Halid Ziya Uşaklıgil’in ilk romanı olan Sefile, 19. yüzyıl İstanbul'unun arka sokaklarındaki yoksulluğu, çaresizliği ve toplumun dışına itilen bir genç kızın trajik öyküsünü gerçekçi bir bakış açısıyla ele alır.
Eser, babasını küçük yaşta kaybeden Mazlume adlı iyi niyetli bir genç kızın hayatta kalma mücadelesini anlatır. Annesinin hastalanıp vefat etmesiyle tamamen yalnız ve korumasız kalan Mazlume, bir süre sefalet içinde yaşar, hatta dilencilik yapmak zorunda kalır.
Bu çaresiz günlerinde karşısına Mihriban Hanım çıkar. Mihriban Hanım ona yardım eli uzatıyor gibi görünse de aslında kızı İkbal ile birlikte ahlaksız bir hayat sürmektedir. Mazlume, sığındığı bu evin bir fuhuş yuvası olduğundan habersizdir. Bu ortamda Mihriban Hanım'ın kızı İkbal ile yakın arkadaş olur. Ancak Mihriban Hanım, evi sürekli ziyaret eden eğitimli ve varlıklı İhsan Bey'i gözüne kestirir ve İkbal'i onunla evlendirerek hayatlarını düzene sokmayı planlar.
Olaylar, İkbal ile İhsan Bey arasında bir aşk başlasa da İhsan Bey'in zamanla Mazlume ile de yakınlaşmasıyla karmaşık ve trajik bir hal alır. Annesinin vefatıyla dengesi bozulan İhsan Bey, iki kadın arasında kalır. Gerçeği öğrenen ve zaten hasta olan İkbal, bu ihanete dayanamayarak hayatını kaybeder. Romanın ilerleyen bölümlerinde olaylar daha da trajik bir hal alır; Mazlume, sefalet ve aşkın getirdiği yıkımların ortasında sürüklenir.
Halid Ziya Uşaklıgil
Halid Ziya Uşaklıgil
Fena değildi...Ama yazarı desteklemek istemiyorum
Şimdi bu inceleme sadece seri değil yazar hakkında ki yorumlarımı da içerecek öncelikle bunu söyleyeyim, ilk olarak normal kitabı eleştireceğim sonra da yazara geleceğim
Bu kitabın yazımı ilk kitaptan iyiydi, ilk kitapta karakterler arası diyologlar ilişkiler çok çok yüzeyseldi bu kitapta bu baya gelişmişti.
İlk kitapta beni sıkmıştı hem bazı yerlerde çok bunalmıştım, bu kitapta da yine sıkıldım ama yine hani ilk kitaba nazaran bu kitabın daha akıcı ve daha heyecanlı ilerlediğini söyleyebilirim.
Yine kitabın işleyişi çok klişe ve çok tahmin edilebilirdi. Hani olan herşeyi en başından biliyordum ve Asilin ne halt olduğu, Kunter ile kızın ilişkisindeki o bağlam kitabın hatta serinin en başından beri çok çok tahmin edilebilir bir durumdaydı. Açıkçası hiç şaşırmadım. Ama diyebilirim ki olay bazında çok büyük gelişme vardı hani o ilk kitapta ki işleyişle ve kurguyla ilgili o amatörlük bir tık daha gitmişti.
Bu kitapta beni şaşırttan ve bir tık daha ilk kitaba göre beğenmemi sağlayan husus karakterlerin gelişimi ve yapabileceklerinin sınırının olmamasıydı. Burayı karakterler bazlı gideceğim
Açıkçası ilk kitapta Kunter'in yazımını çok beğenmiştim hani tam bir anti-hero havası veriyordu ve karakterin yazımından da umutluydum. Bu kitapta karakterin geçmişine iniyoruz ve daha çok tanımaya başlıyoruz. Ve açıkçası bana bu tanıma süreci,
ya aslında o kötü değil kötü olmak zorunda kaldı klişesini işleyişi bakımından biraz sönük geldi. Tabiki karakterin belli bir şeylerden tetiklediği,
ancak ben biraz daha burada şeyi bekliyordum karakterden evet ben bunları yaptım ama bunları seçmek de benim kararımdı gibisinden bir itiraf ve gerçekçilik yani yaptığı kötülükleri bir tık daha sahiplenmesi o istemiştim. İkinci şikayetim ise Kunter bize kitap boyu her şeyi tir tir titreten
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Sefile: Düşen bir kadının sessiz çığlığı ve toplumun suçu. Romanın merkezinde, saf ve masum bir genç kız olan Mazlume yer alır. Babası İhsan Efendi’nin ölümünün ardından yapayalnız ve beş parasız kalan Mazlume, bir anda kendini korumasız bir şekilde sokağın ve kötü niyetli insanların insafına bırakılmış halde bulur. Toplumun sözde "namuslu" kesimi bu yetim kıza el uzatmazken, ona kucak açanlar karanlık dünyanın insanları olur.
