Rastignac gökyüzüne bakar ve der ki:...Edebiyat
GORİOT BABA — HONORÉ DE BALZAC
(BABA SEVGİSİNİN TRAJEDİSİ)
1819 senesinin Paris’inde, Madame Vauquer adlı dul bir kadının işlettiği mütevazı bir pansiyon vardır. Bu pansiyonda farklı sosyal
𝒢𝑜𝓇𝒾𝑜𝓉 𝐵𝒶𝒷𝒶- 𝐻𝑜𝓃𝑜𝓇𝑒’ 𝒹𝑒 𝐵𝒶𝓁𝓏𝒶𝒸
İꪀᥴꫀꪶꫀꪑꫀ
Goriot Baba, 19. yüzyıl Paris’inde geçen güçlü bir insanlık ve toplum eleştirisi olarak dikkat çeker. Yazarın en önemli eserlerinden biridir. Dönemin toplumunun sınıfsal yapısını ve insan ilişkilerinin çıkarcılıkla nasıl bozulduğunu anlatır.
Roman, Paris’te bir pansiyonda yaşayan farklı karakterlerin hayatı üzerinden ilerler. Merkezinde ise kızları için kendini tamamen tüketmiş bir baba olan Goriot vardır. Goriot, tüm servetini kızlarına harcamış, ama yaşlandığında onların sevgisini değil kendi yalnızlığını bulmuştur. Bu hikâyede genç bir hukuk öğrencisi olan Rastignac’ın Paris’te yükselme arzusunu ve bu uğurda ahlaki sınırlarının nasıl değiştiğini de anlatır. Goriot Baba, sevginin sömürüldüğü bir trajediyi temsil ederken; Rastignac, sistemin içinde kirlenmeyi öğrenen bireyi temsil eder.
Goriot Baba, aslında sadece bir babanın hikâyesi değil; günümüz modern dünyasına da ışık tutan bir eserdir. insan ilişkilerinin nasıl “duygu”dan “çıkar”a dönüştüğünün romanıdır. Goriot’nun trajedisi burada yatar. Sevgi sandığı şey aslında bağımlılık ve fedakârlığın sömürülmesidir. İster aile olsun, duygusal ilişkiler olsun, iş hayatı olsun döngü böyle devam eder. Günümüzde bazı ilişkilerde yaşadığımız üzere hep veren taraf tükenir. Alan taraf bir zaman sonra bunu hak görmeye başlar. Klasik eserlerin günümüz dünyasına etkisini bu romanda da görebiliyoruz.
Kitaplarla ve sevgiyle kalınız
Baba ve kızları
Goriot Baba, 1819 Paris’inde, ucuz bir pansiyonda geçiyor. Hikâye, eski makarna tüccarı Goriot Baba ile genç hukuk öğrencisi Eugene de Rastignac’ın etrafında şekilleniyor. Goriot Baba, tüm servetini iki kızını sosyeteye kabul ettirmek için harcamış, fedakâr ama trajik bir baba. Kızları ise babalarını utanç kaynağı görüp terk ediyor. Rastignac ise taşradan gelip Paris’te yükselme hırsıyla yanıp tutuşan, sosyeteye girmek için her şeyi yapmaya hazır bir genç.
Balzac burada 19. yüzyıl Fransa’sının para, sınıf ve ahlak çürümesini çok keskin bir gerçekçilikle anlatıyor. Pansiyon sakinleri (gizemli Vautrin, cimri pansiyon sahibi, çeşitli tipler) aracılığıyla toplumun her kesimini kesitliyor. Özellikle Goriot Baba’nın kızları uğruna kendini yavaş yavaş yok etmesi yürek burkuyor. Kitap, aile bağlarının para karşısında nasıl eridiğini, hırsın insanları nasıl değiştirdiğini ve modern toplumun acımasız yüzünü gösteriyor. İs Bankası çevirisi mükemmeldi. Karakterlerin duygularını çok iyi bir şekilde aktarıyor.
