Madde ve Bellek, Gülme, Metafiziğe Giriş, Ahlak ve Dinin İki Kaynağı, Yaratıcı Tekamül
Bergson
Ali Osman GündoğanYazar:
Ali Osman Gündoğan
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
Mart 2013
Yayınevi:
Say Yayınları
ISBN:
9789754686852
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Henri Bergson: Süre ve Sezginin FilozofuFelsefe
Puan vermedi·160 syf.·
2025 23. kitabı
Eğitimine matematik ve fizik ile başladı ancak felsefe ve edebiyata ilgisi nedeniyle felsefeye yöneldi. İç dünyaya odaklanması onun bir psikolog gibi anılmasını sağladı. Felsefeyi, metafiziğe uzanan bir psikoloji olarak tanımladı.
Felsefesi "Süre felsefesi" olarak bilinir. Bergson’a göre zaman, mekanik ve ölçülebilir değildir; aksine içsel ve akışkan bir süreçtir. Bilinçle yaşanan gerçek zaman ile saatle ölçülen zamanı ayırarak Newton’un zaman anlayışına karşı çıktı. Bunu limonata örneğiyle açıkladı. Limonatanın hazırlanma süresi ölçülebilir ama tadı bir anda ortaya çıkmaz. İçme süreci boyunca ekşiliği ve tatlılığı kesintisiz akış içinde hissederiz. İşte bu yaşayan zaman "süre"dir.
Bergson’a göre insan dünyayı iki şekilde kavrar: Zekâ ve Sezgi
Zekâ maddeyi analiz eder ve ölçülebilir hale getirir, alet yapar geliştirir. Ancak hayatın özünü tam olarak kavrayabilme için zekâ yeterli değildir.
Sezgi ise zekânın ulaşamadığı derin anlam katmanlarına erişmeyi sağlar. İçgüdünün gelişmiş bir hali olarak görülen sezgi, süreyi ve metafiziği anlamak için gereklidir.
Bilincin doğasını "Madde ve Bellek" adlı eserinde ele aldı. Hafızanın yalnızca beynin bir işlevi olmadığını, bilinçle bağlantılı olduğunu savundu.
Bunu şu örnekle açıkladı:
Bir ceket, çiviye asılıdır. Çiviyi çıkarırsak ceket düşer. Ama bu, çivinin ceketin biçimini belirlediği anlamına gelmez. Aynı şekilde, bilinç sadece beynin bir ürünü değildir.
Bu düşünce yapısı, Bergson’un evrim görüşüne de yansıdı. Evrimi yalnızca biyolojiyle açıklamanın yetersiz olduğunu savundu. Canlıları sürekli gelişmeye ve yaratmaya iten bir güç olduğuna inandı. Bu güce "Yaşama Hamlesi" (Élan Vital) adını verdi. İnsan sadece hayatta kalmaya çalışan değil, kendini aşma potansiyeline sahip bir varlıktır.
Ahlâk anlayışını da bu
Hayatta iken tanınmış ve fikirleriyle kendi ülkesi dışında etkili olmuş filozoflardan birisidir Bergson. Bergson’un çağındaki hâkim felsefe akımlarına ve dünya görüşlerine bir karşı çıkış içinde olması ve özellikle pozitivist-materyalist-mekanist fikirler karşısında insanın içsel dünyasına, ahlak ve din konularına dikkat çekmesi ve insanı başarabileceği imkânlara yönlendirmiş olmasıdır.Bergson’un ülkemizde de imparatorluğun son ve Cumhuriyetin ilk yıllarında önemli ölçüde Türk aydın ve yazarları üzerinde etkili olduğu ve hatta Bergsonculuk adıyla bir akımın başladığı söylenebilir. Eserde; Bergsonun yaşamı, yapıtları, felsefesi ve eserlerindeki seçilmiş metinler toplanmış ve güzel bir derleme ile okuyucuya sunulmuştur. Keyifli okumalar dilerim.
Yazar Hakkında
Ali Osman GündoğanYazar · 5 kitap
1961 Balıkesir doğumlu. 1982 yılında Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nden mezun oldu. 1982–1986 yılları arasında felsefe öğretmenliği yaptı. 1986 yılında mezun olduğu bölüme araştırma görevlisi olarak atandı. 1991 yılında “Blondel’in Aksiyon Felsefesi ve Türkiye’deki Etkisi” adlı teziyle doktor unvanını aldı. 1995 yılında doçent oldu. Atatürk Üniversitesi’nde 1995 ile 2000 yılları arasında bölüm başkanlığı ve dekan yardımcılığı görevlerinde bulundu. 2000 yılında Gazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne doçent olarak atandı. 2001 yılında da Muğla Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde profesör oldu. Muğla Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü, Güzel Sanatlar Fakültesi Dekan Vekilliği ve 2002–2006 yılları arasında da Rektör Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Halen Muğla Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölüm Başkanlığı görevini yürütmektedir.
Prof. Dr. Ali Osman Gündoğan’ın “Albert Camus ve Başkaldırma Felsefesi”, Bergson” adlı kitaplarının dışında çeşitli dergilerde yayınlanmış çok sayıda makalesi bulunmaktadır. Prof. Dr. Gündoğan alanıyla ilgili olarak çok sayıda konferans, kongre, panel ve sempozyuma katılmıştır. Pek çok dergide yayın kurulu üyeliği, hakemlik danışma kurulu üyeliği gibi görevleri bulunan Gündoğan, bazı sempozyum ve kongre düzenleme kurulu üyeliklerinde de bulunmuştur. Erasmus öğretim elemanı değişikliği çerçevesinde Paris İNALCO’da Osmanlı Son Dönemi Fikir Hareketleri, Türk Eğitim Sistemi konularında seminerler vermiştir. Ayrıca Uludağ, Kocaeli, Muğla ve Sofya Üniversitelerinin birlikte yürüttükleri “Kültürlerarası Diyalog ve Eğitim” başlıklı Avrupa Birliği Üniversiteler Hibe Programı tarafından desteklenen projenin Muğla Üniversitesi yürütücülüğü görevini tamamlamıştır.
