Hiç kuşku yoktu: Çevresinde pek rastlanmayan bir insancıl duyarlığı olan bu güzel, zeki kadın, neredeyse kırk yıl boyunca içinde yaşadığı toplumsal cennetin temel direği olmuştu.
Ama insanların her zaman annelerinin onları dünyaya getirdiği zaman doğmadıkları, yaşamın onları bir kez daha, hem de sık sık kendi kendilerinden doğmaya zorladığı düşüncesine kaptırdı kendini.
Toplama kamplarında yaşayan bizler, o kamptan bu kampa koşan, ellerindeki son ekmek kırıntılarını vererek başkalarını teselli etmeye çalışan insanları anımsayabiliriz. Sayıları az olabilir, ama bu bile, bir insandan bir şeyin dışında her şeyin alınabileceğini yeterince gösterir: İnsan özgürlüklerinin sonuncusu; yani, belli koşullar altnda insanın kendi tutumunu belirlemesi, kendi yolunu seçmesi