Yazar:
Murat Özyaşar
Çevirmen:
Mihemed Seîd Aydin
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 57 dk.
Sayfa Sayısı:
104
Basım Tarihi:
Nisan 2011
İlk Yayın Tarihi:
2008
Yayınevi:
Doğan Kitap
Orijinal Adı:
Ayna Çarpması
ISBN:
9786050901214
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hangisinin yarası daha çok kanatır? Babanın mı,devletin mi?·100 syf.·Murat Özyaşar ilk 
Sarı Kahkaha kitabı ile tanıdım. 
Ayna Çarpması ise yazarın ilk kitabı. Yunus Nadi ve Haldun Taner öykü ödüllerini de almış bir kitap.
Yazarın en beğendiğim özelliği; öykülerinde hem sanki bir sokak serserisi tarafıyla, hem de entellektüel bir yazar tarafıyla karşımıza çıkıyor olması. Hem nahif bir üslubu, hem de keskin bir kalemi var.
Bu öykü kitabında aşk acısı, siyasi tutuklamalar, ana dil sorunu, doğup büyüdüğü bölgedeki yoksulluk, eğitimsizlik, hiç var olmayan kadın hakları gibi toplumsal sorunlarımızın hepsine yer vermiştir.
Kaç yazar vardır aynı öyküleri defalarca okuyabileceğiniz? Özellikle bu kitabında dikkatimi çeken tema “baba yarası” oldu. Babayı kaybetmenin yaşattığı acı değil, baba ile kurulamayan iletişimin, baba sevgisizliğinin ve şiddetinin nelere mal olduğunu ustalıkla aktarmış satırlarına. Çok sayıda cümlesi vardı alıntılamak istediğim… Baba yarası ile ilgili şu cümleleri aynen aktarmak istiyorum:
“Tekme tokat dövdü beni anne, beni topal bıraktı babam. Beni kaleci yaptı mahalleye.”
“Ben de, ben de sana çok kırılırdım baba. Paramparça kırılırdım. Çok kırıldım sana baba, çok. En çok ben kırıldım.”
“Sahi anne, hiç el ele tutuştunuz mu babamla! ”
Bir çocuğun anne travmasını yetişkin olduğu dönemde bile nasıl aktardığını da şu cümlelerde görüyoruz: Annem annemdi. Alnında ve ellerinde aşiret dövmesinin izi. Annem bana Allah’ı anlatırdı: La ilahe illallah. Türkçe bilmezdi. Utancımdı. Annem gelmesindi veli toplantısına. Öğretmenim onu görmesindi. Kara kavruktu. Altın dişleri vardı. Annem sanki siyahtı. ”
“Anneler büyük harflerle yazılır demişti öğretmen. Annenizin adını, defterinizin en baş sayfasının en baş satırına yazınız demişti sonra.
Öğretilen en büyük harflerle yazmıştım: GÜVERCİN.”
“Örtmenim, örtmenim onun annesinin adı güvercin
10/10
2024 22. kitabı
Murat Özyaşar ilk Sarı Kahkaha kitabı ile tanıdım. Ayna Çarpması ise yazarın ilk kitabı. Yunus Nadi ve Haldun Taner öykü ödüllerini de almış bir kitap.
Yazarın en beğendiğim özelliği; öykülerinde hem sanki bir sokak serserisi tarafıyla, hem de entellektüel bir yazar tarafıyla karşımıza çıkıyor olması. Hem nahif bir üslubu, hem de keskin bir kalemi var.
Bu öykü kitabında aşk acısı, siyasi tutuklamalar, ana dil sorunu, doğup büyüdüğü bölgedeki yoksulluk, eğitimsizlik, hiç var olmayan kadın hakları gibi toplumsal sorunlarımızın hepsine yer vermiştir.
