Kitapta insanlık tarihinde 6 içeceğin hem kendi tarihi ve bulunuşu hem de insanlık tarihine etkileri anlatılmış kısaca. Tabi en sonun bir de suyu eklemiş.
Bu içecekler, bira, şarap, damıtılmış içkiler ( votka, viski, cin vb. gibi yüksek alkollü içkiler.), kahve, çay ve coca cola. Bunlardan ilk üçü alkollü diğerleri ise alkolsüz ama içlerinde kafein vb gibi alkol benzeri etkiler yapan maddeler var. Kahvenin Yemen'den avrupaya nasıl gidişi, bu içkilerin çağları, insanları, ekonomileri nasıl etkilediği gibi ilginç konular var. Okuyun.
Kitap maalesef beklentimi karşılamadı. Özellikle arka yazısını okuduğumda güncel bağımlılıklara dair ( sosyal medya, şekerli gıda, kafein vs gibi ) bilgiler içereceğini düşündüm ve bu sebeple aldım.
Ancak yazar bildiğimiz madde bağımlılıkları ve bunun haz - acı dengesi üzerinde durmuş.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
HAYATI SEÇİN... YA DA SEÇMEYİN!Edebiyat
9/10
Sosyal medyanın temiz, estetik, ilham veren kitaplarından biraz da kirli gerçeğimize bakmak isterseniz buyrun, yüzünüze sert bir tokat gibi çarpacak, sizi konfor alanınızdan söküp Edinburgh’un en karanlık, en pis lağımlarına fırlatacak o kutsal kitaptan konuşalım:
Irvine Welsh ’in başyapıtı, #k:8780.
Bu kitap bir edebiyat eseri değil; Edinburgh varoşlarında, damarlarına eroin zerk eden bir avuç gencin sisteme, ahlaka ve modern dünyaya fırlattığı sansürsüz bir balgamdır.
Tuvaletin dibindeki gerçeklik: Çoğu yazar uyuşturucu ve sokak kültürünü uzaktan izler, romantize eder ya da ucuz bir kamu spotuna çevirir.
Welsh bunu yapmıyor. O, Renton, Sick Boy, Spud ve psikopat Begbie’nin dünyasını anlatırken elini pisliğe bulamaktan korkmuyor.
Kitaptaki o meşhur
"İskoçya’nın En Kötü Tuvaleti"
sahnesi, aslında modern insanın içine düştüğü durumun mükemmel bir metaforu.
Kaybettiği şeyi bulmak için pisliğin içine dalan insan... Hangimiz hayatın getirdiği anlamsızlığı örtmek için kendi yarattığımız çöplüklerde debelenmiyoruz ki?
Sokakların dili, dilin Devrimi:
Trainspotting’i asıl sert ve sarsıcı kılan şey anlatım dili. Welsh, edebiyatın o steril, kibar ve burjuva dilini paramparça ediyor. Karakterler tam olarak sokakta, barda, köşe başında nasıl konuşuyorsa öyle konuşuyor; argo, çiğ, ritmik ve öfkeli. Çevirisinde bile o çiğliği, o damardan akan ritmi kemiklerinizde hissediyorsunuz. Sayfalardan kafein, bira, ter ve eroin kokusu yükseliyor.
Büyük İllüzyon: "Hayatı Seçin"
Kitabın (ve tabii ki sinema tarihine geçen filminin) o meşhur manifestosu, bugün 2026 dünyasında bile geçerliliğini korumak bir yana, daha da can yakıcı hale geldi:
"Hayatı seçin. Bir iş seçin. Bir kariyer seçin. Bir aile seçin. Kocaman bir televizyon seçin... Ama ben hayatı seçmemeyi seçtim. Ben başka bir şeyi seçtim.
Irvine Welsh ’in başyapıtı, #k:8780.
Bu kitap bir edebiyat eseri değil; Edinburgh varoşlarında, damarlarına eroin zerk eden bir avuç gencin sisteme, ahlaka ve modern dünyaya fırlattığı sansürsüz bir balgamdır.
Tuvaletin dibindeki gerçeklik: Çoğu yazar uyuşturucu ve sokak kültürünü uzaktan izler, romantize eder ya da ucuz bir kamu spotuna çevirir.
Welsh bunu yapmıyor. O, Renton, Sick Boy, Spud ve psikopat Begbie’nin dünyasını anlatırken elini pisliğe bulamaktan korkmuyor.
Kitaptaki o meşhur
"İskoçya’nın En Kötü Tuvaleti"
sahnesi, aslında modern insanın içine düştüğü durumun mükemmel bir metaforu.
Kaybettiği şeyi bulmak için pisliğin içine dalan insan... Hangimiz hayatın getirdiği anlamsızlığı örtmek için kendi yarattığımız çöplüklerde debelenmiyoruz ki?
Sokakların dili, dilin Devrimi:
Trainspotting’i asıl sert ve sarsıcı kılan şey anlatım dili. Welsh, edebiyatın o steril, kibar ve burjuva dilini paramparça ediyor. Karakterler tam olarak sokakta, barda, köşe başında nasıl konuşuyorsa öyle konuşuyor; argo, çiğ, ritmik ve öfkeli. Çevirisinde bile o çiğliği, o damardan akan ritmi kemiklerinizde hissediyorsunuz. Sayfalardan kafein, bira, ter ve eroin kokusu yükseliyor.
Büyük İllüzyon: "Hayatı Seçin"
Kitabın (ve tabii ki sinema tarihine geçen filminin) o meşhur manifestosu, bugün 2026 dünyasında bile geçerliliğini korumak bir yana, daha da can yakıcı hale geldi:
"Hayatı seçin. Bir iş seçin. Bir kariyer seçin. Bir aile seçin. Kocaman bir televizyon seçin... Ama ben hayatı seçmemeyi seçtim. Ben başka bir şeyi seçtim.
