Suriye'nin Yeniden Dizaynı: Stratejik Sessizlikten Kurumsal Rehabilitasyona
I. Giriş: Yanlış Soruların Esareti
Buckingham Sarayı'nın altın yaldızlı salonlarında iki adam el sıkışıyor. Biri İngiltere Kralı III. Charles. Diğeri, bundan yalnızca bir yıl önce üzerine 10 milyon dolar ödül konmuş, ABD'nin terör listesinde adı geçen Ebu Muhammed el Şara.
Bu fotoğraf bir soruyu zorunlu kılıyor: Bu nasıl mümkün oldu?
Ortadoğu coğrafyası üzerine yapılan analizlerin büyük çoğunluğu bu soruyu sormaz. Bunun yerine daha güvenli, daha sığ sorularla yetinir: "IŞİD neden bu kadar güçlendi?" veya "Esad neden düştü?" Oysa doğru sorular çok daha rahatsız edicidir: IŞİD kimin işine yaradı? Şara'yı kim, ne zaman ve hangi araçlarla rehabilite etti? Ve tüm bu kaosun sonunda kim kazandı?
Bu makale, Suriye'de yaşananların ne bir tesadüf ne de öngörülemeyen bir "blowback" mekanizmasından ibaret olduğunu savunuyor. Ortada, adım adım ve çok aktörlü biçimde inşa edilmiş bir bölgesel dizayn var. Ve bu dizaynın mimarlarını bulmak için komplo teorisine değil, yalnızca sonuçlara bakmak yeterli.
II. Blowback'ten Öte: IŞİD ve Güç Boşluğu
2003 yılında ABD'nin Irak'ı işgali, sadece bir rejimi devirmenin çok ötesine geçti. Ordular lağvedildi, devletin kurumsal hafızası silindi, onlarca yıllık güvenlik bürokrasisi bir gecede yok edildi. Geriye devasa bir güç boşluğu kaldı. IŞİD bu enkazdan beslendi, büyüdü ve zamanla Suriye iç savaşının yarattığı ikinci boşlukta gerçek bir devlet gibi hareket etmeye başladı.
Buna "blowback" deniyor: Bir müdahalenin, müdahale edenin öngöremediği yıkıcı sonuçlar doğurması. Daha önce de görülmüştü; 1980'lerde Sovyetlere karşı CIA tarafından beslenen Afgan mücahidleri, zamanla El Kaide'ye dönüşmüştü.
Ancak blowback teorisi, IŞİD söz konusu olduğunda kritik bir soruyu
Stratejik Sessizlikten Büyük Plana: IŞİD, HTŞ ve Suriye'nin Yeniden Dizaynı
Yanlış Sorulan Sorular
Ortadoğu'ya dair her tartışma, yanlış sorularla başlar. "IŞİD neden bu kadar güçlendi?" diye sorulur, "IŞİD kimin işine yaradı?" diye sorulmaz. "HTŞ lideri Şara nasıl dönüştü?" diye sorulur, "Bu dönüşümü kim, ne zaman ve hangi araçlarla planladı?" diye sorulmaz.
Doğru soruları sormak, doğru cevaplara giden tek yoldur. Bu makale o soruları sormaya çalışıyor.
Birinci Perde: IŞİD ve Stratejik Körlük
2003 ABD işgali Irak'ı paramparça etti. Sadece bir rejim yıkılmadı; ordular lağvedildi, devlet aygıtı çöktü, onlarca yıllık bürokratik hafıza silindi. Geriye devasa bir güç boşluğu kaldı. Bu boşluktan IŞİD filizlendi.
Buna "blowback" deniyor: Bir müdahalenin, müdahale edenin öngöremediği yıkıcı sonuçlar doğurması. Afganistan'da Sovyetlere karşı beslenen mücahidlerin zamanla El Kaide'ye dönüşmesi de aynı mekanizmanın ürünüydü.
Ama blowback teorisi bir noktada duruyor ve yetersiz kalıyor.