Kaç yazar vardır aynı öyküleri defalarca okuyabileceğiniz? Özellikle bu kitabında dikkatimi çeken tema “baba yarası” oldu. Babayı kaybetmenin yaşattığı acı değil, baba ile kurulamayan iletişimin, baba sevgisizliğinin ve şiddetinin nelere mal olduğunu ustalıkla aktarmış satırlarına. Çok sayıda cümlesi vardı alıntılamak istediğim… Baba yarası ile ilgili şu cümleleri aynen aktarmak istiyorum:
“Tekme tokat dövdü beni anne, beni topal bıraktı babam. Beni kaleci yaptı mahalleye.”
“Ben de, ben de sana çok kırılırdım baba. Paramparça kırılırdım. Çok kırıldım sana baba, çok. En çok ben kırıldım.”
“Sahi anne, hiç el ele tutuştunuz mu babamla! ”
Bir çocuğun anne travmasını yetişkin olduğu dönemde bile nasıl aktardığını da şu cümlelerde görüyoruz: Annem annemdi. Alnında ve ellerinde aşiret dövmesinin izi. Annem bana Allah’ı anlatırdı: La ilahe illallah. Türkçe bilmezdi. Utancımdı. Annem gelmesindi veli toplantısına. Öğretmenim onu görmesindi. Kara kavruktu. Altın dişleri vardı. Annem sanki siyahtı. ”
“Anneler büyük harflerle yazılır demişti öğretmen. Annenizin adını, defterinizin en baş sayfasının en baş satırına yazınız demişti sonra.
Öğretilen en büyük harflerle yazmıştım: GÜVERCİN.”
“Örtmenim, örtmenim onun annesinin adı güvercin
Ayna Çarpması/ Murat Özyaşar
.
Murat Özyaşar kalemi ile #güncelikeşfetekstra maratonumuz sayesinde tanıştım... Sarı Kahkaha öykü kitabını okuduğumuz süreçte özellikle Ayna Çarpması öykü kitabını da okumamız önerildi... Yazarla yaptığımız söyleşi öncesi okumak istedim ve iyi ki de okumuşum...
.
Adını müthiş bir şekilde içine yansıtan bir öykü kitabı Ayna Çarpması... Kendine dönme, hesaplaşma, anne baba ve arayışları içeren cümleleri çok şiirsel... Bu kitabın üç boyutlu olduğunu düşünüyorum... Derinlere gittiğimi hissettim okurken...
.
Murat Özyaşar kelimeleri birbirine yakıştırmada çok iyi kesinlikle... Okurken beni heyecanlıdıran kitapları severim... Ayna Çarpması'nı da çok sevdim... Okuyun, okuyun, okuyun...
Murat Özyaşar kalemi ile #güncelikeşfetekstra maratonumuz sayesinde tanıştım... Sarı Kahkaha öykü kitabını okuduğumuz süreçte özellikle Ayna Çarpması öykü kitabını da okumamız önerildi... Yazarla yaptığımız söyleşi öncesi okumak istedim ve iyi ki de okumuşum...
.
Adını müthiş bir şekilde içine yansıtan bir öykü kitabı Ayna Çarpması... Kendine dönme, hesaplaşma, anne baba ve arayışları içeren cümleleri çok şiirsel... Bu kitabın üç boyutlu olduğunu düşünüyorum... Derinlere gittiğimi hissettim okurken...
.
Murat Özyaşar kelimeleri birbirine yakıştırmada çok iyi kesinlikle... Okurken beni heyecanlıdıran kitapları severim... Ayna Çarpması'nı da çok sevdim... Okuyun, okuyun, okuyun...
Üzerinde özenle çalışılmış, fazlalıklardan başarıyla arındırılmış iyi bir öykü kitabı okumak isteyenlere tavsiye edebileceğim bir kitap.
Zaten bu kalitesini 2008 Haldun Taner Öykü Ödülü ve 2009 Yunus Nadi Öykü Ödülü ile taçlandırmış bir kitap Ayna Çarpması. Yalnızlık, çocukluk, anne, baba, kardeş derken insanın içine yönelen derinlikli öykülerle örülü bir okuma sürecine giriyoruz; ki tünelin girişinde bize el uzatan kişi, “Kendimi yalnız bırakmamak için bütün gece aynanın karşısında oturdum." sözünün sahibi olan Pavese…
Ve ardından gelen 12 öykü…
.
