Gamze
@jedigil
16 Aralık 1995
9 okur puanı
Haziran 2021 tarihinde katıldı
Puan vermedi·112 syf.·
2026 3. kitabı
Reklam
Dostoyevski'nin "Suç ve Ceza" ve "Budala" eserlerinde anlatmak istediklerinin daha bu öyküsünde başlamış olmasına çok şaşırdım. Büyük eserlerini okuduktan sonra bunun basit ve yüzeysel bir rezil olma ya da hayal kırıklığı öyküsü olmadığını anlayabilirsiniz. Taze bir Avrupa özentiliği eleştirisi. Henüz Raskolnikov kadar içselleşmemiş bireysellik. Tanrıtanımazlık, hümanizm, liberalizm… Dostoyevski de zamanında Avrupa'dan gelen devrim fikirlerinden etkileniyor. Ölüm cezasına çarptırılıyor. Ceza süresince fikirleri değişiyor ve bu özentiliğin, toplumun gerçekleriyle uyuşmazlığını görüyor. Her sınıftan insanı gözlemliyor. Torbasında çok şey biriktiriyor. Dostoyevski'nin anlatmak istediği şeyler, bir amacı var.
Eleştirdiği insan modelini baş kahraman yapar ve onu türlü serüvenlerden geçirerek ütopik ve hatalı fikirlerini, tatsız bir olayla sonuçlandırıp, gerçekle yüzleştirir. Dostoyevski'nin tarzıdır bu. Bu öykü, o kadar Dostoyevski ki… Bence kutlamada gerçekleri yüze vuran gazeteci de zamanında dergide çalışmış, aydınların yüzüne gerçekleri vuran Dostoyevski'den izler taşıyordu. Bireysel başkaldırı örneğinin ,toplumsal gerçeklerle yüzleştiğini gördüm. Sırf batıdan geliyor diye benimsenmeye çalışılan fikirler sahtekârlıktır. İnsan severliği savunan adam daha arabacısının kardeşinin düğününe gitmesine izin vermiyor, gitti diye demediğini bırakmıyor, insanları dış görünüşüne göre yargılıyor, aşağılıyor, insanların zor şartlarda aldığı içkileri duyarsızca tüketiyor. Toplum için faydalı şeyler yaptığını düşünürken içten içe saygı, ilgi görmek gibi bireysel çıkarları içinde bulunduruyor.
Ne okuduğunun farkında olanlar için keyifli bir okuma olacaktır.
Beklediğimden çok daha iyiydi. Zaten Dostoyevski için de çok özelmiş. Bir makalede Rus edebiyatında Dostoyevski'nin Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler ve Budala eserlerinin ayrı bir öneme sahip olduğunu okumuştum. Budala'yı Suç ve Ceza'dan sonra, Karamazov Kardeşler 'den önce yazıyor. Zaten Karamazov Kardeşler son kitabı. Diğer iki kitap gibi belli başlı, sürükleyici, merak uyandıran bir konusu yok. Bu yüzden bu kitabı yarım bırakan çokmuş. Ve bence bu yüzden de diğerleri kadar ünlü değil. Sonu en az diğer iki kitabı kadar etkileyici. Arkadaşına bir mektupta Budala için "romanımın konusunu çok sevdim, büyük bir zevkle yazacağıma eminim" diye bahsetmiş. Ama sonra fikirlerinin onda birini bile dile getiremediğini ifade etmiş. Kitabı eşi ile Avrupa seyahatine gittiğinde yazıyor. Bir müze gezisinde Hans Holbein’in “Mezardaki Ölü İsa’nın Bedeni” tablosunu görünce çok etkileniyor yirmi dakika falan tabloya bakakalıyor ancak eşinin müdahalesi ile kendini dışarı zor atıyor. İlginç olan şu ki baş kahramanını İsa ile özdeşleştirmektedir. Bence Dostoyevski İsa ile ilgili bir kitap yazmak istiyordu ama nasıl bir şey yazacağını bilemiyordu. Bu tablo olayı ona ilham olmuş. Bu tablo olayının yansımaları kitapta geçiyor. Zaten kitap adeta Dostoyevski'nin hayatının yansımalarıyla dolu. Ölüm cezası sürecinde, affedilmesinde hissettiklerini, hastalığını, hayran olduğu yazarları, felsefi eleştirilerini, tanrıtanımazlık, inanç gibi fikirlerini kitabında yansıtmış. Kitabı özel yapanlarda bunlar. Bunların sizin nezdinizde bir önemi yoksa sürükleyici gelmemesi çok olasıdır. Diğer özel yapan, merak uyandıran ilginç durum ise, peygamber İsa, sıradan bir insan olsaydı ve aramızda yaşaydı nasıl olurdu deyip böyle bir kitap yazmış olması. Bir insanın ruhuna, bir hastalık ile ancak bu
Puan vermedi·168 syf.·
6 günde okudu
·2023 10. kitabı
Reklam