IŞİD dört yıl boyunca Suriye ve Irak topraklarında fiilen devlet kurdu. Petrol sattı, vergi topladı, mahkeme işletti. Onlarca ülkeye saldırılar düzenledi; Paris'te, Brüksel'de, İstanbul'da, Kahire'de kan döktü. Ama sınırını fiilen paylaştığı İsrail'e tek bir koordineli, ciddi saldırı düzenlemedi.
Resmi açıklama şu: "Yakın düşman" ideolojisi. Selefi-cihadist gelenekte önce yerel yönetimleri, mürtet saydığı rejimleri devir; sonra İsrail'e yönel.
Ama bu ideolojik açıklama kritik bir gerçeği gizliyor.
IŞİD, İsrail sınırına en yakın olduğu dönemde bile Golan hattında tek bir ciddi operasyon yapmadı. Öte yandan İsrail, IŞİD'e karşı tek bir hava saldırısı düzenlemedi. Üstelik İsrail hastaneleri, IŞİD bağlantılı Suriyeli yaralıları tedavi etti. Buna resmi bir ad bile verildi: "Hayırsever Komşu
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
2014-2026 Yılları Arasında Türkiye'de Yaşanan Önemli Gelişmeler ❌
#Okumadan geçmeyin!! ⭐🕊️
〰️🔹2014
📍Soma Maden Faciası – 301 işçi hayatını kaybetti (Mayıs)
📍Cumhurbaşkanlığı Seçimi – Erdoğan ilk kez halk oyuyla cumhurbaşkanı seçildi
📍IŞİD tehdidi nedeniyle Suriye sınırında gerginlik arttı
〰️🔹2015
📍Suruç Bombalaması – 33 genç hayatını kaybetti (Temmuz)
📍Ankara Garı Saldırısı – 102 kişi hayatını kaybetti (Ekim), Türkiye tarihinin en kanlı terör saldırısı
📍PKK ile barış süreci çöktü, çatışmalar yeniden başladı
📍İki kez genel seçim yapıldı (Haziran ve Kasım)
〰️ 🔹2016
📍15 Temmuz Darbe Girişimi – Türkiye tarihinin en kritik gecelerinden biri; 250'den fazla kişi hayatını kaybetti
📍Darbe girişiminin ardından olağanüstü hal ilan edildi
Binlerce kişi gözaltına alındı, ihraç edildi
📍İstanbul ve Ankara'da terör saldırıları yaşandı
〰️🔹2017
📍Cumhurbaşkanlığı sistemi referandumu – Halkoyuyla kabul edildi
📍Türkiye Fırat Kalkanı Operasyonu'nu Suriye'de sürdürdü
📍Ekonomide dolar kuru yükselmeye başladı
〰️🔹2018
📍Zeytin Dalı Operasyonu – Afrin'e askeri müdahale
📍Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi resmen yürürlüğe girdi
📍Türk lirasında döviz krizi yaşandı, dolar rekor kırdı
📍Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı İstanbul'daki Suudi konsolosluğunda öldürüldü
Suriye Ordusu, YPG ile şu sıralarda çatışırken Özdağ çıkıp ''eŞ-ŞaRa iSrAiL PrOJeSi YeĞeNiM SuRiYeNiN BöLüNmEsİnE HiZmeT EdİyOr. EsAd VaRkeN SuRiYe BiR BüTüNdÜ'' minvalinde 8 boyutlu analiz kasıyor. Asıl İdlib'de Türkiye muhalifleri korumayıp Esad'a yedirseydi Esad ile YPG kardeş kardeş yaşayacaklardı hocam. Sonra zamanında [Kürt, Arap ve Türkmenlerinde olduğu yerlerde zulüm yapan (bpt özentiliği oldu sanki :D)] Esad destekçiliği yapan, her sene ''Klasik Esad Affı'' haberi giren (militarist ve vatansever :D) hesapların aklına operasyon sürerken bir anda Türkmenler geliyor falan. Sonra bu adamlar vatansever oluyorlar. Düşme Ahmedim düşme.
Eğer rahat bir nefes almak istiyorsak Suriye başta olmak üzere coğrafyada birlik sağlanmalı ve yeniden ticaret yapmalıyız. Bu darboğaza girmemizin en büyük sebeplerinden biride Arap Sonbaharı sonrası coğrafyada ticaret yaptığımız çoğu ülkenin iç kargaşa yaşaması. Kendi aldığımız kararlar sonucu kendimize ettiklerimiz için söyleyecek bir şey bulamıyorum. Biz bizi bitirmeye yetiyoruz zaten...
