Hüseyin Ünal
@hsynnll
Özgüvenli bir bağnazlığın gölgesinde yeşermeye çalışan masum duyguların bir hikayesi bu eser. Hikayeden çok teknik açıdan bakınca da, Gabriel Garcia Marquez'in çok sevdiğim bir yönünü de bariz bir şekilde tanıyoruz bu kitapla. O da duyguları sözlerle değil eylemle okuyucuya aktarması. Sahnede gerçekleşen eylem ve davranışlar bize karakterin ruh halini çok güzel yansıtıyor. Marquez karaktere yaptırdığı şeyin okuyucuda hangi duyguyu uyandıracağını çok iyi biliyor. Bir küçük notu da kitabın son kısmına geçiş aşamasına düşmek istiyorum. Trajedinin yaşatacağı şok etkisini büyütmek isteyen yönetmenlerin, olumsuz sahnelerin başlamasından hemen önce mutlu bir tabloyu sunması nasıl trajedinin etkisini büyütüyorsa, engizisyon faaliyetlerinin başlamasından hemen önce okuyucuya sunulan mutlu tablo da aynı etkiyi yaratıyor.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Uzun zaman önce elime alıp özel isimlerin karmaşasından ve anlam veremediğim masalsı anlatımdan kısa süre içinde bunalarak bir kenara attığım, ancak daha sonra Gabo'nun karşı konulamaz davetkarlığına yenik düşerek bir cesaretle yeniden başladığım bu kitabın kapağını, ömrüm boyunca hayatımda yer edeceğine adım gibi emin olarak sonsuz bir saygı içinde kapattım.
Başladıktan bir süre sonra kitabın masalsılığı, gerçekliğin yerini alıyor ve bu gerçekliğin gücü sizi bir an olsun yalnız bırakmıyor. Kendinizi Ursula'nın ayakları arasında dolanan velet bir Buendia olarak bu ailenin tarihini izler halde buluyorsunuz. Betimlemelerin gücü sizi öylesine etkiliyor ki, kitapta çok fazla konuşma olmamasına rağmen sanki yüz yıldır bu ailenin her bir ferdiyle uzun uzun sohbet etmişsiniz gibi hüzünlü bir mutluluk içinde buluyorsunuz kendinizi. Gözlerinizin önünde neler yaşayıp en sonunda ne hallere gelen karakterlerin yaşadığı bunalımlara da coşkulara da en gerçekçi bir şekilde ortak oluyorsunuz. Buralar tamamen işin tekniğiyle alakalı konular tabii.
Gel gelelim Gabriel Garcia Marquez'in tüm bunları yaparken bir de işin içine toplumsal kaygılarını, siyasal hezeyanlarını, hakka ve doğruluğa olan inancını ve okuyucuya yer yer trajik manzaralar sunan anlatım gücünü de gördüğünüzde, yapabileceğiniz tek şey bu eserin önünde saygıyla eğilmek oluyor.
Kitabın hiçbir yerinde gereksiz ve amaçsız bir anlatı kırıntısı dahi olmadığı gibi, tek bir an dahi gerçeklikten uzaklaşıp okuyucuyu fantastik bir boşluğa bıraktığı da olmuyor. Gerçekten de bu kitapta gerçekliğe dayanmayan tek bir cümle dahi bulamıyorsunuz.
Umudun ve hatıraların acı tadıyla yaşama tutunabilen ve bundan başka hiçbir şeyi olmayan albayın gözünden izlediğimiz, okuyucuyu gerçekliğin dehşetine düşüren bir hikaye. Aslında hikaye demeyi de doğru bulmuyorum çünkü Marquez burada başı ve sonu olan bir hikaye yazmaktan çok umutla gerçek arasında sıkışmış hayatların bir fotoğrafını sunuyor bize. Bu tablonun okuyucuya verdiği acıyı, toplumun riyakârlığı ile çoğaltıyor. Yalnızlık, sabır ve umut girdabında, okuyucuyu karamsarlığa düşürmeyen bir masalsılıkla sunulmuş, büyük bir keyifle okuyup bitiriverdiğiniz şok edici bir eser.
Herkesin gerçekleşeceğini bildiği bir cinayeti konu eden bu kitabın konusunu ben de okumadan önce biliyordum. Hikayenin kahramanları bu cinayet karşısında nasıl bir şaşkınlığa uğramışsa, ben de konuyu bilmeme rağmen kitabı bitirdiğimde aynı şaşkınlığa uğradım. Son zamanlarda okuduğum en lezzetli eserdi. Eser kısa da olsa bir film izlemişsiniz etkisi bırakıyor. Yazarın betimlemelerdeki başarısı, kanın döküldüğu sahnenin beklediğimden daha çarpıcı olmasını sağladı.
Yazarın okuduğum ilk kitabı olan Benim Adım Kırmızı, sıkı bir çalışmanın ürünü olduğunu daha ilk sayfalarda size açıkça söylüyor. Okurken zorlanmayacağınız, birden fazla üslup denemesini kendi içinde barındıran, alt anlatımlarla sizin de katılımcısı olabileceğiniz eski tartışmaların masaya yatırıldığı ve bunu yaparken de size kötü olmayan bir polisiye öykü sunabilen başarılı bir eser. Modern Batı klasiklerinde hayıflanarak okuduğumuz kaliteli eserlerin ülkemizden de çıkabildiğini ispatlayan eserlerden biri. Yazarın edebi dünyasına giriş için güzel bir başlangıç. Ancak yazarın hayranları tarafından eleştirileceğimi bilsem de bazı noktalara değinmeden edemeyeceğim. Kitabın alt anlatımlarında bir Doğu-Batı karşılaştırması okuyorsunuz. Yazar burada kendine bir konum tutmuyor gibi görünüyor. Öyle ki yazılan her cümlenin altında ciddi bir okuma olduğunu gösteriyor yazar size. Ancak bu birikimi, hangi kaygıdan kaynaklandığını bilmediğim bir şekilde oryantal bir pencerenin desteği haline getiriyor. Burada şeytanın avukatlığı yaparak yazarın batı dünyasında çok satan bir yazar olmasına bağladığımı söylemeden edemeyeceğim. Bu oryantal bakış bir süre sonra size bazı yerlerde Netflix'in ekşi tadını veriyor. Güzel bir çalışmayla ortaya konmuş bu eserin size verdiği edebi zevk, sık sık önünüze gelen ve gerçekten hikayeye zerre kadar bir katkısı olmayan, sırf oryantal bakış açısının ve popülizmden uzaklaşmama kaygısının bir sonucu olarak aralara serpiştirilmiş çeşitli cinsel sahnelerle bölünüp duruyor. Üstelik bu cinsel içerikli bölümlerin altında felsefi ya da tarihi bir tartışma da mevcut değil. Burada gerçek anlamda okuyucuya oynama görüyorum. Okuduğuma pişman olmamama rağmen ağzımda da böyle bir kekremsi tadın kaldığını söylemeliyim. Hikayenin kurgusuna yönelik de eleştirilerim
