'ın masum karakteri Hazel gelir -ki hikâyeyi mutlu sonla bitirecek olan kişidir kendisi olacaktır. Sardalye Sokağı'nda ki tatlı ve sakar telaşı Tatlı Perşembe'de de okuruz. Bütün amaçları Doc için hoş bir şey yapmak olan bu afacan tayfanın kostüm partisi ve ona eklentili sürpriz düğün, öykünün sonunda yine Doc için bir kaosa dönüşecektir. Ve bu kaos bu kez Doc'un yüreğini tarumar edecektir. Kitabın bir yerinde parti şu cümle ile betimlenir:
"Tanrım bunları kimseye anlatmak zorunda kalmam umarım. Yoksa tımarhaneye kapatırlar beni."
Doc için yapılan bunca hengame bir hiç oluyor tabî. Ama bu hiç, Sardalye ahâlisi için başka bir uğraşa dönüşüyor. Çünkü tek meseleleri Doc'un iç acısını gidermek.
John Steinbeck Sardalye Sokağı'nı bir navigasyon titizliği ile tarif ederken, bu sokakta ki, birbirileriyle yapısal bağlnatılarının olmamasına rağmen, Yoksul Palas 'ın, Westrn Biyoloji'nin, Ayı Sancağı'nın hikâyeyi ayakata tutan unsurlarını ve öyküsel bağlarını şu ifadelerlele okura yansıtmıştır;
"Oysa aslında her biri diğerlerine incecik çelik tellerle bağlıydı... birine zarar verseniz hepsi intikam almaya kalkardı. Biri üzülse hepsi ağlardı."
Bu ifadeler öyküde ki her bir karakterin; Fuana'nın, Mack'in, Doc'un, Suzy'in ve hatta J and M'nin bile birbirlerine ne kadar ihtiyaçlı belki de mecbur ve aslında sadâkatli olduğunu son derece ustalıkla anlatmış. Çünkü savaş sonrası şehre dönen insanlar ve şehirdekiler ancak insanla ayağa kalabilirlerdi. Hadi bunu kitaptaki bir sorunun cevabını verecek kavileştirelim.
Soru şu;
"Ne de olsa insan daha önce milyon kez başarılmamış yeni neyi başarabilir ki?"
Cevap; Evet! Pekâlâ başarır. İnsanla başarır. Nihayetinde insan inanın yurududur. İşte John Steinbeck'in bu üçleme için esas teması bu.
Eseri teknik açıdan değerlendirmek gerekirse benim en çok dikkatimi çeken nokta, mevzuların sıklıkla dipnotlarla desteklenmesi oldu. Bu üçlemenin diğer kitaplarında çok sık rastlamadığım bir durum. Şiir pasajları, mekan isimleri, eleştirmenlere gönderdiği iğnelemeler, hatta Steinbeck'in şahsi hayatındaki isimlere yapılan göndermeler dahi dipnotlarla okura aktarılmış. Bunların içinden en tatlısı Steinbeck'in "kasımpatılar" adlı öyküsünde geçen bir karakterinin, eserin bir yerinde ki bir anlatı da , duvarda çerçeveli bir portre olarak yerleştirilmesi oldu.
Bunun dışında teknik olarak; kitap kapağı, eseri okuyup, Suzy'nin seçimini anlamlandıranlar için gayet manidar.
John Steinbeck ile ilgili bazı okumalar yaparken üçlemede geçen bu sokakların gerçekliğinden bahseden verilere rastladım. Sardalya sokağı'nın, sokakta bahsi geçen fabrikanın ve hatta karakterlerin bile gerçek hayatla bir ilgisi olduğuyla ilgili bu veriler beni oldukça şaşırttı.
Sonuç olarak Doc, Suzy, Mack, Fauno, Hazel... John Steinbeck'in unutamayacağım karakterleri olacak. Muhtemelen okuyacağım diğer eserlerde de, bu karakterlerle bir bağ kuracağım. Tekrar görüşeceğiz John Steinbeck
🪻
John Steinbeck
Tatlı Perşembe·
1 +1'leme
·839 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
İnsana sıcaklık katan bir hikâyesi var anlaşılan. İncelemeni okurken "insan insanın yurdudur" temalı bir hikaye diyecektim ki sen eklemişsin☺️
Ben okurken de görüşürüz yine😍. Sen o şefkatli tarafınla 'gardını al' diye uyarırsın yine beni (çok mutlu oluyorum 🥰)
Kalemine yüreğine sağlık cânım arkadaşım,daim olsun inşaallah 🥰🤗✨
Bu mutlu bir hikâye. Ve çokça nüktedan.☺️ Seveceğine eminim güzel arkadaşım. Teşekkür ediyorum nazik yorumun için.😌 Sabahımız hayr'olsun.✨🪻
Ba-yıl-dım.. 🤩 Râbia hocam keyifle takip ettim alıntılarınızı. Kitap kapakları kartpostal mı desem, tablo mu desem. Muhteşem. Karakterler oldukça renkli görünmüştü gözüme, anladığım kadarıyla daha da güzeller. ☺️
Doc bana Geleceğe Dönüş filmindeki bilim adamını çağrıştırdı. Başroldeki Marty onu Doktor olarak çağırıyor, orijinalinde de Doc diye sesleniyor. ☺️ Kesinlikle merak uyandıran bir inceleme, başta belirttiğiniz yazarın kıvrak zekası, şiire yatkınlığı ve felsefeye olan sıcaklığı kitabı ve diğerlerini almam için yeterli. 🫠 Bu güzel inceleme için teşekkürler, kaleminize sağlık.. 🪷✨☺️
Râbia hocam keyifle takip ettim alıntılarınızı. Kitap kapakları kartpostal mı desem, tablo mu desem. Muhteşem. Karakterler oldukça renkli görünmüştü gözüme, anladığım kadarıyla daha da güzeller. ☺️
Doc bana Geleceğe Dönüş filmindeki bilim adamını çağrıştırdı. Başroldeki Marty onu Doktor olarak çağırıyor, orijinalinde de Doc diye sesleniyor. ☺️ Kesinlikle merak uyandıran bir inceleme, başta belirttiğiniz yazarın kıvrak zekası, şiire yatkınlığı ve felsefeye olan sıcaklığı kitabı ve diğerlerini almam için yeterli. 🫠 Bu güzel inceleme için teşekkürler, kaleminize sağlık.. 🪷✨☺️Rica ederim. Ben de bayılarak okudum.☺️ Çok renkli bir serüven oldu benim için. Geleceğe dönüş film karakterine benzerliği de gayet yerinde oldu gerçekten.👌🏻 Aslında kitap konu bazlı olarak aklımda ki bir kaç dizi ve filmle de benzerlik taşıyor.
Bir Steinback rüzgarı geldi geçti. Sırada ki yazara nasıl devam edeceğim bilmiyorum. Aklım mahallede.🫠
Katkınız için teşekkür ediyorum.🫂
🪻