Sefiller – Victor Hugo
Sefiller, yalnızca bir roman değil; insanı, toplumu, adaleti ve vicdanı aynı denklem içinde düşünmeye zorlayan büyük bir insanlık laboratuvarı.
Victor Hugo bu eserde bireyi tek başına ele almaz; onu yoksulluk, hukuk, din, ahlak, sınıf, eğitim ve tarih gibi büyük kuvvetlerin içinde inceler. Bu yönüyle roman, bana göre edebi olduğu kadar sosyolojik ve felsefi bir metindir. Jean Valjean’ın hikâyesi, “İnsan kötü müdür, yoksa koşullar mı insanı kötülüğe iter?” sorusunu sürekli diri tutar. Hugo’nun cevabı basit değildir; insanı ne tamamen masumlaştırır ne de bütünüyle mahkûm eder. Onu anlamaya çalışır.
Romanın en güçlü tarafı, adalet ile yasa arasındaki farkı göstermesidir. Javert’in temsil ettiği düzen, mantıksal olarak tutarlı fakat insani olarak eksiktir. Jean Valjean ise ahlakın yalnızca kurallara uymaktan ibaret olmadığını; bazen merhametin, bağışlamanın ve vicdanın yasadan daha yüksek bir gerçeklik taşıdığını gösterir. Burada Hugo, kuru bir ahlak dersi vermez; insan ruhunun dönüşebilir olduğunu anlatır.
Bilimsel bakışla düşününce Sefiller, neden-sonuç ilişkileriyle örülü devasa bir toplumsal sistem gibidir. Açlık bir suça, suç bir cezaya, ceza bir kimliğe, kimlik ise insanın kaderine dönüşür. Fakat Hugo bu zincire bir değişken daha ekler: merhamet. Bazen tek bir iyilik, insan hayatındaki bütün denklemi değiştirebilir.
Felsefi açıdan ise romanın merkezinde şu soru durur: İnsan, geçmişinden ibaret midir? Jean Valjean’ın mücadelesi bu soruya verilmiş en güçlü edebi cevaplardan biridir. Hugo’ya göre insan, geçmişinin yükünü taşır; fakat yalnızca ondan ibaret değildir. İnsan, bilinçli bir ahlaki tercih ile kendini yeniden kurabilir.
Sefiller uzun, yer yer ağır, yer yer tarihsel ayrıntılarla dolu bir eser. Fakat bu uzunluk boşuna değildir. Hugo yalnızca karakter
YARALARIN VE YARALILARIN TARİHİ
Türk edebiyatında İstanbul'un baskın bir ağırlığı var. Cemal Süreya, bir yazısında bu ağırlığın azaldığını vurgulasa da metinler "İstanbul" merkezli olmaya devam ediyor. Türk edebiyatının daha kapsayıcı, çeşitli ve ülkenin bütün gerçekliğini yansıtabilmesi için taşranın, yüzeysel veya dışarıdan bir bakışla değil, kendi özgün dinamikleri, derinliği ve çeşitliliğiyle daha fazla ve daha nitelikli bir şekilde işlenmesi gerektiği açık. Dolayısıyla Türk edebiyatı ülkenin bütününü yansıtamıyor. Taşranın zengin karakter ve mekân potansiyeli göz ardı ediliyor. Taşra işlendiğinde bile, bu genellikle İstanbul'dan bakan bir gözle romantize edilerek, egzotikleştirilerek veya tam tersine aşağılanarak, karikatürize edilerek yapılabiliyor. Bu sebeple de taşra insanının derinliği, çatışmaları ve gerçekliği yerine basmakalıp tiplerle karşılaşıyoruz. Göç, yoksulluk, toprak sorunları, kültürel çatışmalar gibi taşrada yoğun yaşanan temalar eksik kalıyor. Anadolu'nun zengin folkloru, yerel ağızları, inanışları ve yaşam pratikleri edebiyat için büyük bir kaynak olmasına rağmen, İstanbul merkezli bir bakış açısı bu zenginliği yeterince değerlendirilmiyor. Bu eleştirilerin "anlamlı" olması için bile öncelikle aksi örneklerin ete kemiğe bürünmesi şart. "Hafriyat" işte tam da bu sebeple dikkate alınması gereken bir roman.
“Hafriyat”, Osman Özarslan’ın ilk kitabı olmasa da ilk kurgu kitabı. Özarslan, romanına epigraf olarak Fransız sürrealist şair Joë Bousquet’in o meşhur aforizmasının ilk kısmı seçmiş. “Yaralarım benden önce de vardı.” Pekala, Karacaoğlan’ın “Kim var imiş biz burada yoğ iken” de olabilirdi epigraf. Çünkü roman kelimenin tam anlamıyla bir kazı çalışması. Geçmişi, kültürü, dili, geleneği, travmaları kazıyor roman boyunca. Geçmişi katman katman farklı zaman dilimlerinde takip
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
İnanmak için değil, düşünmek için okunacak kitaplardan.