.
Kitabın en sevdiğim ve kalitesini yükselttiğini düşündüğüm yanı ise öykülerdeki göndermeler ve metinlerarası geçişler…
Yazarın sırtını yasladığı varoluşsal sorunların merkezindeki kült metinler ve yazarlar Ayna Çarpması’nı bu döngüye ortak ederek edebiyattaki yerini sağlamlaştırıyor.
"Yaşamak Azaptır Çoğu Zaman"
"Bütün yolculuklar çocukluğa varmak içindir. "
Murat Özyaşar' ın daha önce #sarıkahkaha adlı eserini okumuştuk hem @soylesi_yorum_ekibi hem de @kitapdunyam_1 ekibi ile. Yazarımızla da söyleşi yapıp merak ettiklerimizi sormuştuk. Bu sefer iki ödüllü #aynaçarpması adlı öykü kitabını okudum. Çok beğendim. Yazar, dili iyi kullanıyor. Karakterlerin duyguları okura geçiyor. Onların yerine kendinizi koyabiliyorsunuz. Kahramanların fiziksel olarak eksik, kusurlu yanları var genelde. Ruh dünyalarında da eksiklikler, yarım kalmışlıklar var. Murat Bey, başarılı bir yazar olduğu kadar iyi bir okur da aynı zamanda. Sevdiği yazarlara, şairlere, eserlerinde selam vermeyi ihmal etmiyor. Özellikle #gecesilgisi öyküsündeki yoklama kısmında #oğuzatay #yusufatılgan #sevimburak #feritedgü #vüsatobener #onatkutlar #saitfaik #ahmethamditanpınar #ziyaosmansaba #halduntaner #hasanalitoptaş ve Canım Kardeşim filmindeki #kahraman 'ı bulmayı çağrışımlarla okura bırakması çok tatlıydı. Seviyorum bu tarz oyunları. #pavese #behçetnecatigil #franzkafka #fuzûlî #münirnurettinselçuk #yunusemre #beatles aklıma gelen eserde rastladığımız diğer sanatçılar. Sait Faik, Tanpınar, Behçet Necatigil, Oğuz Atay, Hasan Ali Toptaş eserde geziniyorlardı zaten. Karakterlerin anne ve babaları ile dertleri var çoğunlukla. Abi figürü özenilen, olmak istenen biri olarak karşımıza çıkıyor. Sarı Kahkaha 'daki #altıotuzbeş öyküsünde de abi ile rekabet baskındı. Babalar eli sopalı, sert, iletişim eksikliği olan, şiddete meyilli, anlayışsız tipler genelde. Anneler bazen sevgi dolu bazen diğer annelere benzemediği için utanılan şekilde tasvir edilmiş. Gece Silgisi, Çift Kağıt, Kapının Cümle Hâlleri, Kış Bilgisi, Sus Dersleri bilhassa sevdiğim öyküler oldu ama her öyküden altını çizdiğim, içime işleyen, anlatımını
9/10
2017 72. kitabı
Aşırı beğenerek okuduğum bu ödüllü kitap, Pavase’nin paramparça eden bir sözü ile başlıyor ; "Kendimi yalnız bırakmamak için bütün gece aynanın karşısında oturdum."
Ve Beatles'tan bir mısra ile kapanıyor:
“Bu sabah aynaya baktım kimseyi göremedim."
Süslü püslü ifadelerin art arda sıralandığı bir kitap değil bu kitap. Yazar, edebiyat oyunlarıyla köşe kapmaca oynamamış.
Adeta yaşamış ve anında yazmış, o “a-nın hissini yitirmeden” dökmüş içini kağıtlara...
Kullandığı dil ile bir düşünce,bir ağlama duvarı örmüş ve sonra o duvarı yıkarak yeni anlamlara pencere açmış sanki.
“ <Pencere> , ‘penc’ ve ‘re’ kelimelerinden oluşuyor. ‘Penc’, şu tavladaki sayı, yani beş demek. ‘Re’ ise yol demektir. Burayı, şu dört duvarı düşün. Hangi tarafa gitsen yol yok, kapalı. Pencere de bu dört duvarın arasında açılan beşinci yoldur, unutma.”
diyor Murat Özyaşar.
