Bâyezid-i Bistâmî Hazretleri'ne "Hangi mezheptensin?" diye sorulduğunda "Allah'ın mezhebindenim" demesi ne anlama gelir?
"Bu mezheplerin her biri, Allah Teâlâ'ya götüren bir yoldur. "İmam-ı Âzam mezhebi" veya "İmam Şâfiî mezhebi" demek mecazi bir ifadedir. Hakikatte bu yolların hepsi Allah'ın yollarıdır. Bâyezid-i Bistâmî, işin hakikatiyle cevap vermiştir. Yoksa bu sözü, "Ben mezhepleri tanımıyorum" demek değildir.
Sûreti insan, sîreti hayvanDin
bir kimsenin en belirgin huyu ve özelliği koğuculuk ve gıybet etmek ise, o kimsenin dış görünüşü her ne kadar insan olsa da, iç dünyası maymunlaşmıştır ama bu görünmez.
Öldüğü zaman kendisini o surette bulur ve mahşerde o suretle dirilir.
Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur: "Bir uzvu eksik olanın, bir duyusu da eksik olur." Buradan anlaşılıyor ki, Şeriat'ı eksik olanın, hakikati kavraması (tahkiki) da eksik olur.
Bir kimse kâmil mürşide bağlanırsa, kendini hesaba çekenlerden olur ve dünyada ne varsa hepsini görür ve onlardan geçer. Önce kötü sıfatlarını görmeye başlar ve şeyhinin telkin ettiği Allah'ın isimleri (zikirler) o sıfatları yok eder.
Kişi öyle bir mertebeye ulaşır ki, artık çoğunlukla gördüğü kişiler kâmil insanlar, yani peygamberler ve evliyalar olur. Bu durum, rüya gibi manevi alemlerde kişinin iç dünyasının artık "insan suretini" bulduğuna işarettir.