Aynı zamanda bir beyin cerrahı da olan yazarın, menenjit tedavisi görürken girdiği koma halindeyken başına gelen ölümden dönme deneyimini anlattığı kitabı. Özünde, bilincin sadece beynin bir ürünü olmadığını ve öbür dünyaya geçebileceğini iddia ediyor.
Kanıt adındaki bu kitabı iki farklı pencereden incelemek istiyorum. İlki edebi yapısı olacak. Yazar iki yüz sayfalık eserinde, hayat hikâyesini, hastanedeki koma sürecini ve komayla birlikte gelen bilincin beynin blokesinden kurtulup özgürleşmesiyle yükseklerdeki deneyimlerini dönüşümlü olarak anlatıyor. Bir beyi n cerrahının anlatmak istediklerini usta bir edebiyatçının kurgusu ve cümleleriyle dile getirmesi takdir edilesi (Eğer sağlam bir editörlük desteği almadıysa) Gerçekte öyle yalın ve düzgün cümlelerle anlatıyor ki, kendinizi konforlu bir okumanın içinde buluyorsunuz. Sıkılıp bunalacağınız tek bir yer bile yok. Adamın hayat hikâyesi zaten başlı başına bir romanmış dedirtiyor. Hayata olan pozitif bakış açısı da etkileyici, onu evlatlık veren biyolojik ebeveynlerini arayıp bulup, sonra da kinden, nefretten uzak bir kabullenmeyle yaklaşması yüzde doksanımızın yapmayacağı bir davranış biçimi. Ben şahsen etkilendim. Çeviri de iyi olunca kitabın edebi yapısına, on üzerinden on vermemek mümkün değil.
Gelelim ikinci pencereye, yani öbür taraf deneyimlerine. Ölüme yakın deneyim diyor yazar buna. Onu karşılayan parlak bir ışıktan, insan olan veya olmayan varlıklardan ve solucan deliklerinden bahsediyor. Oradayken dünyadaki kimliğini hatırlamadığını özellikle belirtiyor. Bir taraftayken öbür tarafı hatırlamamak evrensel bir kuralsa geri döndüğünde öbür tarafı da hatırlamaması türünden bir denklem çıkıyor ortaya. Açıkçası bende yazarın bu bölümleri kurguladığı fikri doğdu. Evet, beyin cerrahı olduğu için benzer konular
Puan vermedi·152 syf.··
Beğendi
·2026 51. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 30 Nisan 2026 10:47
Çok, çok acayip bir şey yapıyor Sebald bu kitapta. Alıştığımız anlatıyı tersinden kurup çalışmadığımız yerden sınava çekiyor bizi. İnsanı çarpıyor, “ben neden daha önce hiç böyle düşünmedim?” diye sorduruyor.
Zürich Üniversitesi’nde verdiği derslerden bir seçme bu.Hafıza, suçluluk ve suskunluk üzerine düşünmeye zorlayan bir deneme.
II. Dünya Savaşı sırasında Almanya’nın pek çok şehri bombalanıyor.Öyle yangınlar çıkıyor ki, onlarca şehir neredeyse tamamen ortadan kayboluyor.On binlerce insanın bir günde yaşamını yitirdiği korkunç yıkımlar yaşanıyor.Ama bunlar ne Alman halkının kolektif hafızasında ne de Alman edebiyatında bir yer buluyor.
Sebald’in sorusu tam burada başlıyor:Bu kadar büyük felaketler neden hiç dile getirilmedi?
Alman toplumu için bu çok zor bir denklem olsa gerek:hem suçlu hem de acı çekmiş olmak.Bu iki kimliği aynı anda taşımak hiç kolay değil.Yaşadıklarını hak edilmiş bir ceza, kaçınılmaz bir mukadderat gibi kabullenmişler.Acıyı bastırıp suçluluğu daha baskın bir anlatı haline getirmişler.
Okur olarak bizi çarpan şey ise daha kişisel bir yerden.
Çoğumuz,belki farkında bile olmadan, o dönemin Alman halkını tek bir kimliğe indirgiyoruz:Nazi, faşist, suçlu.Bu indirgemenin bir tür zihinsel kolaylık olduğunu fark ettiriyor Sebald.