Çift Kâğıt isimli öyküsünde ...
Demek, Özyaşar için yazmak bir pencere olmuş, bir beşinci yol...
Biz okurlar için de “kitap okumak” bir beşinci yol ,
hiç tül çekmediğimiz
hep temizleyip parlattığımız
bir pencere değil mi zaten...
Bu kitap, bu toprakların edebiyatı adına bir övünç kaynağı olmalı. Bu kadar etkileyici bir hikâye kitabı uzun zamandır okumamıştım: parça parça olmuş bir aynadan kendisine, çocukluğuna, varoluşuna ve topraklarına bakan anlatıcımız hem her hikayede ayri bir hikaye anlatıyor, hem de her hikâyede hepsinin aslında aynı aynadaki görüntüler olduğunu hissettiriyor. Yer yer ağlayarak okudum açıkçası. Tekrar tekrar okunacak güzellikte bir eser bu. Herkese mutlaka öneririm.
" Sustuğum ahlar kadardı dünya.. "
Ah Toprak! Beni Koynuna Aldin Ya ...
Sustugum Kadar Ölüyordum, Artik Yasamaya Basliyorum Mevtalarin Arasinda ...
Dilim Cözüldü, Bundan Sonra Gercekleri Birer Birer Sende Göreceksin Ey Dünya !
Murat Özyaşar tarafından yazılan Ayna Çarpması öykü kitabı 2008 Haldun Taner Öykü Ödülü'nü ve 2009 Yunus Nadi Öykü Ödülü' nü alarak haklı bir başarıya imza atmıştır. İçinde 12 kısa öykü bulunduran kitabımız herkesin payına bir şey düşürüyor.Ayna bir metafor gibi ara ara karşımıza çıkıyor. Anneye duyulan özlem ise öykülerin ana temi diyebiliriz.
İlk öykü Ayna Çarpması'dır. Öykü, Pavese' nin Yaşama Uğraşı eserinde yer alan "Kendimi yalnız bırakmamak için bütün gece aynanın karşısında oturdum." sözü ile başlar. Berbere gitmiş bir delikanlının berber koltuğundaki iç konuşmalarıyla başlar ve biter. Bu monologlarda geçmişi özellikle de kahramanımızın 17 yaşında hissettiklerine tanık oluyoruz. Babasından gördüğü şiddet ve bu şiddete tanıklık edip ses çıkarmayan annenin trajedisi sessiz bir çığlık olup yüzümüze çarpıyor.Eserde anne, baba çocuk şeklinde bir aile etrafında şekillenen hikayeler göze çarpıyor. Yazarı araştırmadım henüz ama eser yazarın tanık olduğu veya duyduğu anlatılardan beslenmiş olduğunu düşünüyorum.
İtiraf isimli ikinci hikaye ise siyasi tutuklu koğuşunda geçer. Selim isimli siyasi tutuklu müebbet hapis cezası almış bir tutukludur ve kaldığı koğuşun karşısında mavi balkonlu bir evin 7.katında yaşayan bir kıza aşık olmuştur. Onu görme umudu bile onu hayatta tutmaya yeterken, koğuş değişimi her şeyi alt üst eder. Bir seçimle karşı karşıya kalan Selim...
3.öykü Gece Silgisi adını taşıyor. Çocuk figürünün yer aldığı eserde Kahraman isimli çocuğun annesi ve abisiyle olan yaşantısı şiirsel bir üslupla ortaya konuyor.
4.öykü Karşılıksız Fotoğraf hikayesi. Tıpkı karşılıksız aşk misali, içindeki hezeyanları paylaşan bir adamın sesinden oluşuyor öykü. Karşı apartmandaki kadına ve elindeki fotoğraflara bakarak içindeki fırtınayı paylaşır kahramanımız.
