Savaşları, Kralları ve Filleri Anlat Onlara- Mathias Enard
Hiç aklımda yokken, birden kitaplıkta gözüme çarptı bu kitap. Demek ki vakti buymuş. İsmine bakınca savaş da içeren bir kitap sanmıştım ama değilmiş.
Kitap 2.Bayezid'in Haliç'e köprü yaptırmak için Michalengelo'yu İstanbul'a çağırmasıyla başlıyor. Michalengelo ve İstanbul'daki Divan Şairi arkadaşı Mesihi'nin İstanbul maceralarını okuyoruz aslında. Köprü sadece ana tema. Yazarın İstanbul tasviri ve dönemi anlatışı cok başarılıydı bence.
Kitabın sonundaki Notlar bölümünde yazarın yararlandığı bilgiler mevcut. Leonardo da Vinci'nin çizdiği köprü sekilleri gerçek ve sergileniyormuş. Michalengelo'nun İstanbul'a gelmediğini savunan tarihçiler olmasına rağmen, kitapta yer alan mektuplar, Michalengelo'nun kardeşleri ile arasında gerçekleşen, var olan mektuplarmış. Bunlardan ve eldeki diğer bilgilerden yola çıkararak Michalengelo'nun İstanbul'a geldiği düşünülebilir. Diğer karakterler de gerçek hayatta var olan kişiler zaten.
Yazarın Osmanlı'ya ve bu konularda olan hakimiyetini şaşırıp araştırdığım zaman, Doğu Dilleri eğitimi aldığı, Arapça ve Farsça dersi verip çeviriler yaptığını öğrendim.
Bu şekilde tarihi gerçeklere dayandırılan kurguları çok seviyorum ben. Beni araştırmaya itti, 2.Bayezid döneminin ve Michalengelo'yu araştırıp, olayların aslını öğrenmek istedim. Benim için büyük bir artı.
Bir çırpıda merakla da okudum.
Herkese değil ama tarihi kurgu beni meraklandırır diyenlere önerimdir.
Gerçek olaylara dayanan, ince ama çok etkileyici bir eser. Kısa bölümler halinde ve zaman zaman gerçek mektupları da içeriyor. Şairane bir dili var.
Sultan II.Bayezid, Leonardo da Vinci'yi Haliç'e bir köprü çizmesi için çağırmış ama planı beğenmemiş, uygun bulmamıştır. Ardından II.Bayezid, Michelangelo'yu bu köprü projesi için davet eder.
Halihazırda Papa ile problemler yaşayan Michelangelo kaçarcasına İstanbul'a gelir.
Leonardo da Vinci'nin yapamadığını yapıp rakibini yenmek ister, tabii kazanca da ihtiyacı vardır.
Michelangelo plan çizimleriyle meşgul olurken adeta İstanbul'da kendini kaybeder ve yeniden bulur. Ne yazık ki o sırada dönen saray oyunlarının pek farkında değildir. Köprüyü istemeyen ve bu yüzden Michelangelo'nun ölümünü isteyen bir kesim ve onu korumaya çalışan şair Priştineli Mesihi ile olaylar kilit noktasına ulaşır.
İnşasına başlanan köprü ise yaşanan İstanbul depreminde yıkılır.
Olayların çoğu araştırınca doğru, ki kitabın sonunda notlar düşülmüş.
Kitapta dikkat çeken bir noktada şu ki Michelangelo ve Mesihi arasında duygusal ama konuşulmayan bir ilişki var gibi anlatılmış.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
"AZDAHAK"
"Bu topraklardaki zulüm hiç bitmeyecek, kargaşa hep sürecek, kan akışı durmadan körüklenecek. Beklenen kurtarıcının gelmesi için şiddet ve ölümler daimi olmak zorunda. Burayı cehenneme çevirenlerin inancı 'Kanı ne kadar çoğaltırsanız cennete o kadar yaklaşacaksınız!' diyor. Kıyameti isteyen sapkın akıllar, bunu başararak kendilerini kurtaracaklarını düşünüyorlar."
Tarihin sisli koridorlarında yürürken, bazen bir efsane belirir karşımıza; bazen de o efsane, yaşanmış bir gerçeğin yankısıdır. Eserimiz, gerçek ile mitoloji arasında ustaca kurulmuş bir köprü. Mitolojik bir dünyanın derinliklerine sürükleyen, fantastik öğelerle tarihi ve felsefi katmanları ustaca harmanlayan, efsanevi anlatılarla beslenen ama günümüz insanına da aynalar tutan güçlü ve etkileyici bir eser.
Peki, Azdahak Kimdir?
Eski Pers mitolojisinde, başında yılanlar çıkan ve kötülüğün sembolü olarak görülen efsanevi bir kral figürüdür. Dahhak, Zahhak ya da Zohak İran mitolojisinde şeytani bir figür, isim Avesraca’da “ejderha, iblis” anlamına gelen Azi Dahâk’dan türediği düşünülüyor aslında. Şehname’de geçiş şekli de böyle. Ayrıca sadece fiziksel bir canavarı değil, kontrolsüz hırsın, doyumsuz gücün ve yıkıcı ihtirasın simgesi..