Böylece onların yaşadığı acıyı düşünmek zorunda kalmadık.Empatiyi seçici kullanıp kimlerin acısının “görülmeye değer” olduğuna, kimlerin görünmez kalabileceğine karar verdik.
Okurken tam da bu görünmezliğin kırıldığını fark ediyorsunuz.
Bizi rahatsız eden şey,Alman sivillerin acı çekmiş olması değil aslında.Bizi asıl sarsan, o acıyı daha önce hiç düşünmemiş olduğumuzu fark etmek. Bu fark ediş, zihnimizin kurduğu o düzenli dünyayı bozuyor. “Hak edilmiş acı” fikrini çatlatıyor. Dünyanın o kadar da düzenli olmadığını ve
Søren Kierkegaard – Hayat Çözülecek Bir Problem Değil, Yaşanacak Bir Hakikattir
Bu kitapla birlikte yeni bir filozofla tanışmış oldum: Kierkegaard. Onu etkileyici kılan yalnızca düşünceleri değil, düşüncelerinin doğrudan hayatından besleniyor olması. Kitap da tam olarak bunu yapıyor; felsefesini soyut kavramlardan ziyade yaşam öyküsü üzerinden anlatıyor.
Serinin genel düzenine uygun biçimde önce tarihsel çerçeve çiziliyor. Ancak burada biyografi, sıradan bir giriş bölümü değil; neredeyse felsefenin kendisi. Çünkü Kierkegaard’ın düşüncesi, yaşadığı kırılmalar, aşkı, yalnızlığı, inancı ve iç çatışmaları üzerinden şekillenmiş. Onun için felsefe, teorik bir sistem değil; varoluşsal bir hesaplaşma.
Beni en çok etkileyen nokta ise yürümeyi yaşamakla özdeşleştirmesi oldu. Kierkegaard’ın yürürken düşündüğünü, yürüyerek hakikate yaklaştığını okumak, kendi hayatımla güçlü bir bağ kurmama sebep oldu. Üniversite yıllarında şiir yazmak için, kendimi kötü hissettiğimde açılmak için, boş zamanlarımda kitap dinlemek için hep yürüdüm. Yürüdükçe zihnim genişledi, düşünce alanım açıldı. Kierkegaard’ın “yürüyen düşüncesi” ile kendi deneyimim arasında beklenmedik bir paralellik buldum. Bu, kitabı benim için kişisel bir deneyime dönüştürdü.
Eserde Kierkegaard’ın iman, kaygı, seçim ve bireysellik kavramları ön planda. Özellikle “hayat çözülecek bir problem değil” yaklaşımı, modern aklın her şeyi formüle etme çabasına karşı güçlü bir itiraz. Ona göre yaşam, matematiksel bir denklem değil; varoluşsal bir cesaret meselesi.
Kitabı yorumlayan 
Hamza Celaleddin ’in yaklaşımı da metne ayrı bir derinlik katmış. Anlatım hem akademik bir ciddiyet taşıyor hem de felsefi yoğunluğu koruyor. Bu durum kitabı yer yer ağırlaştırsa da aynı zamanda daha nitelikli bir okuma sunuyor.
Sonuç olarak bu eser,
Hamza Celaleddin ’in yaklaşımı da metne ayrı bir derinlik katmış. Anlatım hem akademik bir ciddiyet taşıyor hem de felsefi yoğunluğu koruyor. Bu durum kitabı yer yer ağırlaştırsa da aynı zamanda daha nitelikli bir okuma sunuyor.
Sonuç olarak bu eser,
Soren Kierkegaard - Hayat Çözülecek Bir Problem Değil, Yaşanacak Bir HakikattirÖzlem Küskü · Destek Yayınları · 2020898 okunma
Mahallemizin dert babası süper kahramanı geri döndü!
Bu ciltte tek bir büyük epik olay yok, birkaç cinayet, hırsızlık, sakarlık ve yanlış zamanda yanlış yerde olmak var.
Ama belirtmem gereken birkaç nokta var.
Dünya yıkılmıyor.
Evren çatlamıyor.
Kozmik olaylar yaşanmıyor.
Daha küçük ama daha kişisel tehditler var.
Bu iyi mi?
Eğer kozmik savaş seviyorsan hayır.
Ama karakter odaklı hikâye seviyorsan evet.
Peter’ın iş bulma çabası, gördüğü kızılları MJ sanması, kira derdi, sosyal ilişkileri…
Bunlar bazen süper kötüden daha ağır basıyor çünkü çoğumuz bu denklem içerisinde benzer savaşları veriyoruz. Bu spidey içimizden biri diyebilirim.
Ve işte Spider-Man’i Spider-Man yapan yer burası.