Bilge Kağan’ın Yazıtı’nı temel alan bir çalışma. Sadece yazıt değil, Bilge Kağan’ın dediklerini daha iyi anlamamız için dönemin siyasi atmosferini, devlet yönetimini ve sosyal yapısını da analiz ediyor.
Bilge Kağan’ın vasiyetleri, öğütleri ise Türk devletinin nasıl ayakta kalacağını, halkın nasıl bir arada tutulacağını ve hangi hataların felakete yol açacağı üzerine odaklanır.
Taşağıl, yazıtların orijinal ruhunu bozmadan, anlayacağımız bir akıcılıkla bize sunuyor. Bir tarih kitabı okuması değil, bir kimlik okuması.
"Üstte gök çökmedikçe, altta yer delinmedikçe kimse Türk milletinin devletini ve töresini yıkamaz."
Bilge Kağan’ın da aktarmak istediği gibi bölünmemek ve yıkılmamak için içten içe birbirimizi yememeliyiz, isyan etmemeliyiz. Bir olmanın yolunu bulmalıyız. Türk’ün Türk’ten başka dostu yok. Bunu bilerek dış devletlerin bağımlısı olmadan milli bilinç, milli şuur içinde vatan koruyucusu ve sevdalısı olmalıyız.
Okumaya başlamadan önce Göktürkler'i anlamak mühim. Kitaptan Göktürklere ait bir kronolojik sıralama yaptım. Aşağı bırakıyorum. Aslında yaşanan isyanları, dışarıdan yapılan müdahalelerdeki tahminsizliği okudukça Bilge Kağan'ın Vasiyeti'ne daha fazla hak veriyoruz.
I. Göktürk Devleti
• Göktürklerin Kökeni: A-shih-na kabilesi efsaneye göre kurttan türemiştir. Bu nedenle sonradan gelenler kendilerini Börü (kurt) olarak isimlendirmiştir.
• Juan-juanların kızını isteyen Bumin, küçük görülünce ani baskın sonucu Juan-juanları yenilgiye uğratarak İl Kağan unvanını aldı (552). Aynı yıl vefat etti.
• 553: Yerine oğlu Kara Kağan geldi. Aynı yıl vefat etti.
• 553: Kardeşinin yerine Mukan Kağan geldi. Devlete en parlak zamanını yaşattı. Çin imparatorlarına "oğullarım" diye hitap ediyordu. 572'de vefat etti.
• 572: Kardeşinin yerine Taspar geldi. Budizm dinine