Mûtû Kable En Temûtû (Ölmeden Önce Ölünüz)Şiir
Vâsıl olmaz kimse, Hakk’a cümleden dûr olmadan;
Kenz açılmaz şol gönülde tâ ki pür-nûr olmadan.
Sür çıkar ağyârı dilden, tâ tecellî ide Hakk;
Pâdişâh konmaz sarâya hâne ma‘mûr olmadan.
“Mûtû kable en temûtû”, sırrını fehm eyleyen;
Haşr ü neşri gördü bunda, nefha-i sûr olmadan.
Sen müyesser eyle, yâ Rab bizlere beytin tavâf;
İlmin ile âmil eyle, vâde tekmîl olmadan.
Hak cemâlin Kâ‘besini kıldı, âşıklar tavâf;
Yerde Kâ‘be gökyüzünde Beyt-i Ma‘mûr olmadan.
Mest olup mestâne geldim tâ ezelden tâ ebede;
İçmişim aşkın şarâbın âb-ı engûr olmadan.
Mest olanların kelâmı, kendinden gelmez velî;
Pes “Ene’l-Hakk” nice söyler kişi Mansûr olmadan.
Bir acep sevdaya düşmüş tutuşur Şemsî müdâm,
Hakk’a makbûl olmak ister halka menfûr olmadan…
(Şemseddin Sivâsî Rahmetullahi Aleyh)
Bugünkü Türkçe İle Açıklaması
(Kişi, Allah’a (Hakk’a) ulaşamaz; ta ki her şeyden (masivâdan) uzaklaşmadıkça. Gönül hazinesi de nurlarla dolmadan açılmaz.)
“Vâsıl olmaz kimse Hakk'a, cümleden dûr olmadan
Kenz açılmaz şol gönülde, ta kî pür nur olmadan
Sür çıkar ağyar-ı dilden, ta tecellî ide hakk
Padişah konmaz saraya, hâne ma'mur olmadan…”
Hz. Şemsüddin-i Sivâsî (k.s)
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
ne kanlı tutku, şan ne heyecandır;
deme ki aşk inci, yâkut, mercandır.
kenz-i mahfîdir ol mahfazası sır;
hakk'ın âyinesi cam değil, candır.
Selim Tokgöz
Selim Tokgöz
"Kenz"i ateş bildim uzak durdum o yoldan,
İstemem servet, hazzetmem paradan puldan;
Kadın, erkek, genç, yaşlı, olmuş mülke tapan,
Hayır Allah'tan geliyor, şerler de kuldan...
Dünya sofrasında şaşmadım orucumdan,
Nice dersler aldım "Hayat" denen okuldan;
Bugünün biçaresi oldu dünkü sultan,
Hayır Allah'tan geliyor, şerler de kuldan...
Güneş doğmaz gibi gelir karardıkça tan,
Vardır elbet "Olmaz" denenleri oldurtan;
Fayda yoktur ne evlattan, ne de avrattan,
Hayır Allah'tan geliyor, şerler de kuldan...
Doktor MBC
Amâ’, Nefes-i Rahmanî’nin ilk suretidir.26 Bu kelime yaradılıştan önce Allah Teâla’nın
varlığı hakkında sorulan bir soruda Hz. Peygamber, âmâ’ kelimesini kullanarak cevap vermiştir.
İbnü’l Arabî, “Rabbimiz kâinatı yaratmadan önce neredeydi?” sorusuna “Altında ve üstünde hava
olmayan amâ’daydı”27 hadisi ile cevap vermiş ve devamında şunları söylemiştir: “Yaradılışın
kaynağı, Allah’ın ezelden beri tanınmaya duyduğu iştiyaktır. Bu iştiyaktan Nefes-i Rahmanî
meydana gelmiştir. Bu nefesten ise âmâ’ meydana gelmiştir. Buna göre âmâ’ bir yönüyle Hakk'tır
ve bâtındır. Diğer yandan halktır ve zâhirdir.”28
19 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 1: 190; 3: 321, 322, 324; Muhyiddin İbnü’l-Arabî, Marifet ve Hikmet, çev. Mahmut
Kanık (İstanbul: İz Yay., 2003), 126; Nefise Ehlsermedî - Nasrullah Hikmet, “Nigâh-i be Tefâvut-i Hıyal ve Tahayyül
der Futûhât-ı Mekkiyye-i İbn Arabî”, Paygâh-i Mecellât-i Tahassusi-yi Nur 1 (1392), 9.
20 Konuk, Fusûsü’l-hikem Tercüme ve Şerhi, 2: 259-260; Buşra Arslan Meçin, Melekût Ülkesine Açılan Kapı: Misâl Âlemi
(İstanbul: Sufi Kitap yay., 2021), 164-165.
21 Abdulbaki Miftah, Fusûsu’l-hikem Anahtarları, çev. Vahdettin İnce (İstanbul: Kitsan yay., ts.), 21, 44, 110, 368.
22 Chittick, Varolmanın Boyutları, 203; Nasr Hâmid Ebu Zeyd, Sufi Hermenötik (İbn Arabi’nin Yorum Felsefesi), çev. Semih
Ceylan (İstanbul: Mana yay., 2008), 81.
23 Kayserî, Şerhu Fusûsi’l-hikem, 22.
24 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 1: 190.
25 Konevî, İ’câzü’l-Beyân, 61.
26 Suad el-Hakîm, İbnü’l Arabî Sözlüğü, çev. Ekrem Demirli (İstanbul: Kabalcı yay., 2005), 67.
27 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 12: 221.
28 İbnü’l-Arabî, el-Futuhâtü’l-Mekkiye, 13: 573-574; İbnü’l-Arabî, Marifet ve Hikmet, 128.
162
Sûfiler, amâ’ kelimesini bazen Allah’ın ahadiyet, bazen de vâhidiyet makamı
Gir semâa zikrile gel
Yane yane Hu deyu
Er sefa-ı aşk-ı Hakk'a
Yane yane Hu deyu
Gördüler Hu kaplamış hep onsekiz bin alemi
Feyz alırlar cümle Hu'den
Yane yane Hu deyu
Zat-ı Hakk'i buldular, buluştular bu Hu ile
Dost göründü her taraftan
Yane yane Hu deyu
Ey Niyazi gönlüne aşıkların hikmet dolar
Künt-i kenz'in haznesinden
Yane yane Hu deyu
💛