Goriot Baba
Goriot Baba kitabı, Goriot baba ve Eugene'nin 19.yüzyıl Paris’i ile mücadelesini anlatan harika bir kitap. Tüm servetini kızlarına harcamış bir Goriot Baba ve Paris’te yüksek kademelere ulaşmak için ünvan saygı ve servet sahibi olabilmek için Paris’te bir mücadele içinde olan bir hukuk öğrencisi olan Eugene.
Goriot Baba bir babanın çok abartılmış bir figürü. Kızlarının ona nasıl davrandığını önemsemez ve bir deyişle kızlarına resmen tapar. Kızlarının ona dair en ufak bir vefası olmamasına rağmen Goriot babanın kızlarına dair hala umutları ve iyimser düşünceleri vardır.
Eugene ise kendiyle hesaplaşmasında her zaman vicdan muhakemesi yapıyor, düşünüyor hep en doğruyu en erdemli olanı yapmayı istiyor. Fakat sonucunda ise fark etmeden bilinç dışı olarak vicdanın potasında eritilmesi halinde hiç de saf ürünler vermeyen eylemler yapıyor.
Goriot Baba'nın kızları "hayırsız evlat" tasvirinin bambaşka seviyesi gerçekten. Vauquer Pansiyonu'nda Goriot Baba'ya normal yaşantısını geçtim ölüm döşeğindeyken bile söylenen iğrenç sözlere ve söyleyenlere girmek bile istemiyorum.
Bu kitap Vautrin'in öğrenci Eugene’ye verdiği 11 sayfalık yasa dışı tavsiyeler bölümünü anlamak için bile okunmalı. Vautrin aslında erdeme dürüstlüğe uygun olmayan ama hayat kurtaran tavsiyeler verir.
Okurken çok sinir olduğum fakat hayatın gerçeklerinin ve acımasızlığını yüzümüze çarpan çok güzel bir kitap okumanızı tavsiye ederim.
Balzac’ı eskiden pek sevmeyen biriydim; gelin görün ki, “Sönmüş Hayaller” serisini okuduğumdan beri, kendisine karşı olan düşüncelerim tamamen değişti ve pozitif bakıyorum. Goriot Baba, ortaokulda okumuş ve şimdi düşüncemde hatırladıklarımın azlığının ayırdına varınca, tekrar okudum, iyi ki okudum, dedim.
Goriot Baba, 1819 yılında (19. yüzyıl) başlayan hikayede; Jean Goriot, iki kızlı ve hayat eşini kaybetmiş bir duldur. Kızları ve evlendirdiği damatları kendisini yanlarından istememektedir. Goriot Baba, acısını içine gömüp, onları içinde sevmeye devam eder ve bir pansiyona yerleştir.... ardından olaylar gelişir. Balzac, bu romanında ikili bir yapıyı örnek şeklinde sunuyor. Zengin/fakir çatışmasının görüntülerinin bir aile ve pansiyonda yaşayan insan ilişkileri minvalinde bizlere gösteriyor. Hikaye 1989 - 1920 yılları arasında, Fransız toplumunun alt tabaka ve üst tabaka arasındaki derin uçurumu gösteriyor. İster istemez, sizi bir maç izleyen izleyici konumuna sokan Balzac, gene ister istemez sizi taraf tutmaya zorluyor. Bir yandan yoksulluk, öte yandan ise gösterişli yaşamlar.
Baba sevgisi üzerine kurulu Goriot Baba, insan olmanın sefaleti üzerine ve baba-evlat sevgisinin sınırlarını, sinir bozucu bir şekilde zorluyor. Birkaç bölüm var ki, asabi düşüncelere kapılmamak imkânsız. Finaliyle içime yumrular oturtmuş bir eser oldu, maalesef. Fransız edebiyatının okunacak mihenk taşlarından biri. İsmail Yerguz’un çevirilerini çok beğenmem, Oğlak Yayınları’nı özellikle seçmemde etkili oldu. Şu alıntının haklılığını bilerek okuyun: “Babalar mutlu olmak istiyorlarsa hep vermelidirler. Durmadan vereceksin, budur insanı baba yapan.”
Bir babanın sevgisi ne kadar ileri gidebilir?
Goriot Baba tam da bu sorunun en acı verici cevabı.
Honoré de Balzac, burjuva dünyasını sadece dışarıdan eleştirmez; onun içine girer, damarlarında