Yazar, bu kadim efsaneyi alıp, tarihsel olaylarla harmanlayarak bizlere hem düşündürücü hem de büyüleyici bir hikâye sunuyor. Kitapta yalnızca bir karakterin ya da bir halkın hikâyesi anlatılmıyor; aynı zamanda insanlık tarihinin temel çatışmaları da gözler önüne seriliyor: İktidar ve adalet, hırs ve erdem, ihanet ve sadakat.
Eser, tarihî bir çerçeve içinde kurgulansa da, esasında bir insanlık hikâyesini anlatıyor.
Baş karakter Azdahak, doğu mitolojilerinde “başındaki yılanlar” ile kötülüğün ve doymak bilmez arzuların sembolü.
Yazar, bu efsanevi figürü yalnızca bir "kötü
Savaşları, Kralları ve Filleri Anlat Onlara, içinde bulunduğum yas sürecinin üstüne ülkece yaşadığımız kaosun da beynimi sürekli meşgul etmesi ile yaşadığım karanlık dönemi biraz aralamak için uygun bir seçim sanki. Eseri okuyalı epey oluyor ama yaşadıklarımdan uzun süredir okuyup yazamıyorum.
Eser nahif,ince anlatımıyla, su gibi akan dilinin ritmi ve sadeliği ile İstanbul'un emsalsiz güzelliği ile, rönesansın heyecanı ve Osmanlı'nın azameti, gerçekle kurguyu harmanlamasıyla oldukça keyifli, tadı insanın damağında kalıyor adeta.
2. Bayezid'ın Haliç'e bir köprü çizimi teklifi ile İstanbul'a ayak basan Michelangelo'nun Osmanlı'nın gizemli, heyecanlı, görkemli dünyası ile karşılaşması, şehrin güzelliği, tehlikesi ve sırları ile bir maceranın ve kumpasların içinde yolunu bulmaya çalışması, tasarlanan köprü, esrarengiz kıvrak bir dansçı...
Bir taraftan Rönesans, diğer taraftan Osmanlı'nın göz kamaştırıcı, güçlü zamanı, dönüp duran dolaplar,şehrin sisli güzelliğinde yolunu bulmaya çalışan bir Michelangelo... Zaten onun kitabın kahramanı olması oldukça heyecan verici.
Her hâliyle güzel, akıcı bir okuma, ödüllü bir eser.
Görseldeki diğer kitaplar: Osmanlı İmparatorluğu zamanı, İstanbul'da geçen (ve kendisine olan sevgim asla tartışılamaz ) Kapalıçarşı, değerininin yeterince bilinmediğini düşündüğüm Nahid Sırrı Örik, dönem dönem keyifle okuduğum İstanbul'un Tarihi, Kültürü ve Yaşamı (daha bitirmedim). Hepsi tavsiye. Bu da yastan çıkma postum olsun.
Tarihsel Roman
Egalité Daha önce Hırsızlar Sokağı adlı muhteşem romanını okuduğum Mathias Enard bu romanıyla da beni büyüledi. Tarihle ilgili gerçek kayıtlara dayalı olan bu öyküde, büyük Rönesans sanatçısı Floransalı Michelangelo, II. Bayezid'in davetiyle İstanbul'a Haliç'e köprü çizimi yapması için davet edilir ama başına gelmeyen kalmaz. Aysel Bora çevirisi de çok iyi.Edebiyat
Egalité Daha önce Hırsızlar Sokağı adlı muhteşem romanını okuduğum Mathias Enard bu romanıyla da beni büyüledi. Tarihle ilgili gerçek kayıtlara dayalı olan bu öyküde, büyük Rönesans sanatçısı Floransalı Michelangelo, II. Bayezid'in davetiyle İstanbul'a Haliç'e köprü çizimi yapması için davet edilir ama başına gelmeyen kalmaz. Aysel Bora çevirisi de çok iyi.
** Savaşları, Kralları ve Filleri Anlat Onlara Fransız yazar Mathias Enard'ın 2010 yılında yayımlanan romanıdır. Roman aynı yıl Prix Goncourt des Lyceens ödülüne layık görülmüştür.
Romanı keyifle okudum. Romanı okuduktan sonra, YouTube Tarih Obası kanalından romanın tarihsel açısından incelemesini de izledim, onu da izlemenizi tavsiye ederim. #tarihobası
** Yazar, romanı yazma kararını Roma'daki kütüphaneleri gezerken Michelangelo dönemine ait eski bir biyografiye rastladığı zaman almış.
** Roman, Michelangelo'nun Mayıs 1506'da Sultan II. Bayezid'in ricası üzerine Konstantinopolis'e yaptığı kurgusal bir seyahati anlatır. (Roman, gerçek tarihe dayanıyor, tarihte boşluk kalan kısımlar da kurgusal anlatılmış)
** Sultan Bayezid Michelangelo'yu Papa II. Julius'un mezarının yapımını bırakıp, Konstantinopolis'i Pera semtinden ayıran Haliç üzerinde bir köprü tasarlamaya davet etmiştir. Michelangelo, II. Bayezid'den Konstantinopolis'e gidip şehirde bir köprü tasarlaması için bir talep alır.
** Papa II. Julius'un kötü muamelesinden dolayı hayal kırıklığına uğrayan ve kabul görmeyen bir tasarım yapan yaşlı Leonardo da Vinci ile rekabet duygusuyla motive olan Michelangelo bu teklifi kabul eder.