İrem
@iruska
43 okur puanı
Şubat 2025 tarihinde katıldı
İnsanın ruhumun bu denli açıklayıcı, gerçekçi ve şairane anlatıldığı bir kitap daha okumadım. Çok ama çok etkileyiciydi.
Eserin konusunu zaten hepiniz biliyorsunuz, bu yüzden üstünde durmadan geçeceğim. Beni en etkileyen kısım yazarın ruh tasviri konusundaki (daha önce hiçbir yazarda benzerini görmediğim) ustalığı oldu.
Yazar hastalık psikolojisinin de ötesine geçip melankolik hallerde yaşanılan duyguları öyle güzel anlatılmıştı ki her satırın altını çizmek, her yere yazmak isteğiyle kitaba saplanıp kaldım. Keder teselli, umut, yeniden keder ve teselli... Tüm bu düşüncelerden kaçmak, ağlayan ve korkan ruhu bir nebze olsun susturmak için sığınılan kaçamak düşünceler... Betimlemenin ötesine geçen mutsuzluk tasvirinden söyleyecek bir şey bulamayan suskun insanın vücut diline kadar her şey o kadar gerçekci ve etkileyiciydi ki bu zamana kadar okumadığım için kendime kırıldım.
Anlatımı, akıcılığı ve derinliği ile bende iz bırakan birkaç kitaptan biri oldu.
Eserde aldatan bir kadının yaşadığı psikolojik durum aşama aşama verilirken kadının sahip olduklarının farkına varması, bir anlamda uyanışı ustalıkla anlatılıyor. Yazarın İrene'in şahsında toplumun bir kesimi için yaptığı eleştirilere hayran kaldım.
"Kaderin şımarttığı, ailesinin nazlı yetiştirdiği, refahtan neredeyse isteklerini yitirmiş bu dayanıksız kadına karşılaştığı ilk sıkıntı bile fazla gelmiş gibiydi." (s.11)
Kitabı okumadan önce incelemelere bakarken çoğu incelemede vicdan azabı yazması dikkatimi çekmişti. "Demek ki.." demiştim, "Kocasını aldattığı için vicdan azabı yaşayan bir kadının öyküsünü okuyacağım"
Ama hayır, kitabı okuduktan sonra buna katılamadım çünkü İrene vicdan azabı çektiği için değil, korktuğu için mutsuzdu. Eğer olayın ortaya çıkmayacağından emin olsaydı, bunun pişmanlığını yaşamayacaktı. Bu açıdan yazarın İrene'e yüklediği anlamın vicdan azabı çeken üst insan değil, (sık sık vurguladığı gibi) sahip olduklarının farkına çok geç varan insan olduğunu düşünüyorum.
Bunun dışında kitap, okuduğum en yoğun eserlerden biriydi. Hem yoğun hem sürükleyici. Gerçekten bir oturuşta okunabilecek bir eser. Hatta okuduğum en sürükleyici Zweig eseri diyebilirim. Eser o kadar yoğun ki yetmiş sayfada kaç duygu geçişi yaşattığını sayamadım. Başlarda İrene'e nefretle bakarken bir anda korkusuna üzülmek, hemen sonra bu durumun onu mutlu ettiğini fark edince daha da alçaldığına şahit olmak ve yakalanmasını dilemek, o kendini sorgularken empati imkanı bulmak... Bütün bunları yetmiş sayfaya sığdırmak gerçek bir ustalık.
Kocasının, küçük kızlarının oyuncak itirafı hakkında konuştuğu o bölüm... O beş satırlık yalın anlatımın anlattığını, beş sayfada zor anlatacak yazarlar var. Bu açıdan da yine hayran kaldığım ve herkese gözü kapalı tavsiye edebileceğim bir eser. İyi
Rüşvetin, düzensizliğin baş gösterdiği Rus taşralarından birinde bir söylenti kulaktan kulağa yayılmaktadır: "Başkentten gizli bir müfettiş gelecek!" Her türlü iş ahlakından yoksun taşra yöneticileri bir araya gelip gizli müfettiş için hazırlık yapma kararı alırlar. Bakımsızlıktan evcil hayvanlara benzeyen hastalar, çamaşır kurutmak ve kaz yetiştirmek için kullanılan mahkeme salonları, gençlere ilerici fikirler aşıladığı için eleştirilen öğretmenler... Tüm bunlar olurken taşraya gelen gösteriş meraklısı ve kendini olduğundan çok daha büyük gösteren bir memur ve bu memurun müfettiş zannedilmesiyle ortaya çıkan komik anlar.
Gogol, realist eleştilerisini mizahıyla harmanlarken bize asla eskimeyecek eğlenceli ve bir o kadar da akıcı bir eser sunuyor. Yüksekten atmayı seven memurumuz bir yerde aynı zamanda büyük bir edebiyatçı olduğunu söylerken Puşkin için yakın arkadaşımdır diyor. Gerçekte de Gogol ve Puşkin yakın arkadaştır, bu gönderme çok hoşuma gitti) Bir oturuşta okunabilecek harika bir eser, Gogol'ü ve dönemin Rus toplumunu anlamak için mutlaka okunmalı.