Mazlume, çaresizliğinin ve saflığının kurbanı olarak, İkbal ve ardından Mihriban gibi figürlerin manipülasyonlarıyla yavaş yavaş ahlaki bir çöküşün, "sefilliğin" içine sürüklenir. Kendi iradesi dışında bir bataklığa itilen genç kızın en büyük trajedisi, bu hayattan nefret etmesine rağmen oradan çıkacak hiçbir ekonomik veya sosyal gücünün olmamasıdır. Hikâyenin ilerleyen kısımlarında Mazlume, İlyas adında bir gence aşık olur. Bu aşk, onun için bataklıktan uzanan bir kurtuluş halatıdır. Ancak "kirletilmiş" bir geçmiş, yeni ve temiz bir geleceğin üzerine her zaman siyah bir gölge düşürmeye mahkumdur..
Anne babasını küçük yaşta kaybeden Mazlume’ye yaşlı komşuları Rahime hanım sahip çıkar. Rahime Hanım da ölünce 13 yaşında yapayalnız kalan Mazlume dilencilik yapıp cami avlusunda kalmaya başlar. Gideceği hiçbir yeri hiç kimsesi yoktur. Mücadele gücünü kaybettiğini düşündüğü bir gün bir yardım eli uzanır. Mihriban, Mazlumeye onu evine götürmeyi, kızı İkbal ile yaşadığı eve gelip birlikte yaşamayı teklif eder. İçten içe istemese de Mazlume daha fazla açlığa dayanamaz ve bu teklifi kabul eder. Fakat onu bu evde yeni bir sefalet beklemektedir. Mazlume ve İkbalin farklı başlayan hayatları sonunda aynı karanlığa çıkar...
Türk edebiyatı klasiklerini çok seviyorum. Halil Ziya Uşaklıgil’in bu kitabını da hayranlıkla okudum.
Küçük yaşta anne babasız kalmış bir kız çocuğunun sessiz mücadelesini, çaresizliğini derinden hissettim.
İkbal’in başta güçlü bir karakter gibi görünmesine karşın çok kırılgan olması ve yaşadığı hazin son içimi burktu.
Allah’ın cezası İhsan için söyleyecek hiçbir şey bulamıyorum.
Konusu üzücü olsa da, yeşilçam tadında akıcı dili ile sürükleyici bir kitaptı. Tavsiye ederim…
Menfi İnceleme
Kitabı yayınevi gerçekten günüm Türkçesine güzel uyarlamış eski kelime pek yoktu. Güzel bir kitap, entrika sevenlere özellikle öneririm. İkbal ve İsmet Hanım (İsmet hanıma ek olarak ev ahalisi de var) arasındaki o çekişme insanı içine çekiyor. İkbal'e uyuz olabilirsiniz okurken. Ayrıca ana kahramanımız Ekrem'in istibdat yönetimine karşı mücadelesi yine hoş. Güzel alıntılanabilecek yerleri de olan bir kitap. Fiyat performans olarak da iyi. Şiddetle öneririm
Necip Mahfuzla tanışma kitabım. Necip Mahfuz’un kaleminden çıkan ‘Kahire Modern’, beni 1930’ların Mısır’ına, toplumsal çelişkilerin ve bireysel ahlaki çöküşlerin derinliklerine sürükleyen bir eser oldu. Kitabı okurken, Mahfuz’un sadece bir dönemi değil, insan doğasının evrensel zaaflarını da ne kadar ustaca resmettiğine hayran kaldım. Bu roman, adeta bir ayna tutuyor ve ‘vicdanını kaç paraya satarsın?’ sorusunu her sayfasında yankılatıyor.
Romanın başkarakteri Mahcub Abdüldaim, yoksullukla boğuşan bir üniversite öğrencisi olarak karşımıza çıkıyor. Onun hikayesi, hayatta kalma mücadelesinin ve daha iyi bir yaşam arayışının insanı ne denli uçurumlara sürükleyebileceğinin çarpıcı bir örneği. Mahcub’un, ailesinden gelen desteği kaybetmesiyle birlikte, sömürgecilerin işbirlikçisi yoz bürokrasiyle uzlaşmaya gitmesi, beni derinden etkiledi. Bu, sadece bir karakterin değil, aynı zamanda o dönemin Mısır toplumunun da bir yansımasıydı. Adam kayırmanın, menfaat ticaretinin ve ahlaksızlığın kol gezdiği bir ortamda, Mahcub gibi karakterlerin türemesi kaçınılmazdı.
Mahcub’un yükseliş hikayesi, aslında bir düşüş hikayesi. Kendisine sınıf atlatacak bürokrat El Ihşidi’nin ahlaksız teklifini kabul etmesi ve en yakın arkadaşının kız arkadaşı İhsan Şihata ile evlendirilmesi, romanın en can alıcı noktalarından biriydi. İhsan’ın bir bakanın metresi olmasını kabul etmesi karşılığında Mahcub’un önünde açılan ikbal kapıları, beni hem şaşırttı hem de düşündürdü. Bu durum, Mahcub’un ruhunda yarattığı tahribatı ve karakter aşınmasını gözler önüne seriyordu. Yükseldikçe hedonist bir kimliğe bürünen Mahcub, adeta ruhunu şeytana satan Faustvari bir figüre dönüşüyordu. Daha fazla servet ve güç uğruna karakterini sürekli aşındırmak zorunda kalan bu zavallı adamın iç dünyası, Mahfuz tarafından büyük
