10859'da Georg Voight tarafından yaratılan hümanizm sözcüğü o günden bu yana çok başarılı bir kariyere sahip olmuştur. Biraz elinden tutulsaydı günümüz siyasi felsefesinin bir sloganı haline gelmeyi başarabilirdi: "hümanizm" ya da "üçüncü hümanizm"den sık sık söz edil diğini duymuyor muyuz? İnsan doğasıyla ilgili herhangi bir tartışma onun alanına girmektedir ve birçok şey onun değirmeninde öğütülmektedir.
Bu sözcük ilerleyen sayfalarda elbette bu yeni ve dikkat dağıtıcı anlama sahip olmayacağı gibi humanitas ve humanae litterae sözcüklerinden türetilmiş ve yakın zamana kadar kullanılagelen antik kültür anlamında da pek kullanılmayacaktır. Günümüz tarihçilerinin bu esin verici kelimeyle kastettiği sadece Batı düşüncesinin temel bir özelliği olarak kalmayı sürdüren belirli bir antik çağa geri dönüş değil, aynı zamanda bizzat muğlak bir sözcük olan Rönesansın belirttiği bütün gibi daha karmaşık ve biraz "mitik" bir kültürel bütündür. 1935'te bir tarihçi, "Hümanizm ortaçağ uygarlığı ve onunla birlikte ona özgü ekonomik ve toplumsal anlayışlar öldüğü zaman başla maktadır," diye yazıyordu.3
Sayfa 50 - Alfa yayınları 2025