Emir Yıldız
@tracesofyou
·Birliği sağlamak için önüne anlaşma sunulsun (baştan ölü olduğunu herkes biliyordu zaten) sonra İsrail ve Koalisyondan medet umarak aylarca ayak diret. Süre dolduktan ve sabırlar taştıktan sonra artık ceza kesme faslına gelince hapishanedeki ışidlileri falan sal sonra utanmadan Suriye Ordusuna karşı ışidliler bize saldırıyor ithamında bulun. Arkana baktığında kimsenin olmadığını fark et ve şaşmayan ''Rojava'ya atom bombası falan atıldı :D'' diyerek ağlamaya başla. Ne güzel İstanbul be!
Geçen Türkiye için mücadele etmediğinden fenerin yine şampiyon olamayacağı kadar emin olduğum eski milletvekili Garo Paylan lobi faaliyetlerinin Avrupa başkentlerinde yapıldığını ancak asıl bu işin Washingtonda yapılması gerektiği minvalinden bir şeyler söylemişti. Ama iyi ki böyle yapmışlar daha kendini kurtaramayan Avrupa kurtarır sizi artık.
Gerçekten şu coğrafyada Yunanistan, Ermenistan, PKK (İran ve Suriyedeki uzantılarıyla birlikte) ve İsrailin izlediği maksimalist politikalar insanı patlatıyor ya. Hadi İsrailin arkasında karar vericilerine tasma taktığı (bkz. Epstein dosyası) ABD gibi bir gücü almışken ve senin elinde hiçbir şey olmamasına rağmen hangi akla hizmet ABD'ye bel bağlıyorsun hemşehrim diyemeden edemiyor insan.
2025-2030 arası olası Suriye SenaryosuAlıntı
“Kutuplaşma ve Hizalanma”
Özet: Ankara-HTŞ yakınlığı algısı pekişir; buna reaksiyon olarak İsrail, DSG ile taktik koordinasyona yönelir (istihbarat/angajman seviyesinde). Saha çizgileri sertleşir.
Neyi tetikler:
Kuzey Suriye’de çoklu cepheli gerilim; Ankara’nın manevra alanı daralır.
Tetikleyiciler:
HTŞ’yle güvenlik-idare iç içeliğinin artması (fiilî koruma algısı).
İsrail’in Suriye’de İran bağlantılı hedeflere yönelik süreğen vuruşları sürerken, DSG ile “alan hâkimiyeti bilgisi” paylaşımı iddiaları. (Bölge dinamiği: İsrail’in Suriye sahasında pro-İran ağlarına düzenli angajmanı; DSG’nin ABD ile kurumsal bağları. ) Erken uyarı göstergeleri
HTŞ kadrolarının İdlib dışında “ortak denetim” iddiaları.
İsrail/yerel basında DSG’yle temas söylentilerinin artışı; CENTCOM açıklamalarında DSG’nin rolünün genişlemesi.
Riskler
Zincirleme misilleme: topçu/İHA döngüsü, sivil hatlarda göç dalgası.
Politika kaldıraçları
“HTŞ’ye kurumsal mesafe”yi görünür kılacak şeffaf kriter seti (güvenlik sektörü reformu, yargı-polis ayrımı, sivil idareye devir takvimi).
DSG ile dolaylı/tematik (DAEŞ, sınır kaçakçılığı, su-enerji) kanallar.
27 Şubat 2020'de İdlib'de hain saldırıda kaybettiğimiz 34 kahraman askerimizi bir kez daha rahmetle ve minnetle anıyoruz.
Onlar, vatan uğruna gözlerini kırpmadan can verdiler..Bu saldırıda şehit olan askerlerimizin hatıraları önünde bir kez daha saygıyla eğiliyoruz. Nur içinde yatsınlar Mekanları cennet olsun Rabbim Geride Kalan açılı Ailelere sabırlar versin 😓🇹🇷🇹🇷🇹🇷