Gençlerle Başbaşa, Ord. Prof. Dr. Ali Fuad Başgil’in (1893-1967) en bilinen ve en çok okunan eseridir. 1949’da yayımlanan kitap, yazarın gençlik üzerine verdiği konferanslardan derlenerek genişletilmiş, gençlere yönelik babacan bir nasihatname (rehber) niteliğindedir. Küçük hacimli (yaklaşık 80 sayfa) olmasına rağmen Türkiye’de defalarca basılmış, Milli Eğitim Bakanlığı’nın “100 Temel Eser” listesine girmiş ve öğretmenlere de tavsiye edilmiştir.
Ali Fuad Başgil, Samsun’un Çarşamba ilçesinde doğmuş bir hukukçu, anayasa profesörü, siyasetçi ve düşünürdür. Paris’te hukuk eğitimi almış, İstanbul Üniversitesi’nde uzun yıllar öğretim üyeliği yapmıştır. Cumhuriyet dönemi aydınları arasında Osmanlı mirasını modern döneme taşıyan, liberal ve muhafazakâr değerleri harmanlayan bir isim olarak öne çıkar. Kitap, onun akademik birikimini, hayat tecrübelerini ve gençlere karşı duyduğu sorumluluğu yansıtır. Kendisi eseri “fikrî çalışma atölyesinin genç ve tecrübesiz çırakları için bir rehber” olarak tanımlar.
Eser 7 bölümden oluşur:
1 Muvaffak Olma Yolunun Tehlikeleri ve Düşmanları — Tembellik, kötü arkadaş ve kötü örnekler.
2 Muvaffak Olmanın Şartları — İrade, disiplin, sabır.
3 Terbiyenin Ruh ve Karakter Üzerindeki Tesiri — Karakter eğitimi ve irade terbiyesi (teorik bölüm).
4 Muvaffakiyet (Başarı).
5 Verimli Çalışma.
6 Çalışma Hayatının Kanunları.
7 Muvaffak (Başarılı) Olmanın Kanunları.
Başgil, gençlere hitaben samimi ve motive edici bir üslupla konuşur. Başarının sadece zekâyla değil, azim, irade, disiplin ve ahlak ile mümkün olduğunu vurgular. Zekâ ilmin kaynağı, irade ise amelin (eylemin) kaynağıdır der. Bilgi yetmez; irade ile uygulanmalıdır.
Ana Temalar ve Mesajlar
Tembellik ve Kötü Alışkanlıklar: Başarının en büyük düşmanı tembelliktir. Fedakârlık şarttır; uykudan,