5.öykü Yarışma
Pavese’nin “Kendimi yalnız bırakmamak için bütün gece aynanın karşısında oturdum.” sözüyle hoşgeldin dedi kitap. The Beatles da “Bu sabah aynaya baktım, kimseyi göremedim.” diyerek uğurladı beni.
Bir bakmışım kitap bitmiş. Ben oturmuşum yazar anlatmış. Bütün yolculuklar çocukluğa varmak içindir dedi, döktü eteğindeki taşları. Annesini anlattı, babasını anlattı, utançlarını anlattı, dayakları anlattı, sobayı anlattı bir de. Sonra, çocukluktan uzak durmak gerek, tehlikleli bir şey çünkü dedi. Kapattık konuyu, kapanmadı fakat. Her eldeden “gerçeği” süzdük. Hüznü, travmayı, sorguları gördük. Aynaları kuyulara tuttuk, kendimiz kendimize dönermiş gibi. Aynadakiyle hesaplaştık..
Durup sindirilmesi gereken ince ve eşsiz cümleler, Doğu aile yapısına kocaman bir büyüteç, ve bir varoluş sancısı. Ve sanrılar...
Ayna Çarpması
Murat Özyaşar
Ayna Çarpması; “Kendimi yalnız bırakmamak için bütün gece aynanın karşısında oturdum.” Ve Beatles’tan bir dizeyle kapanıyor: “Bu sabah aynaya baktım kimseyi göremedim.” Çarpışmalar, bölünmeler, kırılmalar ve dağılmalar…Yani bir hayatla hesaplaşmanın tüm sancıları… “Murat Özyaşar’ın, kendi kuşağının öykücüleri arasında çok geçmeden ayırt edileceğini öykülerini ilk okuduğumda da düşünmüştüm. Doğu’nun içinden çıkıp edebiyatın kılcaldamarlarına yürüme cesareti vardı onda. İçinden çıktığı kültürün kendini kıyaslayabilecek bütün yaşamsal sıkıntılarından yazınsal yazının derinliğine dalarak kurtulabileceğini çok erken görmüştü.Yazar Hakkında
Murat ÖzyaşarYazar · 3 kitap
1979 yılında Diyarbakır'da dünyaya geldi. İlköğrenimini Yahya Kemal Beyatlı İlköğretim Okulu'nda tamamladı. Ergani Anadolu Öğretmen Lisesi'nde yatılı öğrenim gördü. Edebiyata ilgisi ortaokul yıllarında başladı. Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu.
Diyarbakır'da edebiyat öğretmenliği yaptı ve öğrencileriyle "Hışt Hışt" adlı bir edebiyat dergisi yayımladı.
Öyküleri Varlık, Kitap-lık, Adam Öykü, Notos Öykü ve İmge Öyküler dergilerinde yayımlandı. İlk kitabı Ayna Çarpması 2008 yılında çıktı. Bu kitap, 2009 Yunus Nadi Öykü Ödülü'ne ve 2008 Haldun Taner Öykü Ödülü'ne değer görüldü.
İkinci öykü kitabı Sarı Kahkaha'yı 2015 yılında yayımladı. Sarı Kahkaha, 2016 Balkanika Uluslararası Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü ve Fransızca Rire Noir (Kontr Editions), Farsça Kahkahayı Zerd (Anima Pub) isimleriyle yayımlandı.
Türkiye’de 2016 yılında gerçekleşen askeri darbe girişiminden sonra ilan edilen olağanüstü hâl kapsamında çıkarılan kanun hükmünde kararname ile "terör örgütleri ile iltisaklı olduğu" iddiasıyla öğretmenlikten açığa alınan öğretmenler arasında yer almış ve gözaltına alınmıştır. Hakkında açılan soruşturmada suçlamaların asılsız olduğu anlaşılmış olup Savcılıkça kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir. Kendisi öğretmenlik görevini aktif olarak sürdürmektedir.
Eserleri
- Ayna Çarpması, öykü, İstanbul, DoğanKitap, 2008
- Sarı Kahkaha, öykü, İstanbul, DoğanKitap, 2015
- Aslı Gibidir: Diyarbakır Hikâyeleri, İstanbul, DoğanKitap, 2019