“Altı Bardakta Dünya Tarihi”, sıradan bir tarih kitabı gibi başlamıyor. Kitabı okurken kendimi sadece geçmiş olayları öğreniyormuş gibi değil, insanların günlük yaşamlarına, alışkanlıklarına ve hatta sohbetlerine tanıklık ediyormuş gibi hissettim. Tom Standage’in çay, kahve, bira, şarap, kola ve alkolsüz içecekler üzerinden dünya tarihini anlatma fikri başta bana ilginç ama biraz da sıra dışı gelmişti.
Kitapta en çok hoşuma giden şey, tarihin savaşlar ve siyasi olaylardan ibaret olmadığını göstermesiydi. İnsanların ne içtiği bile toplumların ekonomik yapısını, kültürünü ve dünya üzerindeki güç dengelerini etkileyebiliyor. Özellikle kahvenin düşünce dünyasını nasıl değiştirdiğini anlatan bölümler benim için çok etkileyiciydi. Kahvehanelerin bir dönem fikir alışverişinin merkezi hâline gelmesi ve bunun bilimsel gelişmelere katkı sağlaması gerçekten dikkat çekiciydi.
Dünya tarihi bu kitapta sırasıyla bira, şarap, damıtık içkiler, kahve, çay ve kola çağları olarak bölünüyor. Bu altı içki üzerinden kronolojik sırayla bir tarih anlatımı var. Her içeceğin tarihi bir imparatorluğun daha doğrusu bir uygarlık biçiminin yükselişi ve sönümlenişiyle anlatıyor. Bu birbirinden farklı içkilerin üçü alkol, üçü kafein içerse de hepsinin ortak paydası; her birinin antik dönemden bugüne kadar birçok önemli tarihsel dönemin tanımlayıcı içkisi olmasıdır. Yazarında çıkış noktası tam olarak bu olmuştur. Dünya tarihini farklı içkilerin egemen olduğu dönemlere ayırmış olduğunu görüyoruz kısaca bu içeceklere ve beraberinde de ayrıldıkları dönemlere göz atacak olursak; Bira ile başlayan tarih anlatımı şöyle,
İnsanoğlunu modernlik yoluna sokan süreç, tahılın evcilleştirilmesiyle birlikte çiftçiliğin benimsenmesiyle başladı ve bu olay bundan yaklaşık on binyıl önce Yakın Doğu’da gerçekleşti.
15 günde dahi beyin kulağa hoş geliyor. Eminim herkes sağlıklı bir beyin ister. Doğru telaffuz, muhakeme yetiniz doğru çalışsın ya da benimsediniz düşünceler doğru orantılı yerli yerinde olması için çaba gerektirir. Ben kitabı beğendim sahiden beğendim. Çünkü beyin denen organ %80'i su. Sağlık şekilde okursanız kitabın size neler kattığını özümsersiniz. Su içmeyi unutmayın! Kafein, nikotin zehirli toksiklerden arındırın beyninizi. Beyin size her şey yapmanızı gösteriyor ama doğru bakmanız lazım. Yanlış şeyler yapmamayı emrediyor size. Düşünceleriniz berrak ya da manevi olarak değer verip sizi bazen hayal kırıklığını da uğratabilir. Beyninize iyi bakın, hayatınız değişsin!
Antik çağlarda içilenler , 17. 18. 19 ve 20 yy da içilen içkiler …. Bildiğimiz içeceklerin nasıl keşfedildiği ve en önemlisi de bu içeceklerin dünya tarihini ne derece etkilemiş oldukları anlatılıyor kitapta. Çok ilginç bilgiler gerçekten. Ben büyük bir merak ve ilgiyle okudum. Sudan sonra insanlık tarihinin ilk keşfettiği içecek biraymış mesela. Yerleşik hayata geçip tarınla uğraşan insanlar tesadüfen bulmuşlar birayı. Mesela şarap , tarihi cilalı taş dönemine kadar uzanıyor, İlk izlerine İran ın Zagros dağlarında rastlanmış. Şarap o tarihlerden günümüze elitler içeceği algısıyla gelmiş. Kast sistemi . Zenginler krallar şarap içer fakirler bira. Sonra Araplar şarabı damıtıp rom u bulmuşlar. İlaç gibi kullanmışlar. Peki köleliğin içecekle ilgisi var mı derseniz evet varmış . Kitap tüm gerçekliğiyle anlatıyor. İngilizlerin Amerika kıtasındaki yerli halkı şeker kamışı ektirmek ve buna bağlı alkollü içkiler üretmek pazarlamak adına halkı köleleştirdiği görülüyor. Her köle çalıştığını karşılığı ya bira ya şarap ya da damıtık içkiler para karşılığı veriliyor. Çay. Çay ın ilk anavatanı Çin. Ordan Himdistan’a Hindistandan da İngiliz ler aracılığıyla tabi bu aracılıkta sömürgecilik savaş ve para var, Avrupaya açılıyor. Kahve ilk Yemen de içiliyor. Alkol barındırmadığı için bütün arap coğrafyasının en popiler içeceği oluyor. Avrupaya açıldığında Avrupa için farklı bir kültürü de beraber götüyor. Kahvehaneler. Bilim insanlarının mucitlerin hocaların ateşli bilim sohbetlerinin içeceği oluyor. Ve coca cola. Coca Cola aslında bir kocakarı ilacıymış 17. Yy da. Coca bitkisinin yemişleriyle Cola bitkisinin yapraklarından elde ediliyor. Coca bitkisinde kafein den dolayı ilaç olarak kullanılmış. Tabi ki formülü gizli. Coca Cola savaşlar askerler içeceği ve Kapitalizmin en büyük